Chang’e 5 maakt geslaagde landing

Vanmiddag om 16:13 is Chang’e 5 geland op de maan. Helaas werd de live stream een half uur van te voren gestaakt, maar later verschenen video’s van de geslaagde landing. Vanavond zou de lander al bezig zijn met het boren van een monster. Donderdag om 16:10 moet de opstijgmodule met de bodemmonsters terugkeren naar een baan rond de maan.

Landing Chang’e 5 lijkt morgenavond te gaan gebeuren

De Chinese maanmissie Chang’e 5 is zaterdag in een langwerpige baan rond de maan gekomen en gisteren werd de baan verlaagd tot een cirkelvormige baan van ongeveer 200 km. Gisteravond scheidden de lander en de orbiter van elkaar. Het lijkt er dus op dat de landing binnenkort gaat beginnen.

Op social media werd het tijdschema van de landing gelekt. Twitteraar @Cosmic_Penguin vertaalde het.

Dit is hoe het schema er uit lijkt te gaan zien (Nederlandse tijden, ofwel CEST):

Ontkoppeling van de lander

Verlagen van de baan van de lander

Afdalen van de lander

Landing

Boren van monsters

Scheppen van monsters

Lancering van de opstijgmodule

Uitvouwen zonnepanelen opstijgmodule

Burns van opstijgmodule

Start opstijgmodule-orbiter rendez-vous

Koppeling opstijgmodule-orbiter

Overbrengen monsters naar capsule

Ontkoppelen orbiter van opstijgmodule

29 november 21:40 (inmiddels gebeurd)

30 november 19:22

1 december 15:58

1 december 16:13

1 december 18:15-20:45

1 december 22:14-2 december 20:35

3 december 16:10

3 december 16:27

3 dec 23:05, 4 dec 9:04 en 20:46, 5 dec 12:54

5 december 19:14

5 december 22:40

5 december 23:01

6 december 5:35

Bronnen:

Coverafdbeelding: CSNA

Geslaagde lancering Chang’e 5

De Chinese maan monstername missie Chang’e 5 is gisteravond met succes gelanceerd. Waar China normaal wat terughoudend is met live feeds van lanceringen, werden we gisteren om 21:30 getrakteerd op een Engelstalige live stream en uitstekende beelden van de liftoff van Chang’e 5.

De beelden van de lancering van Chang’e 5.

Chang’e 5 is nu vier dagen onderweg naar de maan. De landing wordt op zondagavond (29 november) om 20:30 verwacht. Het is dan “ochtend” in Oceanus Procellarum. Voordat de zon onder gaat, 14 dagen later, moet de lander monsters verzameld hebben en moet de opstijgmodule met die monsters vertrokken zijn naar een baan rond de maan.

Bronnen:

Vanavond lancering maan missie Chang’e 5 gepland

Vanavond, ergens tussen 21:00 en 22:15 (mogelijk om 21:25) staat de lancering van een nieuwe Chinese maanmissie op een Lange Mars 5 raket gepland. Deze missie, Chang’e 5, moet iets gaan doen, wat al sinds 1976 niet meer gedaan is. Het moet een monster van de maan terug brengen naar Aarde. Dat vraagt om een behoorlijk complexe missie.

De stappen om een monster van de maan terug te brengen naar Aarde met Chang’e 5. (Afbeelding: Loren Roberts van de Planetary Society)

Het ruimteschip bestaat uit maar liefst 4 onderdelen. De service module blijft in een baan rond de maan draaien. Er is een lander en een opstijgmodule die monsters weer in een baan rond de maan kan brengen. En er is een terugkeercapsule waarin de monsters kunnen afdalen door de atmosfeer van Aarde. De lander moet in de vroege maan-ochtend landen in Oceanus Procellarum, om precies te zijn, in de buurt van de vulkanische berg Mons Rümker. Het is nog niet bekend welke maan-ochtend de landing plaats moet gaan vinden. De lander heeft een mechanische schep en een boor die 2 meter diepe monsters kan aanboren. Tesamen moet er 2 tot 4 kg aan monster verzameld worden.

