Landing van Indiase Vikram-lander mislukt

Eens te meer bleek vrijdagavond hoe moeilijk het is om zacht op de maan te landen. Tot op 2,1 km hoogte volgde de Indiase Vikram lander keurig zijn beoogde traject, maar daarna is het contact verloren. Het lijkt erop dat de lander is gaan tuimelen.

De Dwingeloo Radio Telescope volgde het signaal van Vikram en daarop was ook te zien hoe het Dopler signaal weg viel.

Hoe jammer het verlies van de lander ook is, India heeft met Chandrayaan-2 ook een orbiter in een baan rond de maan gebracht en die functioneert goed. De Indiase premier Modi, die ook aanwezig was in het vluchtleidingscentrum, sprak achteraf het personeel moed in.

 

 

 

Jupiter botste mogelijk ooit frontaal met een grote protoplaneet

In 2016 kwam NASA’s Juno satelliet aan bij Jupiter om te onderzoeken hoe de binnenkant van de grootste planeet van ons zonnestelsel er uit ziet. Aan de hand van zwaartekrachtmetingen kwamen we er achter dat Jupiter’s kern niet enkel uit rots en ijs bestaat, maar dat er waterstof en helium door gemengd is. Daardoor krijg je een diffuse afscheiding met de rest van de atmosfeer. Dat was niet verwacht en astronomen zochten naar een verklaring.

Een team van Zwitserse en Chinese astronomen vermoedden dat dit iets te maken had met een inslag die Jupiter ooit te verduren heeft gehad. Dus ze besloten tienduizenden computersimulaties te draaien van inslagen met objecten van uiteenlopende grootten. Ze testten daarbij verschillende soorten impacten: van schampshotten tot frontale botsingen. Daarna keken ze wat voor resultaat dit opleverde. Niet alleen voor de kern van Jupiter, maar ook of Jupiter daarna in zijn huidige vorm gevormd had kunnen worden. Wat ze leerden, was dat als Jupiter in zijn vroege bestaan botste met een grote protoplaneet, dit miljarden jaren later nog te merken zou zijn aan een diffuse kern.

Jupiterimpact2.png
Een 3D afbeelding van Jupiter voor tijdens en na de impact. (Afbeelding: Shang-Fei Liu)

Wat voor botsing moeten we aan denken? Het artikel zegt dat de botsing plaats gehad zou moeten hebben in de periode waarbij Jupiter nog slechts 10 keer de massa van de Aarde was (Jupiter is nu 318 Aarde massa’s). Een even zo zware protoplaneet zou in een frontale botsing met Jupiter gekomen kunnen zijn. Deze botsing zou de kern kunnen hebben verpulverd, waardoor je tot op de dag van vandaag geen scherpe afscheiding tussen het rots en ijs in de kern en het waterstof en helium in de atmosfeer meer hebt.

Er zal meer onderzoek nodig zijn om deze hypothese te controleren. Maar als het waar is, dan lijkt het erop dat het vroege zonnestelsel flink wat botsingen gekend heeft. Het is waarschijnlijk hoe onze maan ontstaan is, hoe Mercurius een merkwaardige metaal-rots verhouding gekregen heeft en hoe Uranus op zijn kant is gekomen. En de auteurs van het artikel denken dat een dergelijke impact ook bepaalde kenmerken van Saturnus zou kunnen verklaren.

Bronnen:

http://nccr-planets.ch/blog/2019/08/14/giant-impact-disrupted-jupiters-core/

https://www.centauri-dreams.org/2019/08/22/giant-jovian-impact-could-explain-juno-data/

https://www.nature.com/articles/s41586-019-1470-2 (paywall)

Coverafbeelding: Astrobiology Center, Japan)

Hayabusa 2 gaat opnieuw landen, nu naast de krater die het zelf maakte.

