Stem op de naam van Kuipergordel object 2007 OR10

Kuipergordel object 2007 OR10 is een beetje zielig. We weten al sinds 2007 van zijn bestaan af. Maar het heeft al die tijd geen naam gekregen. En dat terwijl zijn soortgenoten al lang van een naam zijn voorzien.

Aan zijn grootte licht het niet. 2007 OR10 is met 1200 tot 1500 km doorsnede niet bepaald een kleintje. We weten zelfs dat het ook een maan heeft.

Drie astronomen die 2007 OR10 hebben ontdekt (Meg Schwamb, Mike Brown en David Rabinowitz), hebben nu een site opgezet waar je kunt stemmen op de naam. Je kunt uit drie namen kiezen. (Een ervan heb je wellicht gezien in de Efteling.) De drie astronomen gaan de winnende naam voorleggen bij de Internationale Astronomische Unie (IAU).

De drie namen zijn:

  • Gonggong, een Chinese watergod met rood haar en de staart van een slang. Hij veroorzaakt chaos, overstromingen en verdraaiing van de aardas.
  • Holle. Is dat.. jawel, Vrouw Holle. Als ze haar bed uitschudt, begint het te sneeuwen. (Op die afstand van de zon kan dat ook haast niet anders.)
  • Vili. Broer van de Noorse goden Odin en Vé. Hij versloeg de reus Ymir, waarna hij van zijn lichaam het universum maakte. Lees “Noorse Goden” van Neil Gaiman als je meer wilt lezen over de kleurrijke figuren die deze Noorse goden waren.

Je kunt tot 11 mei 8:59 Nederlandse tijd stemmen op:

https://2007or10.name/

Opvallend weinig kleine objecten in de Kuipergordel

Er zijn opvallend weinig kleine objecten in de Kuipergordel. Die conclusie trekken astronomen op basis van foto’s van New Horizons van Pluto en Charon. Er zijn veel minder kleinere kraters en dat wijst erop dat objecten tussen 90 en 1600 meter weinig ingeslagen zijn. Ook nieuwe foto’s van Ultima Thule laten hetzelfde beeld zien.

ca06_linear_m2_to_22_rot270.png
Een nieuwe, scherpere foto van Ultima Thule laat vrij weinig kraters zien. (Foto: NASA/Johns Hopkins Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute, National Optical Astronomy Observatory)

Iets in de vorming en/of evolutie van Kuipergordel objecten heeft hiertoe geleid. In de asteroïdengordel heb je wel kleinere objecten. Misschien is dat omdat daar meer kans was op botsingen.

Bronnen:

https://www.swri.org/press-release/new-horizons-small-objects-rare-kuiper-belt

Coverfoto credits: NASA/JHUAPL/LORRI/Southwest Research Institute

Een update voor Planeet Negen

Astronomen Mike Brown en Konstatin Batygin hebben een nieuw wetenschappelijk artikel geschreven waarin ze de baan en massa van een negende planeet verder verfijnen. Aan de hand van baangegevens van afgelopen tijd nieuw gevonden Kuipergordel objecten schatten ze de massa van Planeet Negen nu lager in, op ongeveer 5 Aarde-massa’s. Kleiner dus dan Uranus en Neptunus.

Konstantin_Planet9_Sketch_v3-01.jpg

In het artikel leggen Brown en Batygin uit dat een lichtere Planeet Negen makkelijker is om te ontdekken. Want een lichtere planeet moet vaker langs gekomen zijn bij alle Kuipergordel objecten om hun banen voldoende te beïnvloeden, dan een zwaardere planeet. Dus moet hij in een kleinere baan draaien en dat betekent dat de omlooptijd korter is. Ze schatten de halflange as nu op 400 tot 500 astronomische eenheden (afstanden Aarde-Zon), wat neer komt op een verste punt van 625 astronomische eenheden.

Brown en Batygin hebben berekend dat een planeet met deze nieuwe parameters te detecteren moet zijn met bestaande telescopen. En zelfs als de planeet beduidend donkerder blijkt te zijn, dan moet de Large Synoptic Survey Telescope in Chili straks (vanaf 2021) in staat zijn om hem te detecteren. Een probleem is wel dat de planeet op zijn verste punt zich ergens in of rond het vlak van de Melkweg begeeft, wat het moeilijker maakt om zo’n dof object er tussen te vinden.

Bronnen:

http://www.findplanetnine.com/2019/02/version-2x.html

https://arxiv.org/pdf/1902.10103.pdf

 

Is Planeet Negen van de baan?

“Planeet Negen is van de baan”, dat zeggen sommige astronomie sites. Wat is het geval? Het idee van een Planeet Negen ontstond toen steeds meer ontdekte Kuipergordel objecten een langwerpige en gekantelde baan bleken te hebben. Een mogelijke verklaring: een planeet ter grootte van Uranus zou die banen beinvloed kunnen hebben. Een team van astronomen zegt nu dat de gevonden banen ook veroorzaakt zouden kunnen zijn door veel kleine objecten.