Chang’e 5 (China Space News)

Nog voor het einde van de maan-dag, 14 dagen later, moet de opstijgmodule met de monsters lanceren en in een baan rond de maan komen. Daar moet een onbemande rendez-vous en koppeling plaats vinden met de service module. De monsters worden over gebracht in de terugkeercapsule. De service module zal koers zetten naar Aarde, waarna de monsters in de terugkeercapsule moeten landen bij Siziwang Banner, in Binnen-Mongolië in het noorden van China. In dit gebied landden ook de bemande Shenzhou capsules.

Mons Rümker, gefotografeerd op Apollo 15 (NASA)

Als het lukt, brengt Chang’e 5 hiermee de jongste maanmonsters die ooit zijn teruggebracht. Het gesteente dat de Apollo astronauten meebrachten is 3,1 tot 4,4 miljard jaar oud. Het gebied rond Mons Rümker wordt veel jonger geacht: 1,2 miljard jaar oud. Dit kan ons vertellen over de recentere geschiedenis van de maan. Het kan wellicht de vraag beantwoorden waarom de maan nog zo lang vulkanisch actief was.

De lander is tevens voorzien van de nodige camera’s, een grondradar en een spectrometer om de samenstelling van de bodem te meten.

Mogelijk wordt de lancering van Chang’e 5 hier live uitgezonden:
http://app.cctv.com/special/cportal/newlive/index.html?id=LivenqZp1pSH0dQ7opusftag201122

Er is ook een live Youtube kanaal, dat nu al uitzendt:

Bronnen:

https://www.nature.com/articles/d41586-020-03064-z

https://www.patreon.com/posts/change-5-lunar-43869582

https://www.planetary.org/space-missions/change-5

Coverfoto: DR

Ruimtevaart in 2020

Het nieuwe jaar komt met rasse schreden dichterbij. En 2020 zit barstens vol beloften. Op dit moment worden maar liefst 3 Mars-rovers en 2 Mars-orbiters klaar gemaakt voor vertrek (en 1 kleine helicopter). En ook staan weer de nodige maanmissies op het programma. China heeft nog steeds haar Chang’e 5 monstername missie klaar staan. Maar enig realisme is wel geboden. Van de vorig jaar in deze blog aangekondigde 7 maanlandingen, stond alleen Chang’e 4 op 3 januari 2019 op netjes zijn pootjes op de (achterkant van) de maan.

 

Wat haalde 2019 niet?

Laten we eerst nog even kijken naar de beloften van vorig jaar, voor we smullend naar 2020 uitkijken. Want uitstel en ruimtevaart gaan helaas soms net zo goed samen als kalkoen en cranberrysaus. Van de 7 potientiële maanlandingen, was er slechts 1 succesvol, 2 (Beresheet en Vikram) kwamen te hard neer. Van de missies die niet vlogen in 2019, komen we de eerste landing van Moon Express tegen in juli 2020. De lancering van de ALINA van de Duitse PTScientists kan langer op zich laten wachten, door problemen met de financiering.

Het Amerikaanse Commercial Crew project verliep niet zonder problemen. De eerste bemande Crew Dragon van SpaceX verliep niet in oktober, we mogen hem nu in februari verwachten. De testmissie van de Starliner van Boeing was enigszins problematisch, maar de bemande missie moet ergens in het eerste kwartaal van 2020 gaan plaats vinden.

 

Missies naar Mars

Elke 2 jaar (pakweg) biedt zich een optimale tijd aan om missies naar Mars te sturen. In juli-augustus is het weer zo ver en dat zullen we weten ook. Maar liefst 3 Mars-rovers, een helicopter en 2 orbiters worden geprepareerd. Laten we ze even stuk voor stuk bekijken.

Doorgaan met het lezen van “Ruimtevaart in 2020”

Chinese monstername missie naar de maan uitgesteld tot eind 2020

De Chinese missie om 2 kg aan monsters van de maan terug te brengen naar Aarde, Chang’e 5, is uitgesteld tot eind 2020. Deze Lange Mars-5 raket, vergelijkbaar met de Amerikaanse Delta IV Heavy, ondervond problemen bij zijn tweede vlucht in 2017. Sindsdien is er lang aan de raket gewerkt.

