Asteroïde Ryugu heeft een complexe historie achter zich

Hayabusa-2 is sinds afgelopen week op weg naar Aarde met een belangrijke buit: monsters van de asteroïde Ryugu. Maar ook bij Ryugu verrichtte de Japanse missie wetenschap. Het fotografeerde de 860 meter grote asteroïde van alle kanten.

2019_11_13_01-1.jpg

Astronomen zijn vervolgens inslagkraters gaan tellen. Inslagkraters kunnen een hoop zeggen over de geschiedenis van een hemellichaam. Het vinden van alle kraters vinden was wel lastig. Kraters op Ryugu zijn niet zo duidelijk als op bijvoorbeeld de maan. Dat komt omdat Ryugu niet een keiharde rots is, maar eerder een bij elkaar gekomen poreus hoopje puin. En het absorbeert de inslagen van meteorieten daarom vrij goed. En dit laat uiterst vage inslagkraters achter.

2019_11_13_01-2.jpg
Alle 77 gevonden kraters op Ryugu (Kobe University)

Maar er vielen toch wat zaken op. Zo zijn er beduidend meer kraters aan de oostkant van Ryugu, dan aan de westkant. Ook de polen hebben veel minder kraters. Ryugu heeft ook een duidelijke kam over de evenaar en ook de westkant hiervan bevat veel minder kraters.

Vermoed wordt dat Ryugu vroeger veel sneller om zijn as draaide: eens per 3 uur in plaats van de 7,6 uur nu. En daardoor hebben landverschuivingen plaats gevonden richting de westkant. De kraters zijn daardoor bedekt geraakt.

De equatoriale kam is bovendien iets gedraaid ten opzichte van de evenaar. Dit wijst erop dat de polen verplaatst zijn. Dit kan door een inslag gebeurd zijn. Al met al heeft Ryugu een complexe geschiedenis achter de rug. Een geschiedenis waarover we nog veel meer gaan leren als de monsters binnen zijn.

 

Op de dag dat Hayabusa-2 Ryugu verliet was het trouwens 5 jaar geleden sinds de lancering van de missie.

 

Bronnen:

https://www.kobe-u.ac.jp/research_at_kobe_en/NEWS/news/2019_11_27_01.html

https://phys.org/news/2019-11-impact-crater-analysis-ryugu-asteroid.html

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0019103519303641

Coverfoto: Kobe University

 

Hayabusa 2 gaat morgen op weg naar huis

De Japanse Hayabusa 2 missie gaat vannacht de asteroïde Ryugu verlaten, na een heel succesvol verblijf. De satelliet liet er vier “rovers” achter. Het wierp een explosief af, dat een krater van 10 meter maakte. Heel waardevol zullen de twee monsters zijn die Hayabusa 2 wist te verkrijgen: een van het oppervlak en een op de plek waar het explosief de bodem onder het oppervlak bloot gelegd had. De monsters bevatten waarschijnlijk koolstof en organische stoffen.

Het was geen eenvoudige missie. De project manager Yuichi Tsuda wilde wel kwijt dat er tijdens de missie tal van technische problemen opgelost moesten worden. En toen Ryugu goed in kaart gebracht was, bleek de asteroïde bezaaid met rotsen. Er was nauwelijks een vlak stuk te bekennen waar geland kon worden. Om monsters te nemen moesten de missieplanners moesten de satelliet met zorg “inparkeren”.

Hayabusa 2 krijgt morgen opdracht om de geringe zwaartekracht van Ryugu vaarwel te zeggen. Volgende maand worden de ionmotoren ontstoken om naar Aarde terug te gaan. Eind volgend jaar komt Hayabusa 2 aan en zal het een capsule met monsters afwerpen. Die moeten dan landen in een zuidelijke woestijn van Australië, al is de Japanse ruimtevaartorganisatie daarover nog in onderhandeling met Australië. De satelliet zelf zal de Aarde voorbij vliegen, mogelijk op weg naar een nieuwe bestemming. Welke dat is, is nog niet besloten.

 

Bron:

https://phys.org/news/2019-11-voyage-home-japan-hayabusa-probe.html

 

Coverafbeelding: Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR)

Nog een “rover” op asteroïde Ryugu afgezet

De Japanse asteroïdemissie Hayabusa 2 heeft sind vorig jaar allerhande instrumenten op het oppervlak van Ryugu achter gelaten:

  • Twee Minerva-II rovers, eigenlijk een soort koektrommels die over het oppervlak rolden.
  • Een Frans-Duitse robot genaamd MASCOT, ter grootte van een schoenendoos.
  • Diverse “target markers”, reflecterende bolletjes die de ruimtesonde hielpen bij de navigatie.

De Minerva-II rovers en MASCOT hadden als doel om het oppervlak van de asteroïde te verkennen, voordat Hayabusa 2 zelf landde en monsters nam.

Na dit al had Hayabusa 2 nog een Minerva-II rover over (MINERVA-II2). En die is in woensdagavond van 1 km hoogte afgeworpen. Dit nieuws ging bijna onopgemerkt voorbij. Hopelijk krijgen we binnenkort er nog foto’s van te zien. De coverfoto werd door de navigatiecamera van Hayabusa 2 gemaakt.

Na deze succesvolle activiteiten rest Hayabusa 2 alleen nog de weg terug naar Aarde om de verkregen monsters hier te brengen. In december moet de ruimtesonde de motoren starten voor de terugweg.

