Katoenplantje op de maan is dood.

Het katoenplantje dat groeide in een kleine biosfeer op de Chinese Chang’e 4 maanlander, is inmiddels al weer dood. Maar dat was niet onverwacht. Het plan was dat het experiment zou stoppen, enkele uren voor de lange nacht op de maan in zou zetten. De temperatuur daalde naar -170 graden en dat hebben de katoenplant, de andere zaadjes en fruitvlieg eitjes niet overleefd. Zodra de maan-dag weer aanbreekt, zal het organische materiaal langzaam ontbinden.

Het experiment was bedacht als voorbereiding op een toekomstige maanbasis, waarbij die zichzelf kan voorzien in voedsel en kleding. We wisten dan planten konden groeien bij Aardse zwaartekracht. Er zijn experimenten gedaan bij microzwaartekracht. Maar over alles daartussen, zoals de 1/6 Aardse zwaartekracht op de maan, hadden we geen idee.

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-01-china-moon-cotton-lunar-night.html

https://thenextweb.com/science/2019/01/16/a-cotton-seed-sprouted-and-died-on-chinas-lunar-lander/

Voor eerst groeit organisme op ander hemellichaam.

Tenslotte een bericht voor de land- en tuinbouw: er is katoenzaad ontproten op de achterkant van de maan. Het katoenzaad is een van de levende organismen die meegenomen zijn in een biosfeer van 3 kg op de Chinese Chang’e 4 lander. Dit is de eerste keer we een organisme hebben laten groeien op een ander hemellichaam dan de Aarde! In de biosfeer zijn ook koolzaad, aardappelzaad en zaad van een arabidopsis plantje meegenomen. Ook fruitvlieg-eitjes en gist zitten in deze ton.

De andere zaadjes zijn niet gaan groeien en ook van de fruitvliegjes is nog niets gezien. Het experiment gebruikt gefilterd licht, maar later in het experiment zou ook direct licht van de maan gebruikt kunnen worden.

changE4-mini-lunar-biosphere-container-chongqing-university-prototype--coffee-cup-cns-2.jpg

Het is niet de eerste keer dat er zaadjes naar de maan gebracht worden. Op Apollo 14 gingen 500 zaadjes van bomen mee. Die groeiden niet op de maan, maar werden naar Aarde terug gebracht. Deze zaadjes werden later als geschenken gegeven en her en der in de wereld geplant. Dit werden ook wel maan-bomen genoemd.

https://gbtimes.com/change-4-cotton-seeds-are-sprouting-on-the-far-side-of-the-moon

https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/moon_tree.html

Chang’e 4 gaat de nacht in en China blikt vooruit op toekomstige missies.

Als je vanavond naar boven kijkt, zie je dat het halve maan is. Die schaduwlijn loopt door op de achterkant van de maan. Op dit moment is de nacht net ingetreden op de Von Kármán krater waar Chang’e 4 (spreek uit: Chang Uh) en de Yutu 2 rover staan. Beiden moeten nu de 14 dagen durende nacht zien te overleven.

Voordat de zon onder ging wist NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter het landingsgebied te fotograferen. Dat deed de ruimtevaartorganisatie met hulp van China. Dat zei Wu Yanhua van het Chang’e 4 project. Het zal je verbazen, maar dat ligt gevoelig. NASA mag niet samenwerken met China zonder goedkeuring van het Amerikaanse congres.

content_CE4_Locator_Figure.png
Beelden van de camera bij de landing en rechtsboven een foto van de Lunar Reconnaissance Orbiter.

De Chinezen hebben overigens hun blik al op de toekomst gericht. Eind dit jaar moet de monstername missie Chang’e 5 gelanceerd worden. Daarna zal Chang’e 6 monsters van de achterkant van de maan verzamelen en naar Aarde brengen. Zulke monsters heeft niemand. Chang’e 7 moet grondig onderzoek gaan doen naar de zuidpool van de maan. En Chang’e 8 zal technologiën testen voor een maanbasis. Mogelijk gaan zij hiervoor samenwerken met andere landen en organisaties, zoals ESA.

Hier kun je nog wat berichtgeving over Chang’e 4 zien op de Engelstalige Chinese televisie:

 

Bronnen:

http://lroc.sese.asu.edu/posts/1087

http://www.xinhuanet.com/english/2019-01/14/c_137743306.htm

 

Landingvideo van Chang’e 4 vrijgegeven.

De landing video van Chang’e 4 is inmiddels ook gepubliceerd. Chang’e 4 voerde deze landing autonoom uit. Je ziet de lander eerst afremmen in zijn baan. Dan draait het 90 graden richting de maan en daalt af.
Honderd meter boven het oppervlak blijft de lander even “hangen” om te zien of het oppervlak voldoende vrij is van grote rotsblokken of diepe kraters. En dan landt het.