De kanttekening bij deze theorie is, dat je veel van die kleine objecten nodig hebt. Je hebt in feite een schijf ervan nodig met een gezamenlijke massa van 10 keer de Aarde (net zo veel als de hypothese zegt over de benodigde massa van Planeet Negen). Het idee is dat die kleine objecten moeilijk waar te nemen zijn en dat we ze daarom nog niet gezien hebben. Je kijkt er als het ware doorheen.

Is Planeet Negen daarmee geschrapt? Niet echt. Astronoom Mike Brown zegt dat het gebruikelijk is dat wetenschappers met alternatieve theoriën komen, zeker als een hypothese al te mooi lijkt (als in, een grote nieuwe planeet). Maar hij zegt ook, dat het wetenschappelijke artikel niet uitlegt waarom er zo’n schijf van objecten zou moeten zijn. Hij vindt de verklaring van een grote planeet een stuk simpeler. Toegegeven, Brown is een van de twee astronomen die met Planeet Negen op de proppen kwam. Mike Brown en zijn collega Konstatin Batygin zijn overigens druk bezig met een campagne om Planeet Negen op te sporen.

En er was nog meer Planeet Negen nieuws. Onderzoekers gaan op zoek naar kometen in middeleeuwse geschriften in de hoop aanwijzingen te vinden voor Planeet Negen. Dat behoeft enige uitleg. Deze onderzoekers zeggen dat er een weelde aan oud-Engelse, oud-Ierse, Latijnse en Russische geschriften ligt die nooit goed zijn onderzocht. Ze denken dat observaties van kometen in de middeleeuwen gebruikt kunnen worden in computermodellen met of zonder Planeet Negen om te zien welke modellen het beste kloppen.

 

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-01-mystery-orbits-outermost-solar-planet.html

http://www.findplanetnine.com/2019/01/is-planet-nine-just-ring-of-icy-bodies.html

https://www.livescience.com/62475-medieval-comets-reveal-planet-nine.html

New Horizons laat van zich horen na passage Ultima Thule

New Horizons heeft van zich laten horen na de vlucht langs Ultima Thule. Dat is een goed teken. De eerste wetenschappelijke gegevens zijn al binnen. Er is onlangs ook een foto binnen gekomen van Ultima Thule van veraf. Het Kuipergordel object lijkt vooralsnog op een pinda (van 35 bij 15 km). De hoop is dat morgen een veel betere foto binnenkomt.


Oh ja, en de astrofysicus (en gitarist van de band Queen) Brian May maakte een song over deze passage:
Bronnen:

 

Wat kunnen we verwachten van de flyby van New Horizons langs Ultima Thule?

Op 1 januari 2019 is het zo ver: New Horizons vliegt dan langs het kleine Kuipergordel object Ultima Thule (of 2014 MU69). En we kunnen natuurlijk haast niet wachten op de foto’s. Maar helaas zullen we toch even geduld moeten oefenen. Ultima Thule is klein (minder dan 20 tot 35 km), donker en New Horizons is – zelfs nu nog – ver weg. Zelfs drie dagen voor aankomst is Ultima Thule niet meer dan een pixel.

Je hoeft op 1 januari niet met de champagne in de hand op refresh te drukken op de NASA site. De eerste foto van 200 pixels krijgen we misschien 2 januari te zien. Maar het zou kunnen dat Ultima Thule er niet eens op staat. Dat komt omdat de baan van Ultima Thule gewoon niet goed genoeg bekend is. En we weten niet precies hoe de vorm van Ultima Thule is. Uiteindelijk zullen we de betere foto’s overigens wel door krijgen. De beste foto’s zullen hopelijk een resolutie van 140 meter per pixel hebben. Maar dat gaat echt nog lang duren voor die doorgezonden zullen zijn. Continue reading “Wat kunnen we verwachten van de flyby van New Horizons langs Ultima Thule?”

Verste object in ons zonnestelsel ontdekt.

Een team van astronomen heeft het verste hemellichaam in ons zonnestelsel ooit ontdekt. “Farout”, zoals het voorlopig genoemd wordt (afgezien van de officiële code “2018 VG18”), stond 120 astronomische eenheden (=aantal keer de afstand Aarde-Zon) weg toen het ontdekt werd. Dat is drie keer zover als Pluto. Nog niet alle exacte gegevens zijn bekend, maar de omvang van “Farout” wordt geschat op 500 km.

“Farout” heeft niet de verste baan van alle Kuipergordel objecten. Onlangs werd een object gevonden dat op zijn verste punt tot 1190 astronomische eenheden komt. De baan tot dusver berekend brengt “Farout” op zijn dichtste punt binnen de baan van Neptunus. Hij doet meer dan 1000 jaar over een rondje rond de Zon.

Bronnen:
https://carnegiescience.edu/news/discovered-most-distant-solar-system-object-ever-observed
https://en.wikipedia.org/wiki/2018_VG18