Bronnen:

Coverfoto: JAXA

Ook tweede landing van Hayabusa 2 een succes

Ook Hayabusa 2’s tweede landing op de asteroïde Ryugu is een succes. De satelliet daalde in de nacht van woensdag op donderdag af naar het oppervlak en schoot nog eens een kogel van tantaal af, om het opschietende materiaal vervolgens op te vangen. Waarschijnlijk heeft de Japanse missie hiermee nog meer monsters weten te verzamelen. Daarmee is Hayabusa 2 de eerste onbemande missie ooit dat monsters verzamelde van onder het oppervlak van een ander hemellichaam.

Hayabusa 2 is inmiddels terug in zijn baan van 20 km om Ryugu. De missieplanners zijn uiterst tevreden over het resultaat. Wat nu rest is de weg terug naar Aarde met de monsters, die in december dit jaar ingezet gaat worden.

Bronnen:

https://www.japantimes.co.jp/news/2019/07/11/national/science-health/japans-hayabusa2-probe-makes-second-touchdown-distant-asteroid/

 

Hayabusa 2 gaat opnieuw landen, nu naast de krater die het zelf maakte.

Hayabusa 2 gaat 11 juli een tweede landing doen op de asteroïde Ryugu om monsters te verzamelen. De landing zal 20 meter ten noorden van de impactkrater zijn, die Hayabusa 2 op 5 april maakte met de Small Carry-on Impactor (SCI). De impactkrater zelf heeft te veel grote rotsen die de ruimtesonde in gevaar kunnen brengen.

pub_onc_PPTDTM1B_20190613_st_5m.jpg
Op 30 mei liet Hayabusa 2 een “target marker” achter in de impactkrater en maakte deze foto’s (Foto: JAXA)

De impact heeft materiaal van onder het oppervlak opgeworpen, dat Hayabusa 2 in de buurt kan oppikken. Astronomen interesseren zich voor materiaal van onder het oppervlak, omdat daar zich organische stoffen kunnen bevinden die over tijd door zonlicht afgebroken worden.

 

Bronnen:

https://spaceflightnow.com/2019/07/03/hayabusa-2-cleared-for-second-touchdown-on-asteroid/

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190619e_PPTD_approach1/

Materiaal Diepenveen meteoriet lijkt op asteroïde Ryugu

In Nederland zijn maar 6 bekende meteorieten ingeslagen. Een ervan viel in 27 oktober 1873 in het Overijsselse Diepenveen naast een landarbeider en zijn vrouw. De meteoriet is pas weer in 2012 herontdekt, mede dankzij Werkgroep Maan en Planeten lid Henk Nieuwenhuis, en daarna onderzocht. De meteoriet vertoont mogelijk overeenkomsten met de asteroïde Ryugu, die de Japanse Hayabusa 2 aan het onderzoeken is.

De meteoriet kwam aanvankelijk terecht bij de dorpsonderwijzer in Diepenveen en later bij het Rijks HBS in Deventer. Nadat het er jaren op zolder lag, ging het bijna verloren. Maar gelukkig redde een van de docenten deze bijzondere steen. Daar lag het jarenlang op de schoorsteenmantel. De docent gaf het later aan een vriendin van de familie. Die vriendin kwam elke zomer op een camping naast Henk Nieuwenhuis, die toen conservator van het Eise Eisinga planetarium was. Via Henk is het balletje gaan rollen.

 

De gitzwarte meteoriet is een koolstofchondriet. Chondrieten zijn steenachtige niet-metallische meteorieten die niet gesmolten zijn in het hemellichaam waarvan ze oorspronkelijk vandaan komen. De Diepenveen meteoriet is van het CM-type. De M staat voor de plaats Mighei in de Oekraïne, waar een bekend exemplaar van dit type gevonden is. Chondrieten van het CM-type bevatten organische stoffen, zoals aminozuren, purine en pyrimidine.

De Diepenveen meteoriet is onderzocht door een team van 26 onderzoekers en er is nu een wetenschappelijk artikel uit, met Marco Langbroek van Naturalis Biodiversity Center als eerste auteur. Uit onderzoek blijkt dat het materiaal in de meteoriet meerdere inslagen meegemaakt heeft, waarvan de laatste grote 1,5 miljard jaar geleden plaats vondt.

Het reflectiespectrum van de meteoriet lijkt op dat van de asteroïde Ryugu, waar de Japanse Hayabusa 2 toevallig vannacht nog naar afdaalde om een object op het oppervlak achter te laten. Hayabusa 2 nam in februari monsters van Ryugu die eind 2020 op Aarde gebracht worden in een capsule. Het gaat heel interessant worden om die monsters te vergelijken met de meteoriet uit Diepenveen.

Bronnen:

https://www.naturalis.nl/over-ons/diepenveen-meteoriet-heeft-overeenkomsten-met-planetoide-ryugu

https://www.bnr.nl/podcast/wetenschap-vandaag/10379503/het-verhaal-van-de-meteoriet-die-bijna-op-het-hoofd-van-een-boerenechtpaar-in-diepenveen-viel

Hayabusa 2 maakt eerste foto van zelf gemaakte krater

De Japanse ruimtesonde Hayabusa 2 maakte op 5 april een nieuwe krater op de asteroïde Ryugu. Deze week keerde Hayabusa 2 terug om de schade op te nemen. De ruimtesonde daalde hiervoor af naar 1,7 km hoogte boven het gebied van de inslag. De Small Carry-on Impactor bleek vrij dicht bij de beoogde plaats van impact ingeslagen te zijn.

Er is nog geen (Engelstalige) wetenschappelijke berichtgeving over, maar uit de Japanse tweets van Hayabusa blijkt dat de krater veel groter is dan gedacht: 20 meter in plaats van 10.

 

Bronnen: