BepiColombo heeft succesvolle passage langs Aarde tijdens corona maatregelen

Normaal gesproken worden ESA missies zoals BepiColombo geleid vanuit het vluchtleidingscentrum ESOC in Darmstadt. Maar hoe leidt je een ruimtemissie die op het punt staat dicht langs de Aarde te scheren, als je 1,5 meter afstand van elkaar moet houden? Het is bovendien een actie die je niet kunt uitstellen. De wetten van de baanmechanica wachten op niemand. Kun je een missie als BepiColombo ook leiden vanaf huis?

A_year_of_space_selfies_pillars.gif
Tijdens de flyby van BepiColombo moeten o.a. een hoop antennebewegingen worden uitgevoerd. (beelden: ESA)

ESA beseft dat een vluchtleidingscentrum met personeel met een besmettelijke ziekte ook geen goed idee is. Dus 24 maart besluit ESA dat er verregaande maatregelen nodig zijn. En dat moet liefst ook een beetje snel gebeuren, want al 10 april komt BepiColombo op slechts 12.700 km afstand langs Aarde. BepiColombo maakt die passage onderweg naar de planeet Mercurius om extra snelheid te krijgen van het Aardse zwaartekrachtveld. Ook vliegt BepiColombo een tijdje in de schaduw van de Aarde en het is de eerste keer dat het ruimteschip geen direct zonlicht opvangt.

Maar liefst 21 satellieten worden in een standby modus gebracht, waaronder twee Mars orbiters, de gloednieuwe Solar Orbiter en de vier Cluster satellieten. In deze standby modus worden alleen kritieke taken ondernomen om de ruimteschepen in leven en op koers te houden. Ondertussen werkt ESA aan maatregelen zodat een groot aantal van taken rond het beheer van deze missies vanaf thuis uitgevoerd kunnen worden.

BepiColombo_flight_control_team_take_flyby_selfie_pillars.jpg
Het vluchtleidingscentrum in Darmstadt tijdens de flyby van BepiColombo (foto: ESA)

Op tijd voor de flyby van BepiColombo is alles in stelling. Slechts een kleine bemensing is rond 10 april daadwerkelijk in het ESOC vluchtleidingscentrum aanwezig. En het werk wat men gepland heeft kan zo doorgaan. Onder andere wil ESA 11 instrumenten aan boord testen aan boord van de Mercury Planetary Orbiter (MPO). Het is deze satelliet, die nog vast zit aan de voortstuwingsmodule en de Japanse Mercury Magnetic Orbiter, die straks in een lage baan rond Mercurius hoge resolutie opnamen zal maken.

BepiColombo_s_last_close-ups_of_Earth_during_flyby_article.gif
Beelden van de Aarde door een van de camera’s van BepiColombo (foto’s ESA)

De maatregelen rond het coronavirus hebben uiteindelijk geen impact op het functioneren van BepiColombo. De hele manouvre loopt succesvol. En zo kan BepiColombo voorlopig weer even verder. Tot de eerste passage langs Venus op 15 oktober 2020.

ESA is niet de enige ruimtevaartorganisatie die vluchtleiders laat thuiswerken. Ook bij het Jet Propulsion Laboratory in Californië zitten sinds kort bestuurders van de Curiosity rover thuis.

PIA23773-16.jpg
De roverbestuurders van Curiosity die thuis werken (foto: NASA/JPL)

 

Bronnen:

http://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/BepiColombo/BepiColombo_takes_last_snaps_of_Earth_en_route_to_Mercury

http://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/BepiColombo/ESA_to_conduct_BepiColombo_flyby_amid_coronavirus_crisis

https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/ESA_scales_down_science_mission_operations_amid_pandemic

https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2020-070

Coverafbeelding: ESA

Lancering Rosalind Franklin rover uitgesteld naar 2022

Het zag er al naar uit, maar vandaag is het besluit officeel bekend gemaakt: de lancering van de Europees-Russische Rosalind Franklin rover wordt twee jaar uitgesteld. De problemen met de parachutes waren een belangrijke reden. Recente tests waren eindelijk succesvol. Maar onlangs nog werden nieuwe testen uitgesteld tot eind maart. Ook maakte het corona virus de al krappe planning nog eens extra moeilijk.

