Materiaal Diepenveen meteoriet lijkt op asteroïde Ryugu

In Nederland zijn maar 6 bekende meteorieten ingeslagen. Een ervan viel in 27 oktober 1873 in het Overijsselse Diepenveen naast een landarbeider en zijn vrouw. De meteoriet is pas weer in 2012 herontdekt, mede dankzij Werkgroep Maan en Planeten lid Henk Nieuwenhuis, en daarna onderzocht. De meteoriet vertoont mogelijk overeenkomsten met de asteroïde Ryugu, die de Japanse Hayabusa 2 aan het onderzoeken is.

De meteoriet kwam aanvankelijk terecht bij de dorpsonderwijzer in Diepenveen en later bij het Rijks HBS in Deventer. Nadat het er jaren op zolder lag, ging het bijna verloren. Maar gelukkig redde een van de docenten deze bijzondere steen. Daar lag het jarenlang op de schoorsteenmantel. De docent gaf het later aan een vriendin van de familie. Die vriendin kwam elke zomer op een camping naast Henk Nieuwenhuis, die toen conservator van het Eise Eisinga planetarium was. Via Henk is het balletje gaan rollen.

 

De gitzwarte meteoriet is een koolstofchondriet. Chondrieten zijn steenachtige niet-metallische meteorieten die niet gesmolten zijn in het hemellichaam waarvan ze oorspronkelijk vandaan komen. De Diepenveen meteoriet is van het CM-type. De M staat voor de plaats Mighei in de Oekraïne, waar een bekend exemplaar van dit type gevonden is. Chondrieten van het CM-type bevatten organische stoffen, zoals aminozuren, purine en pyrimidine.

De Diepenveen meteoriet is onderzocht door een team van 26 onderzoekers en er is nu een wetenschappelijk artikel uit, met Marco Langbroek van Naturalis Biodiversity Center als eerste auteur. Uit onderzoek blijkt dat het materiaal in de meteoriet meerdere inslagen meegemaakt heeft, waarvan de laatste grote 1,5 miljard jaar geleden plaats vondt.

Het reflectiespectrum van de meteoriet lijkt op dat van de asteroïde Ryugu, waar de Japanse Hayabusa 2 toevallig vannacht nog naar afdaalde om een object op het oppervlak achter te laten. Hayabusa 2 nam in februari monsters van Ryugu die eind 2020 op Aarde gebracht worden in een capsule. Het gaat heel interessant worden om die monsters te vergelijken met de meteoriet uit Diepenveen.

Bronnen:

https://www.naturalis.nl/over-ons/diepenveen-meteoriet-heeft-overeenkomsten-met-planetoide-ryugu

https://www.bnr.nl/podcast/wetenschap-vandaag/10379503/het-verhaal-van-de-meteoriet-die-bijna-op-het-hoofd-van-een-boerenechtpaar-in-diepenveen-viel

Hayabusa 2 maakt eerste foto van zelf gemaakte krater

De Japanse ruimtesonde Hayabusa 2 maakte op 5 april een nieuwe krater op de asteroïde Ryugu. Deze week keerde Hayabusa 2 terug om de schade op te nemen. De ruimtesonde daalde hiervoor af naar 1,7 km hoogte boven het gebied van de inslag. De Small Carry-on Impactor bleek vrij dicht bij de beoogde plaats van impact ingeslagen te zijn.

Er is nog geen (Engelstalige) wetenschappelijke berichtgeving over, maar uit de Japanse tweets van Hayabusa blijkt dat de krater veel groter is dan gedacht: 20 meter in plaats van 10.

 

Bronnen:

 

Inslag op Ryugu gelukt en waargenomen

Vannacht heeft Hayabusa 2 met succes een impactor laten inslaan op de asteroïde Ryugu. Ook heeft een kleine camera, genaamd DCAM3, de beelden hiervan doorgegeven.

Deze camera werd door Hayabasa 2 achter gelaten zodat het de inslag kon fotograferen, terwijl het moederschip zelf veilig aan de andere kant van van Ryugu zat.

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-safe-after-sci.html

Hayabusa 2 laat vannacht explosief los boven Ryugu

Vannacht gaat Hayabusa 2 een projectiel met explosieven afwerpen naar de asteroïde Ryugu met als doel een krater erin te slaan. Hiervoor bevat de Small Carry-on Impactor, zoals het ding heet (coverfoto, links), explosieven die een koperen plaat van 2 kg naar het oppervlak lanceren. De inslag wordt om 4:45 Nederlandse tijd vannacht verwacht.

Zoals ik eerder vermeldde maakt Hayabusa 2 zich dan uit de voeten naar de andere kant van Ryugu om niet geraakt te worden door het puin dat deze inslag vrij maakt. Om toch de inslag in beeld te brengen, laat Hayabusa 2 een camera in een baan achter (DCAM3, coverfoto rechts), die de inslag gaat filmen. Hayabusa 2 blijft twee weken aan de andere kant van Ryugu, tot een en ander weer tot bedaren is gekomen. Daarna gaat het kijken naar het resultaat.

hayabusa2_sci.JPG
De Small Carry-on Impactor

Oorspronkelijk was het plan om later monsters te verzamelen die de inslagkrater bloot gelegd heeft. Dat is nu nog niet gepland. Maar mocht de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA dit gaan proberen, dan is die landing pas in juni te verwachten.