Bron

https://www.weibo.com/1822161445/HbsEirsNv

Chang’e 4 maakt panorama met Yutu 2 rover.

Chang’e 4 en de Yutu 2 rover zijn na een paar dagen pauze op het hoogtepunt van de maan-dag weer op dreef. Deze pauze was ingelast om de hoge temperaturen tijdens de maan-middag te overleven.

Chang’e 4 maakte dit panorama (klik voor de grotere versie).

20190110-change4-yutu2-first-panorama.jpg

Je kunt het hier ook in VR mode zien:

https://roundme.com/embed/350106/1179570

Deze foto mist de rode tint die de eerste foto’s van Chang’e hadden. Dat komt omdat de camera’s gevoeliger zijn voor rood, dan voor groen en blauw. Dit is in het panorama gecorrigeerd.

Er is ook een video van Yutu 2 die van de lander af rijdt.

 

Bronnen:
https://gbtimes.com/first-lunar-far-side-panoramas-returned-from-change-4-lander
http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2019/change-4-red-images.html

Chinese maanrover op het oppervlak gereden.

De rover die met Chang’e 4 meegekomen is, is vanmiddag op het oppervlak van de Von Kármán krater gereden. Het Chinese publiek kon een tijd geleden de naam van de rover kiezen. Het is Yutu 2 geworden. De Chinese rover die in 2013 op de maan landde heette Yutu.

Yutu, vertaald het Jade Konijn, is het dier van de maangodin Chang’e.

Doorgaan met het lezen van “Chinese maanrover op het oppervlak gereden.”

Chang’e 4 landt op achterkant van de maan.

Voor het eerst is er een maanlander geland op de achterkant van de maan. Vannacht om 3:26 kwam de Chinese Chang’e 4 neer in de Von Kármán krater. De eerste foto’s zijn al doorgezonden. Later vandaag zal de rover van Chang’e 4 op het oppervlak gereden worden.

change4_9e5389bbly1fytb096xwwj20sg0sg4c1.jpg Doorgaan met het lezen van “Chang’e 4 landt op achterkant van de maan.”

Chang’e 4 landt mogelijk vannacht op de maan

Het lijkt er op dat de Chinese maanlander Chang’e 4 vanavond of vannacht gaat landen op de achterkant van de maan. Geruchten hebben het over half twee tot twee uur vannacht.

Chang’e 4 zit momenteel in een polaire baan rond de maan van 15 bij 100 km. Volgens amateur satelliet trackers zou de lander vandaag of morgen 15 km hoog over de Von Kármán op de zuidpool van de maan moeten komen. (Er is geen enkele aanwijzing of dit live wordt uitgezonden. Bij Chang’e 3 gebeurde dit wel.) Doorgaan met het lezen van “Chang’e 4 landt mogelijk vannacht op de maan”

Ruimtevaart in 2019

In voorgaande jaren schreef ik trouw elk jaar mijn aankomend ruimtevaart jaaroverzicht op mijn oude blog. En dat was bijna de enige blogpost per jaar, want ik ben te druk met de stukjes voor de werkgroep. Ik ben zo vrij hem dit keer hier te plaatsen, al is het net niet helemaal on topic voor de Werkgroep Maan en Planeten.

2018 is weer een enerverend ruimtevaartjaar geworden. Alleen al de Falcon Heavy met daarop Tesla Roadster en Starman en natuurlijk de synchroon landende boosters, dat zullen we niet snel vergeten. We hebben nu twee satellieten draaien om asteroiden. New Horizons is bijna bij Kuipergordel object Ultima Thule. En China lanceerde twee missies naar de maan: Queqiao en Chang’e 4.

2019 lijkt net zo spannend te worden met maar liefst 7 maanlandingen en nieuwe bemande ruimteschepen. Het lijkt alsof de ruimte-kerstman flink uitgepakt heeft. Maar: niet alles komt altijd uit. Doorgaan met het lezen van “Ruimtevaart in 2019”

Chang’e 4 is in een baan rond de maan gekomen.

Chang’e 4 is in een baan van 100 x 400 km rond de maan gekomen. De landing laat nog even op zich wachten. Eerst wil het vluchtleidingscentrum testen of de communicatie via Queqiao werkt. Queqiao is de communicatiesatelliet die Chang’e 4 nodig heeft omdat rechtstreekse communicatie naar Aarde vanaf de achterkant van de maan niet mogelijk is.

http://www.xinhuanet.com/english/2018-12/12/c_137669026.htm