Pas in 2022 kan een nieuwe poging worden ondernomen om de rover te lanceren, omdat Aarde en Mars dan pas weer in een gunstige positie ten opzichte van elkaar staan. Dat geeft de teams die aan de Rosalind Franklin werken wel de tijd om de rover en haar landingssysteem robuuster te maken.

Dit is overigens niet de eerste keer dat de lancering van de ExoMars rover, zoals hij eerst heette, wordt uitgesteld. Maar alles is beter dan een nieuwe krater op Mars.

Bronnen:

http://www.esa.int/Newsroom/Press_Releases/ExoMars_to_take_off_for_the_Red_Planet_in_2022

http://russianspaceweb.com/exomars2018.html

Coverafbeelding: ESA

First light van CHEOPS

Het eerste beeld van de CCD camera van de CHEOPS ruimtetelescoop is binnen. Die foto, van de ster HD 70843, ziet er nogal wazig uit. Maar in dit geval is dat precies wat de astronomen willen zien.

Cheops_image_of_its_first_target_star_pillars.jpg

Het idee erachter is dat het licht van de ster verspreid wordt over meerdere pixels, waarmee de gevoeligheid voor kleine fluctuaties in licht groter wordt. Daardoor kunnen planeten die voor de ster langs gaan gedetecteerd worden. En dat niet alleen, CHEOPS gaat betere metingen doen aan de grootte van exoplaneten die we al kennen.

De drie lijnen die vanaf de ster lijken te gaan, komen van het mechanisme dat de secundaire spiegel op zijn plaats houdt.

EQKiYt0XkAEEmzj.jpg
Een technicus wordt weerspiegeld door de spiegel van CHEOPS. Foto: University of Bern / T. Beck

CHEOPS, een missie van ESA, werd op 18 december gelanceerd.

Bronnen:

http://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Cheops/A_perfect_blur_First_image_by_exoplanet_watcher_Cheops

Coverfoto: ESA

ESA lanceert morgen nieuwe exoplaneten-telescoop

[Update 17-12-2019 21:30] De lancering is vanochtend afgeblazen vanwege een software fout in de (bovenste) Fregat rakettrap. De lancering is nu morgen (18-12-2019) gepland om 9:54.

 

Morgenochtend wordt een nieuwe Europese ruimtetelescoop gelanceerd die onderzoek gaat doen naar al bekende exoplaneten. Eerdere ruimtetelescopen, zoals de Franse CoRoT, en NASA’s Kepler en TESS ontdekten talloze exoplaneten. Maar CHEOPS, zoals de nieuwe ruimtetelescoop heet, gaat bekende exoplaneten gedetailleerd onderzoeken. Wat overigens niet wil zeggen dat CHEOPS geen nieuwe exoplaneten gaat ontdekken. De instrumenten aan boord zijn zo gevoelig dat ze nieuwe planeten kunnen vinden in bekende zonnestelsels.

Looking_into_the_Cheops_telescope_tube.jpg
De primaire spiegel van CHEOPS (University of Bern / T. Beck)

Het hart van de satelliet is een 30 cm Ritchey-Chrétien telescoop. Een van de zaken waar eerdere exoplaneten-jagers niet zo goed in waren, was het bepalen van de grootte van exoplaneten. CHEOPS is daar veel beter in. Het gaat speciaal kijken naar super-Aardes en Neptunussen. En CHEOPS kan veel vaker vervolgonderzoek doen naar dezelfde exoplaneten, wat de metingen beter maakt.

