Onderzoekers vinden water in deeltjes van asteroïde Itokawa

Hoeveel kun je leren van een paar stofdeeltjes van een asteroïde die half zo groot als de doorsnede van een menselijke haar zijn? Verrassend veel toch, zolang je ze in Aardse laboratoria kunt onderzoeken. De Japanse missie Hayabusa (voorganger van Hayabusa 2) bracht in 2010 stofdeeltjes van de asteroïde Itokawa naar Aarde. Vijf van die stofdeeltjes werden “uitgeleend” aan de Arizona State University. Wetenschappers daar hebben achterhaald dat er in twee van de deeltjes water zit.

Dit is een verrassing. Uit eerder onderzoek bleek dat Itokawa flink wat te verduren heeft gehad. Het ontstond uit puin dat vrijkwam van een botsing in de asteroïdengordel 1,4 miljard jaar na de vorming van de zon. Bij die en andere botsingen kwam veel warmte vrij. Die warmte zou water compleet hebben kunnen doen verdampen.

Maar de onderzoekers vonden water in pyroxeen kristallen. Wetenschappelijk is dit zeer interessant, want dit kan helpen bij de onopgeloste puzzel waar het water van onze oceanen vandaan komt. Het water dat gevonden is in deze deeltjes heeft dezelfde samenstelling, qua isotopen, als water op Aarde. Het team denkt dat asteroïden zoals Itokawa de helft van het water op Aarde geleverd zouden kunnen hebben.

5cc95e29570d5.jpg
De onderzoekers van Arizona State University Maitrayee Bose (links) en Ziliang Jin (rechts) bij het Nanoscale Secondary Ion Mass Spectrometer (NanoSIMS) instrument dat ze gebruikt hebben om dit onderzoek te doen. (Foto: M. Bose)

 

Bronnen:

https://asunow.asu.edu/20190501-discoveries-asu-researchers-find-water-in-asteroid-itokawa-samples

https://advances.sciencemag.org/content/5/5/eaav8106

Credits coverafbeelding: Credit: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA), bewerkt door Z. Jin en M. Bose

China wil asteroïde en komeet bezoeken

Zoals ik afgelopen zaterdag in mijn presentatie “Het ontstaan van ons zonnestelsel” vertelde, interesseren astronomen zich de laatste jaren erg in kleine objecten zoals asteroïden en kometen. Het materiaal waaruit ze bestaan is vrijwel onveranderd sinds het zonnestelsel vormde. Niet voor niets zijn er op dit moment twee ruimtesondes bij asteroïden om er monsters van te nemen en die terug te brengen naar Aarde (Hayabusa 2 en OSIRIS-REx). Ook China wil in de toekomst een monster nemen van een asteroïde.

De Chinese ruimtevaartorganisatie (CNSA) wil in 2022 een missie sturen naar de asteroïde 469219 Kamoʻoalewa (of 2016HO3). Dit is een 41 meter grote “quasi-satelliet” van de Aarde: Kamoʻoalewa verblijft soms in een hoefijzervormige baan bij de Aarde. De Aarde heeft vijf van zulke begeleiders. Kamoʻoalewa zal de kleinste asteroïde zijn die ooit bezocht is. China heeft buitenlandse wetenschappelijke instituten gevraagd om instrumenten voor te stellen voor het onderzoek. Er zouden eventueel ook kleine landers mee kunnen.

De missie moet ook monsters gaan nemen die naar Aarde gebracht wordt in 2024. Daarna zal het doorgaan naar komeet 133P/Elst–Pizarro. Dit is een object in de asteroïdengordel die lijkt aan de ene kant op een asteroïde, maar het heeft ook een komeetachtige staart gehad. ESA had eerder een missie ontworpen om dit object te bezoeken, maar deze werd uiteindelijk niet geselecteerd.

 

Bronnen:

https://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=47991.0

https://www.space.com/china-asteroid-sample-return-comet-mission-2022.html

http://www.xinhuanet.com/english/2019-04/18/c_137988625.htm

Coverafbeelding: NASA/JPL

Inslag op Ryugu gelukt en waargenomen

Vannacht heeft Hayabusa 2 met succes een impactor laten inslaan op de asteroïde Ryugu. Ook heeft een kleine camera, genaamd DCAM3, de beelden hiervan doorgegeven.

Deze camera werd door Hayabasa 2 achter gelaten zodat het de inslag kon fotograferen, terwijl het moederschip zelf veilig aan de andere kant van van Ryugu zat.

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-safe-after-sci.html

Ryugu krijgt op 5 april een inslag te voorduren (en ander nieuws).

Er was een hoop nieuws over asteroïden deze week dankzij presentaties van onder andere het Hayabusa 2 team tijdens de Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Een verrassing was de dichtheid van het 900 meter grote object: 1,2 g/cm3. Dat is vreemd. Ga maar na: water heeft een dichtheid van 1 g/cm3, rotsgesteente zit rond de 2 a 4 g/cm3. Hayabusa 2 heeft gevonden dat Ryugu bijna geen water bevat. Dus hoe kom je dan tot zo’n lage dichtheid? Het antwoord is dat Ryugu heel poreus moet zijn, meer dan 50%.

Misschien komen we meer over die porositeit te weten als Hayabusa 2 haar impactor gaat afwerpen. Dit is een 2 kg zwaar object dat op 5 april een krater moet gaan slaan in het oppervlak. De Japanse ruimtemissie gaat dit doen om oudere lagen van Ryugu te kunnen onderzoeken die nooit zijn bloot gesteld aan de zon of andere straling. Zodra het projectiel afgeworpen is, maakt de ruimtesonde zich uit de voeten. Terwijl het zich uit de voeten maakt naar de andere kant van Ryugu, maakt het wel videobeelden van de inslag.