Voor wie vannacht wakker is of niet kan slapen, de live stream wordt hier uitgezonden:

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/what-to-expect-hayabusa2-sci.html

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190403e_SCI_Schedule/

Credits coverfoto: JAXA

 

Ryugu krijgt op 5 april een inslag te voorduren (en ander nieuws).

Er was een hoop nieuws over asteroïden deze week dankzij presentaties van onder andere het Hayabusa 2 team tijdens de Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Een verrassing was de dichtheid van het 900 meter grote object: 1,2 g/cm3. Dat is vreemd. Ga maar na: water heeft een dichtheid van 1 g/cm3, rotsgesteente zit rond de 2 a 4 g/cm3. Hayabusa 2 heeft gevonden dat Ryugu bijna geen water bevat. Dus hoe kom je dan tot zo’n lage dichtheid? Het antwoord is dat Ryugu heel poreus moet zijn, meer dan 50%.

Misschien komen we meer over die porositeit te weten als Hayabusa 2 haar impactor gaat afwerpen. Dit is een 2 kg zwaar object dat op 5 april een krater moet gaan slaan in het oppervlak. De Japanse ruimtemissie gaat dit doen om oudere lagen van Ryugu te kunnen onderzoeken die nooit zijn bloot gesteld aan de zon of andere straling. Zodra het projectiel afgeworpen is, maakt de ruimtesonde zich uit de voeten. Terwijl het zich uit de voeten maakt naar de andere kant van Ryugu, maakt het wel videobeelden van de inslag.

Hoe groot de krater wordt, hangt af van hoe sterk of zacht de bodem is. Als de bodem zacht is, kan de krater 10 meter breed en 1 meter diep zijn. Hayabusa 2 blijft een paar weken aan de andere kant van de asteroïde, om niet geraakt te worden door rondvliegend puin. Het oorspronkelijke plan was om daarna af te dalen naar de krater en een tweede monster te nemen. Maar voorlopig zijn die plannen geschrapt. Hayabusa 2 moet eind 2019 vertrekken om monsters van Ryugu op Aarde te brengen.

De Hayabusa 2 wetenschappers vertelden verder dat ze vermoeden dat Ryugu opgebouwd is uit puin van een van twee mogelijke asteroïden: 142 Polana of 495 Eulalia. De monsters die Hayabusa 2 afgelopen februari verkregen heeft, gaan helpen om uit te wijzen welke van de twee het is.

Tijdens een van de presentaties werd ook deze landingvideo getoond. De verstoring op het oppervlak is vrij groot. Te zien is hoe grote stenen (50 cm – 1 meter!) opzij geschoven worden.

 

Nog een video waarin te zien is hoe Hayabusa 2 navigeerde voor de landing.

 

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-03-hayabusa2-ingredients-life-early-solar.html

https://phys.org/news/2019-03-japan-crater-asteroid-underground-samples.html

http://science.sciencemag.org/content/early/2019/03/18/science.aav8032

Hayabusa 2’s spectaculaire touchdown video is vrijgegeven

Op 21 februari daalde de Japanse ruimtemissie Hayabusa 2 af naar de asteroïde Ryugu om een monster te nemen. Hiervoor daalde de ruimtesonde af naar het oppervlak van de 900 meter grote ruimterots om hem aan te tikken, een kogel af te vuren en monsters op te pikken. Het duurde wat langer om de videobeelden over te zenden, maar hier is hij dan. De video is 5 keer versneld afgespeeld.

 

Je ziet de schaduw van Hayabusa 2 boven het oppervlak hangen. Een witte stip linksbeneden is een van de “target markers” die Hayabusa 2 achtergelaten heeft. Deze hielp met de nauwkeurigere landing. Het rotsblok links naast de landingsplaats (te zien op 0:30), is ongeveer even groot als Hayabusa 2 (zonder zonnepanelen). Dat was waarom de landing nogal riskant was: de satelliet zou tegen een rotsblok kunnen tikken en uit koers raken.

Zodra de monsternamehoorn (“sampler horn”) de bodem raakt, werd een projectiel afgeschoten. Je ziet materiaal alle kanten uit schieten. Volgens het Hayabusa 2 team is het waarschijnlijk dat er monster hiervan opgevangen is. In de monsternamehoorn zit een roterende cylinder dat materiaal in de hoorn kan afscheiden van de buitenwereld. Dit zal in december 2020 mee terug naar Aarde gebracht worden. De ruimtesonde maakt zich, vanwege het rondvliegende materiaal meteen uit de voeten. Steentjes en stof gedraagt zich in feite in microzwaartekracht.

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-touchdown-video.html

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/enjoy/material/press/Hayabusa2_Press20190305_ver9_en.pdf

Hayabusa-2 maakt een geslaagde touchdown op asteroïde Ryugu

Gisteravond daalde Hayabusa-2 af naar de asteroïde Ryugu om er een monster van te nemen. Hiervoor moest de monstername-hoorn tegen het oppervlak geplaatst worden. Daarna moest een projectiel afgeschoten worden, zodat stof en gruis van het oppervlak omhoog zo komen. Wat niet lukte op Hayabusa-1, lukte vannacht wel met Hayabusa-2. Je ziet dan ook dat het vluchtleidingscentrum zeer opgelucht is als het nieuws binnen komt.


 

Een volgende stap is dat foto- en videomateriaal wordt overgezonden, waarbij men kan zien of er ook echt monster is opgevangen.

20190222a_01.jpg
Een foto na de touchdown

 

Bron:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-touches-down.html

http://www.isas.jaxa.jp/topics/002050.html