CHEOPS wordt morgenochtend gelanceerd op een Sojoez raket vanaf de lanceerbasis Kourou in Frans Guyana. Je kunt de uitzending van ESA volgen vanaf 9:30. De lancering is gepland om 9:54 Nederlande tijd.

De uitzending kan hier bekeken worden: https://www.esa.int/ESA_Multimedia/ESA_Web_TV.

Bronnen:

https://sci.esa.int/web/cheops

https://sci.esa.int/web/cheops/-/cheops-launch-media-kit

Credits coverafbeelding: ESA / ATG medialab

ESA krijgt beste budget ooit.

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA krijgt de komende jaren extra budget. Meer zelfs dan ze gevraagd hebben. Dat hebben ministers van Europese landen afgelopen donderdag en vrijdag besloten tijdens de Space19+ conferentie in Sevilla, Spanje. Daarmee heeft ESA genoeg geld om mee te doen met NASA’s missies naar de maan, een Mars sample return missie en de ontwikkeling van de Ariane 6 en Vega C raketten. Verder kreeg ESA ook budget voor Space Rider, een herbruikbaar onbemand ruimteschip voor microzwaartekracht onderzoek.

esa_budget_onderwerp.PNG
Verdeling van ESA’s budget. (Afbeelding ESA)

ESA’s bijdrage aan Lunar Gateway, een ruimtestation achter de maan, is hiermee geregeld. Er wordt een nieuwe astronautenklas gerecruiteerd die mogelijk mee gaan naar de maan.

Gateway_Space_Station_Module_Map.jpg
De Lunar Gateway met bijdragen van internationale partners. (Afbeelding NASA)

En er is geld om mee te doen aan de uiterst complexe combinatie van NASA en ESA missies om monsters van Mars naar Aarde te brengen. NASA’s Mars 2020 rover gaat die monsters verzamelen. ESA levert een kleine rover die later de monsters moet oppikken en bij een NASA raket moet brengen. Die raket brengt de monsters in een baan rond Mars, waar een ESA satelliet ze overneemt en naar Aarde brengt.

Een slimme zet was om een extra onderdeel in het budget onder te brengen: Space Safety. Hieronder schaart ESA de bestrijding van ruimtepuin, het onderzoeken van zonneactiviteit en de waarschuwing en bescherming tegen asteroïden die op Aarde kunnen inslaan. Voor dat laatste wil ESA, samen met NASA, de HERA missie lanceren. Astronomen hebben diverse technieken bedacht waarmee de baan van een asteroïde zodanig kan worden veranderd, dat die de Aarde ontwijkt. Maar die zijn nooit getest in de praktijk. HERA moet een aantal technieken gaan testen op de asteroïde Didymos en zijn maan “Didymoon”.

Hera_scans_DART_s_impact_crater_pillars.jpg
HERA onderzoekt een impactkrater op Didymos, gemaakt door NASA’s DART impactor. (Afbeelding: ESA)

En tenslotte was er ook geld voor astronomische missies zoals de röntgentelescoop Athena, die onderzoek gaat doen naar zwarte gaten, en LISA (Laser Interferometer Space Antenna), een detector van zwaartekrachtgolven.

ESA’s budget wordt elke drie jaar bepaald tijdens een bijeenkomst van ministers van Europese landen. Die ministers hebben ESA 14,5 miljard euro toegezegd in de komende drie jaar. Ter vergelijking: dit is net iets meer dan 1/5 van NASA’s budget. Nederland levert 2,4% van ESA’s budget.

 

Bronnen:

http://www.esa.int/About_Us/Corporate_news/ESA_ministers_commit_to_biggest_ever_budget

https://spacenews.com/esa-declares-success-at-ministerial-meeting/

https://en.wikipedia.org/wiki/Budget_of_NASA

De Werkgroep Maan en Planeten is aanwezig op de ESA Open Day 2019

Als je een (gratis) ticket hebt weten te bemachtigen voor de ESA Open Day 2019 van aanstaande zondag, dan kun mij (Marcel-Jan Krijgsman) tegen komen bij de stand van de Planetary Society. Als je nog geen ticket hebt, dan heb je helaas pech. De tickets zijn meestal een paar weken van te voren op.