Hoe groot de krater wordt, hangt af van hoe sterk of zacht de bodem is. Als de bodem zacht is, kan de krater 10 meter breed en 1 meter diep zijn. Hayabusa 2 blijft een paar weken aan de andere kant van de asteroïde, om niet geraakt te worden door rondvliegend puin. Het oorspronkelijke plan was om daarna af te dalen naar de krater en een tweede monster te nemen. Maar voorlopig zijn die plannen geschrapt. Hayabusa 2 moet eind 2019 vertrekken om monsters van Ryugu op Aarde te brengen.

De Hayabusa 2 wetenschappers vertelden verder dat ze vermoeden dat Ryugu opgebouwd is uit puin van een van twee mogelijke asteroïden: 142 Polana of 495 Eulalia. De monsters die Hayabusa 2 afgelopen februari verkregen heeft, gaan helpen om uit te wijzen welke van de twee het is.

Tijdens een van de presentaties werd ook deze landingvideo getoond. De verstoring op het oppervlak is vrij groot. Te zien is hoe grote stenen (50 cm – 1 meter!) opzij geschoven worden.

 

Nog een video waarin te zien is hoe Hayabusa 2 navigeerde voor de landing.

 

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-03-hayabusa2-ingredients-life-early-solar.html

https://phys.org/news/2019-03-japan-crater-asteroid-underground-samples.html

http://science.sciencemag.org/content/early/2019/03/18/science.aav8032

Bennu heeft pluimen en tijdelijke satellieten

NASA’s asteroïde orbiter OSIRIS-REx had een grote verrassing vandaag tijdens de Lunar and Planetary Science Conference. De asteroïde Bennu, waar OSIRIS-REx rond draait, spuwt pluimen met deeltjes. Sommige deeltjes bleven een tijd rond Bennu draaien als satellieten, voor ze terugvielen op het oppervlak. Volgens Dante Lauretta, hoofdonderzoeker van OSIRIS-REx, is het een van de grootste verrassing in zijn carrière.

Net als de asteroïde Ryugu, waar Hayabusa 2 rond draait, heeft Bennu veel meer rotsen dan verwacht. De originele schatting was gemaakt op basis van de manier waarop Bennu warmte vasthoudt en in het donker weer afkoelt. Als OSIRIS-REx volgend jaar gaat landen om een monster te nemen, zal deze landing heel precies uitgevoerd worden.

Bennus-Boulder-and-Limb-from-Detailed-Survey-20190307.png
Het oppervlak van Bennu, gefotografeerd van 5 km afstand met de PolyCam camera. De lichter gekleurde rots linksonder van het midden is 7,4 meter groot.

OSIRIS-REx heeft ook een verandering in rotatie die bekend staat als het Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) effect. De ongelijkmatige verwarming en afkoeling terwijl Bennu in het zonlicht roteert, zorgt voor een afwijking in rotatiesnelheid. Hierdoor neemt de rotatietijd van Bennu elke 100 jaar met ongeveer een seconde af.

2019-02-25_regolith_image_compilation.png
Veel succes met het vinden van een parkeerplaats op Bennu. De linkerfoto is 180 meter breed. De close-ups zijn 31 meter breed. De donkere rots in de foto rechtsonder is 15 meter breed.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-mission-reveals-asteroid-has-big-surprises

https://www.asteroidmission.org/?attachment_id=15551#main

 

Het opblazen van een asteroïde die onze kant uit komt is misschien niet zo’n goed idee.

Wetenschappers hebben een nieuwe reden gevonden waarom de film Armageddon met Bruce Willis niet klopt. Okee, dat was waarschijnlijk niet waar ze voor gingen toen ze het artikel schreven. Wat ze wilden weten was of een asteroïde onschadelijk gemaakt kan worden door hem op te blazen.

De simulatie ging uit van de impact van een 1,2 km groot stuk gesteente (met een snelheid van 5 km/s) op een asteroïde van 25 km grootte. Aanvankelijk verschenen miljoenen barsten in de grote asteroïde. De asteroïde brak echter niet volledig in stukken. Een grote kern ervan bleef bestaan en deze trok weer puin aan. Daaruit ontstond binnen een paar uur een nieuwe asteroïde.

Er bestaan gelukkig ook andere methoden om te voorkomen dat een asteroïde de Aarde raakt. Zo kun je hem wit verven, waardoor hij meer zonlicht reflecteert. Dat alleen al kan ervoor zorgen dat hij in een voor ons veiligere baan raakt. Maar ja, leg dat een regiseur als Michael Bay maar eens uit.

https://releases.jhu.edu/2019/03/04/breaking-up-is-hard-to-do-asteroids-are-stronger-harder-to-destroy-than-previously-thought/

 

Baan nieuwe asteroïde zit voor grootste deel binnen die van Venus

Er is een asteroïde gevonden die voor het grootste deel van zijn baan binnen de baan van Venus verblijft. En 2019 AQ3, zoals de 1,4 km grote ruimterots voorlopig heet, komt zelfs dichterbij de zon dan Mercurius. Geen asteroïde komt zo dicht bij de zon. De baan van 2019 AQ3 staat ook onder een vreemde hoek, 47 graden.

De ontdekking is gedaan met een nieuwe telescoop, de Zwicky Transient Facility (ZTF). Deze camera in Californië is vorig jaar aan het werk gegaan.

Bron:

https://www.ztf.caltech.edu/news/asteroid-from-rare-species-sighted-in-the-cosmic-wild