Inmiddels zijn de boosters van de volgende Lange Mars-5 raket richting het Wenchang lanceercomplex op het eiland Hainan getransporteerd. De eerstvolgende vlucht staat gepland in half december. Als die goed gaat, kan de Chinese Mars-orbiter en -rover Huoxing-1 (HX-1) gelanceerd worden vanaf 23 juli 2020. En daarna Chang’e 5.

Chang’e 5 bestaat uit een lander en een orbiter. De bestemming van de lander is Oceanus Procellarum, in de buurt van de vulkanische berg Mons Rümker. Dat vulkanische gebied is wetenschappelijk zeer interessant. De lander heeft een boor waarmee het monsters van onder het oppervlak kan aanboren.

20180912_6258TPS-TPR-2018Q3-18-09-04-p15legacy.png
De Chang’e 5 missie van lancering tot landing met monsters op Aarde. (Credits: Planetary Society)

Het bovenste deel van de lander kan met de monsters opstijgen naar een baan rond de maan. Daar moet het de eerste onbemande koppeling in een baan rond de maan uitvoeren met de orbiter. De orbiter brengt de monsters in een afdalingscapsule terug naar Aarde. De capsule moet vervolgens in China landen.

 

Bron:

https://spacenews.com/china-targets-late-2020-for-lunar-sample-return-mission/

Coverafbeelding: CCTV

Chang’e 4 gaat de nacht in en China blikt vooruit op toekomstige missies.

Als je vanavond naar boven kijkt, zie je dat het halve maan is. Die schaduwlijn loopt door op de achterkant van de maan. Op dit moment is de nacht net ingetreden op de Von Kármán krater waar Chang’e 4 (spreek uit: Chang Uh) en de Yutu 2 rover staan. Beiden moeten nu de 14 dagen durende nacht zien te overleven.

Voordat de zon onder ging wist NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter het landingsgebied te fotograferen. Dat deed de ruimtevaartorganisatie met hulp van China. Dat zei Wu Yanhua van het Chang’e 4 project. Het zal je verbazen, maar dat ligt gevoelig. NASA mag niet samenwerken met China zonder goedkeuring van het Amerikaanse congres.

content_CE4_Locator_Figure.png
Beelden van de camera bij de landing en rechtsboven een foto van de Lunar Reconnaissance Orbiter.

De Chinezen hebben overigens hun blik al op de toekomst gericht. Eind dit jaar moet de monstername missie Chang’e 5 gelanceerd worden. Daarna zal Chang’e 6 monsters van de achterkant van de maan verzamelen en naar Aarde brengen. Zulke monsters heeft niemand. Chang’e 7 moet grondig onderzoek gaan doen naar de zuidpool van de maan. En Chang’e 8 zal technologiën testen voor een maanbasis. Mogelijk gaan zij hiervoor samenwerken met andere landen en organisaties, zoals ESA.

Hier kun je nog wat berichtgeving over Chang’e 4 zien op de Engelstalige Chinese televisie:

 

Bronnen:

http://lroc.sese.asu.edu/posts/1087

http://www.xinhuanet.com/english/2019-01/14/c_137743306.htm

 

Ruimtevaart in 2019

In voorgaande jaren schreef ik trouw elk jaar mijn aankomend ruimtevaart jaaroverzicht op mijn oude blog. En dat was bijna de enige blogpost per jaar, want ik ben te druk met de stukjes voor de werkgroep. Ik ben zo vrij hem dit keer hier te plaatsen, al is het net niet helemaal on topic voor de Werkgroep Maan en Planeten.

2018 is weer een enerverend ruimtevaartjaar geworden. Alleen al de Falcon Heavy met daarop Tesla Roadster en Starman en natuurlijk de synchroon landende boosters, dat zullen we niet snel vergeten. We hebben nu twee satellieten draaien om asteroiden. New Horizons is bijna bij Kuipergordel object Ultima Thule. En China lanceerde twee missies naar de maan: Queqiao en Chang’e 4.

2019 lijkt net zo spannend te worden met maar liefst 7 maanlandingen en nieuwe bemande ruimteschepen. Het lijkt alsof de ruimte-kerstman flink uitgepakt heeft. Maar: niet alles komt altijd uit. Doorgaan met het lezen van “Ruimtevaart in 2019”