Je gaat de stand van de Planetary Society tegen komen in de “Main Corridor” van het hoofdgebouw. Het is bij nummer 13 in dit programma. Je herkent ons aan mijn telescoop die er naast zal staan.

Het wordt weer een geweldige dag. Er zullen vier astronauten aanwezig zijn: Apollo 7 astronaut Walt Cunningham, Apollo 9 astronaut Rusty Schweickart, ESA astronaut Alexander Gerst en natuurlijk (eveneens ESA astronaut) André Kuipers.

Dat is nog niet alles. Als je wel eens Kerbal Space Program gespeeld hebt, dan heb je vast ook wel eens op Youtube gekeken hoe Scott Manley dat doet. Hij is eveneens aanwezig. De beeldhouwer Paul Van Hoeydonck, die het op de maan achter gelaten beeldje “The Fallen Astronaut” maakte, is er ook bij. Ze gevem allemaal lezingen.

En verder is er een enorme hoeveelheid aan “swag” te verkrijgen: posters, stickers, pinnen, you name it. En natuurlijk ook de folder van de Werkgroep Maan en Planeten :).

Maar het leukst vind ik zelf toch om te praten met de wetenschappers en technici van ESA. Ze zijn heel toegankelijk en je kunt ze alles vragen. In het Engels, dat vaak wel.

 

Coverfoto: Adam Nielek

 

Open dag bij ESTEC op 6 oktober

Zondag 6 oktober gaan de deuren bij ESTEC in Noordwijk weer open voor het publiek. ESTEC is het grootste ruimtevaartcentrum in Europa. Je mag in allerlei gebouwen waar je normaal gesproken nooit binnen komt. Je krijgt de gelegenheid om de testcentra voor satellieten van binnen te bekijken en er zijn experts die je alles kunnen uitleggen over ESA’s ruimtemissies. Dat niet alleen, er zullen ook astronauten aanwezig zijn, zoals Apollo 9 astronaut Rusty Schweickart en Walt Cunningham van Apollo 7, en ook natuurlijk André Kuipers.

Voor de ruimteliefhebber is het een groot feest. Zorg wel dat je op tijd registreert. Het aantal (gratis) tickets is beperkt. Dit is de link waar je je kunt registreren:

https://atpi.eventsair.com/esa-open-days/registration/Site/Register

Bron:

https://www.esa.int/About_Us/ESTEC/Open_day_2019/Register_now_for_ESA_s_Moon-themed_Open_Day

Meer details bekend over ESA’s en NASA’s Mars monstername missie

NASA en ESA hebben meer details gegeven over het Mars Sample Return programma dat volgend decennium moet gaan plaats vinden. Het is een programma dat bestaat uit meerdere rovers, landers en satellieten die uiteindelijk bodemmonsters van Mars op Aarde moeten brengen. Vooral ESA heeft al veel werk verricht aan het ontwerpen van een orbiter (Earth-return orbiter (ERO)) en een kleine rover die de monsters ophaalt (de sample retrieval lander/fetch rover (SRL)).

Het eerste stap is het verkrijgen van bodemmonsters met de Mars 2020 rover. Deze is al voor een groot deel geassembleerd. Je kunt op de live webcam zien dat de mast met camera’s en de zes wielen al gemonteerd zijn.

pia23314-16.jpg
De Mars 2020 rover in de assemblagehal bij het Jet Propulsion Laboratory in Californië. Foto: NASA/JPL-Caltech

In juli 2026 moet een NASA lander gelanceerd worden die in de omgeving van de Mars 2020 rover gaat landen met de Europese fetch rover aan boord. Die datum is opmerkelijk. Het lanceerwindow voor vluchten naar Mars is dat jaar namelijk pas in oktober. Deze lander neemt dan ook niet de snelle route naar Mars (van pakweg 7 maanden), maar volgt een traject dat de lander pas in augustus 2028 neerzet op Mars. De reden hiervoor is dat de lander en de Europese rover voorzien zijn van zonnepanelen en op het moment van aankomst volgens de snelle route is een verhoogde kans voor stofstormen die het zonlicht tegenhouden. In augustus 2028 is de kans op stofstormen klein.

