Curiosity vindt interessante organische stof met mogelijke biologische oorsprong

Curiosity vond opnieuw een organische stof op Mars: thiofeen. En dit is een interessante stof, want op Aarde vinden we thiofeen in producten die door leven zijn ontstaan, zoals olie en steenkool. Thiofeen hoeft echter niet per se een biologische oorsprong te hebben.

De Rosalind Franklin rover, die dit jaar gelanceerd moet worden, heeft een instrument (de Mars Organics Molecule Analyser) dat uitsluitsel kan geven hierover. Curiosity kan namelijk geen onderscheid maken in chiraliteit van organische moleculen, maar Rosalind Franklin wel.

Veel organische moleculen hebben een links- en rechtshandige versie. Dat is chiraliteit. Leven heeft de neiging om vooral linkshandige aminozuren en rechtshandige suikers te produceren. Vind de Rosalind Franklin dus straks links- en rechtshandige versies van een stof door elkaar, dan heeft leven daar waarschijnlijk niet de hand in gehad. Maar vind ESA’s rover zogenaamde homochiraliteit, dan is dat een duidelijke hint naar biologisch leven.

1920px-Chirality_with_hands.svg.png
Chiraliteit in organische molekulen zijn als de linker en rechter versie van handen.  (Afbeelding: NASA)

Deze vondst van thiofeen werd gedaan in een monster dat Curiosity in 2015 onderzocht. Uiteraard is de rover inmiddels veel verder. De boor doet het nog steeds en onlangs onderzocht Curiosity een nieuw monster. Deze week had de rover een uitdaging: de beklimming van een heuvel genaamd Greenheugh.

Curiosity moest daarbij soms stijgingen van 30 graden overbruggen. Als je er goed over nadenkt, zijn dat geen misselijke klimmen. Dertig graden vertaalt zich naar een stijgingspercentage van 58%. Ter vergelijkin: de steilste weg in de wereld, is (volgens het Guiness Book of World Records) is Ffordd Pen Llech in Harlech in Wales. Die weg gaat op zijn steilst 37,45% omlaag (het is eenrichtingsverkeer). Maar Curiosity wist gisteren zijn veel steilere weg te overbruggen en de top van de heuvel te bereiken, dankzij zijn elektromotoren.

ESeLaN4UYAAg5tC.jpg
De klim van Curiosity naar GreenHeugh pediment. (Foto: NASA/JPL)

Vlak daarvoor maakte Curiosity ook een nieuw panorama met de hoogste resolutie ooit.

Hier is een 360 graden versie van Curiosity’s panorama.

 

Verrassend genoeg bevat het door het Witte Huis voorgestelde NASA budget voor het volgende fiscale jaar geen geld voor Curiosity meer. En ook niet voor de Mars Odyssey orbiter die sinds 2001 in een baan rond Mars draait. En dat ondanks dat de wetenschappelijke missies vorig jaar nog als “uitstekend” werden beoordeeld.

Maar zoals wel vaker kan het Witte Huis wel van alles willen, maar komen dit soort verzoeken niet door het Amerikaanse Congres of Senaat. Zo zou in voorgaande jaren de WFIRST telescoop ook geschrapt worden en ook in het komende budget, maar dit project loopt gewoon door.

 

Bronnen:

https://www.universetoday.com/145280/curiosity-finds-organic-molecules-that-could-have-been-produced-by-life-on-mars/

https://mars.nasa.gov/msl/mission-updates/8624/sols-2696-2698-made-it/

https://www.nasa.gov/feature/jpl/nasas-curiosity-mars-rover-snaps-its-highest-resolution-panorama-yet

https://www.planetary.org/blogs/casey-dreier/2020/fy-2021-pbr-for-planetary-science.html

Coverfoto: NASA/JPL/MSSS via de Planetary Society

 

 

TGO vindt weinig methaan in atmosfeer van Mars, wel een hoop waterijs onder het oppervlak.

Op de dag dat iedereen vol was van de eerste foto van de Event Horizon Telescope, was er ook nieuws over de wetenschappelijke resultaten van de Europees-Russische Trace Gas Orbiter (TGO). Het is niet gek als je het gemist hebt. Wat heeft TGO gevonden? Het wetenschappelijk team heeft veel geleerd tijdens de planeetwijde stofstorm van vorig jaar, die begon net toen TGO met metingen begon. Dit was de storm die de Opportunity rover de das om deed. TGO liet zien dat tijdens de stofstorm een proces het stof en ook water hoog de atmosfeer in blaast. Dit is misschien een manier waarop Mars water is kwijt geraakt.

TGO_watches_evolution_of_dust_storm_on_Mars.jpg
Door zonlicht door de atmosfeer van Mars te analyseren, kan TGO de samenstelling van de atmosfeer waarnemen. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: A-C Vandaele et al (2019))

Grote aandacht is er voor methaan. TGO heeft er heel weinig van gevonden. Veel minder dan Curiosity in de Gale krater vond bijvoorbeeld. TGO heeft hiervoor twee instrumenten en ze komen op dezelfde lage waarden uit. Het kan betekenen dat het methaan niet altijd aanwezig is. Maar ook zou kunnen dat methaan door een of ander proces heel snel afgebroken wordt, waardoor je het alleen op de grond kunt meten.

TGO_s_search_for_methane_on_Mars.jpg
Tussen 3 en 25 km hoogte kon TGO wel wat methaan vinden, maar het was heel weinig. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: O. Korablev et al (2019))

Met het FREND instrument werd waterijs onder het oppervlak in kaart gebracht. FREND is een verbeterde versie van een soortgelijk instrument waarmee Mars Odyssey in 2008 waterijs in kaart bracht. De nieuwe kaart laat zien dat er een hoop waterijs te vinden is. Dankzij het detail van de nieuwe kaart kun je bijvoorbeeld zien dat onder het poolijs en onder de bodem van de Valles Marineris kloof een groot percentage waterijs ligt.

Bronnen:

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/First_results_from_the_ExoMars_Trace_Gas_Orbiter

De persconferentie waarin de bevindingen van TGO werden medegedeeld, is hier te zien:

https://client.cntv.at/egu2019/pc7

 

Credits cover foto: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: I. Mitrofanov et al (2018)