Hayabusa 2 gaat 11 juli een tweede landing doen op de asteroïde Ryugu om monsters te verzamelen. De landing zal 20 meter ten noorden van de impactkrater zijn, die Hayabusa 2 op 5 april maakte met de Small Carry-on Impactor (SCI). De impactkrater zelf heeft te veel grote rotsen die de ruimtesonde in gevaar kunnen brengen.

pub_onc_PPTDTM1B_20190613_st_5m.jpg
Op 30 mei liet Hayabusa 2 een “target marker” achter in de impactkrater en maakte deze foto’s (Foto: JAXA)

De impact heeft materiaal van onder het oppervlak opgeworpen, dat Hayabusa 2 in de buurt kan oppikken. Astronomen interesseren zich voor materiaal van onder het oppervlak, omdat daar zich organische stoffen kunnen bevinden die over tijd door zonlicht afgebroken worden.

 

Bronnen:

https://spaceflightnow.com/2019/07/03/hayabusa-2-cleared-for-second-touchdown-on-asteroid/

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190619e_PPTD_approach1/

Hayabusa 2 maakt eerste foto van zelf gemaakte krater

De Japanse ruimtesonde Hayabusa 2 maakte op 5 april een nieuwe krater op de asteroïde Ryugu. Deze week keerde Hayabusa 2 terug om de schade op te nemen. De ruimtesonde daalde hiervoor af naar 1,7 km hoogte boven het gebied van de inslag. De Small Carry-on Impactor bleek vrij dicht bij de beoogde plaats van impact ingeslagen te zijn.

Er is nog geen (Engelstalige) wetenschappelijke berichtgeving over, maar uit de Japanse tweets van Hayabusa blijkt dat de krater veel groter is dan gedacht: 20 meter in plaats van 10.

 

Bronnen:

 

Het opblazen van een asteroïde die onze kant uit komt is misschien niet zo’n goed idee.

Wetenschappers hebben een nieuwe reden gevonden waarom de film Armageddon met Bruce Willis niet klopt. Okee, dat was waarschijnlijk niet waar ze voor gingen toen ze het artikel schreven. Wat ze wilden weten was of een asteroïde onschadelijk gemaakt kan worden door hem op te blazen.

De simulatie ging uit van de impact van een 1,2 km groot stuk gesteente (met een snelheid van 5 km/s) op een asteroïde van 25 km grootte. Aanvankelijk verschenen miljoenen barsten in de grote asteroïde. De asteroïde brak echter niet volledig in stukken. Een grote kern ervan bleef bestaan en deze trok weer puin aan. Daaruit ontstond binnen een paar uur een nieuwe asteroïde.

Er bestaan gelukkig ook andere methoden om te voorkomen dat een asteroïde de Aarde raakt. Zo kun je hem wit verven, waardoor hij meer zonlicht reflecteert. Dat alleen al kan ervoor zorgen dat hij in een voor ons veiligere baan raakt. Maar ja, leg dat een regiseur als Michael Bay maar eens uit.

https://releases.jhu.edu/2019/03/04/breaking-up-is-hard-to-do-asteroids-are-stronger-harder-to-destroy-than-previously-thought/

 

Mars kreeg tussen 2009 en 2016 deze schot hagel te verduren.

Ergens tussen 2009 en 2016 moet Mars geraakt zijn met een soort kosmische shotgun. Hoe we dat weten? Omdat op beelden uit 2009 deze kraters nog niet bestonden. Een kleine komeet of asteroïde moet in de tijd ertussen met hoge snelheid door de Martiaanse atmosfeer geschoten zijn. Daarbij is het in stukken gebroken voor het op de grond terecht kwam.

Waarschijnlijk wat het niet de gebruikelijke asteroïde bestaand uit ijzer of massief rots. Het is waarschijnlijk veel fragieler geweest. De enorme druk bij de tocht door de atmosfeer zorgde ervoor dat het object uiteen viel.

De 1 tot 7 meter grote kraters vielen in een gebied van 305 meter in doorsnede. De inslagen brachten lichter gekleurd materiaal naar boven dat onder het donkere oppervlak lag. Het is waarschijnlijk geen waterijs, want dat zou in die tijd (op deze plek, 30 graden van de evenaar) waarschijnlijk al gesublimeerd zijn.

De foto’s zijn gemaakt met de Context Camera van NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter.

Bronnen:

https://www.syfy.com/syfywire/sometime-in-the-past-decade-mars-suffered-an-impact-shotgun-blast

https://www.uahirise.org/ESP_057984_1490