Mars_sample_returnjpl.jpg
Zo zou de lander met raket er uit kunnen zien. Al is dit ontwerp van 2012, lang voor de huidige plannen besproken zijn. Afbeelding: NASA/JPL.

NASA denkt op dit moment aan een lander vergelijkbaar met het platform dat gebruikt is op Mars InSight en Mars Phoenix. Maar ze zijn er nog niet helemaal uit of misschien toch een skycrane gebruikt moet gaan worden, zoals die van Curiosity. De Mars 2020 rover gaat monsters achterlaten op het oppervlak en de Europese fetch rover pakt die op en brengt hem bij de lander. De lander laadt de monsters in container ter grootte van een basketbal en brengt die in een kleine raket. NASA denkt aan een tweetraps raket met vaste brandstof of een eentraps raket met een combinatie van vast en vloeibaar.

Maar stel dat de fetch rover om een of andere reden kapot gaat. Kan er dan niet een of ander monster in de buurt opgepikt worden (een zogenaamd “contingency sample”)? Daar voorziet het ontwerp niet in, maar NASA heeft ander idee: ze laten dan de Mars 2020 rover langs komen rijden die dan alsnog monsters direct aanlevert.

Mars_Sample_Return_overview
De Earth-return orbiter brengt bodemmonsters van Mars naar Aarde. Afbeelding: ESA/ATG Medialab.

ESA levert de satelliet die de monsters terug brengt naar Aarde. Het wordt een grote satelliet. De zonnepanelen ervan zijn van het ene tot andere einde 40 meter lang. Deze satelliet wordt in 2026 op een Ariane 6 raket naar Mars gestuurd om daar met een chemische remraket in een elliptische baan te komen. De satelliet heeft ook ionenmotoren en door gebruik van beide voortstuwing wordt de baan in stappen verlaagd. Daarna werpt de satelliet het gedeelte met de chemische motor af, om gewicht te besparen op de terugweg.

In de lente van 2029 worden de monsters vanaf het Mars oppervlak gelanceerd in een baan. De Earth-return orbiter zal 6 maanden bezig zijn om de container met monsters op te sporen en te benaderen. NASA bouwt het mechanisme waarmee de monsters aan boord worden gehaald. Ze worden vervolgens in de terugkeermodule gebracht die de monsters uiteindelijk op Aarde brengt. Als dat gelukt is wordt het mechanisme om de container te grijpen ook overboord gegooid om nog meer gewicht te besparen.

Daarna zal de Earth-return orbiter zijn baan rond Mars met de ionemotor steeds vergroten tot het rond 2031 op weg is naar Aarde. De landing van de terugkeercapsule moet plaats vinden in 2032 in de Amerikaanse staat Utah. Dit zijn de eerste monsters uit de ruimte die een kans hebben microorganismen te bevatten. Daar zijn daarom hoge eisen aan verbonden. Zo moet de capsule gesloten blijven, zelfs als de parachutes falen.

Daar heeft NASA, dat de capsule levert, nog eens over nagedacht en ze denken er nu over om de capsule dan maar helemaal zonder parachute te laten neerkomen. Ze zijn al begonnen met tests van een mogelijk ontwerp. Ook de buizen voor de monsters aan boord van de Mars 2020 rover zijn ontworpen met dat concept in gedachte. De monsters zelf zouden dermate schokvrij blijven dat ze niet meer krachten ondervinden dan dat van een telefoon die van tafel valt.

Het Mars Sample Return programma hangt nog wel af van het verkrijgen van voldoende budget. In november beslissen Europese ministers over het budget van de Earth-return orbiter. NASA moet hopen dat zij in het volgende fiscale jaar voldoende budget krijgt om de lander te ontwerpen.

Bron:

http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2019/nasa-esa-latest-msr-plan.html

Coverafbeelding: ESA–K. Oldenburg

 

Parachute voor ESA’s Mars rover loopt schade op in test

Zacht landen op Mars is nog altijd een hele uitdaging. De atmosfeer is er zo ijl, dat je een hele grote parachute nodig hebt om af te remmen. Voor een zware lading als ESA’s Rosalind Franklin (ExoMars) rover (plus een Russisch landingsplatform genaamd Kazachok), dan heb je een parachute van 35 meter doorsnede nodig. Dus een diameter van 3 autobussen op een rij. Het is de grootste parachute die ooit ingezet is voor een Mars-missie. Maar helaas zijn al twee tests op hoogte met deze parachute mislukt.

Voor de tests wordt een platform met parachutes afgeworpen vanaf een helium ballon op 29 km. Op die hoogte komt de luchtdruk aardig in de buurt van die van Mars. De parachutes (er zijn meerdere nodig) gingen wel op tijd en in de juiste volgorde open. Maar de grote parachute liep bij de test op 8 augustus schade op en dat gebeurde ook al in mei.

De rover moet volgend jaar tussen 25 juli en 13 augustus gelanceerd worden. De tijd dringt. ESA heeft nog maar een kans om de parachute succesvol te testen. Die vindt eind dit jaar plaats. Levert die test niet het gewenste resultaat op, dan moet de missie uitgesteld worden. Een volgende kans om de rover te lanceren komt dan pas in 2022.

Het is niet de eerste keer dat het ontwerp van de parachute van een Mars-lander problemen levert. Bijvoorbeeld de eerste tests van de parachutes voor Spirit en Opportunity leverde ook schade op.

 

Bron:

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/ExoMars_parachute_testing_continues

Coverafbeelding: ESA

ESA’s “Comet Inceptor” gaat “verse” komeet bezoeken

ESA heeft deze week een missie geselecteerd die op het Lagrange 2 punt rustig gaat wachten tot er een nieuwe komeet in de buurt van de zon gaat komen. En dan komt “Comet Interceptor”, zoals de missie heet, in actie. Comet Interceptor vliegt naar de komeet en splitst zich dan in drie satellieten die de komeet vanuit verschillende kanten gaan onderzoeken.

ESA lanceerde eerder Giotto naar de komeet Halley en Rosetta naar 67P/Churyumov-Gerasimenko. Beide kometen draaien al langer in hun baan rond de zon. Comet Inceptor moet een komeet gaan onderzoeken die nooit eerder langs de zon is geweest. Het zou zelfs een interstellair object kunnen zijn, zoals ‘Oumuamua.

Met de komst van nieuwe telescopen die regelmatig de hele sterrenhemel afspeuren, hopen astronomen dat ze ruim op tijd nieuwe kometen ontdekken, zodat ze de baan kunnen berekenen en Comet Interceptor op pad kunnen sturen. Er wordt bijvoorbeeld veel verwacht van de Large Synoptic Survey Telescope (LSST) die vanaf 2022 elke drie dagen de hele sterrenhemel in beeld brengt met een 8,4 meter telescoop.

comet_interceptor_national_contributions.jpeg
De drie satellieten waaruit Comet Inceptor moet gaan bestaan. Een ervan wordt geleverd door de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA.

Comet Interceptor gaat gelanceerd worden op dezelfde raket als ESA’s exoplanetentelescoop Ariel. De lancering staat gepland in 2028.

Bronnen:

http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/ESA_s_new_mission_to_intercept_a_comet

https://planetplanet.net/2019/03/26/comet-interceptor/