Curiosity rover meet hoge piek methaan

De Mars Curiosity rover heeft een nieuwe piek van methaan gemeten in de Gale krater. Dat was aanvankelijk niet officieel gecommuniceerd, maar de New York Times heeft dat opgevangen. Gegevens die donderdag en vrijdag binnenkwamen wezen op een piek van 21 ppb (parts per billion). Dat is drie keer de piek die in 2013 gemeten werd en die onlangs geverifieerd werd door Mars Express. Het is wel een voorlopige uitkomst. Er moeten nog allerhande correcties doorgevoerd worden.

Het Curiosity team besloot dit weekend wel onmiddellijk extra methaan metingen te doen. Ook Mars Express kwam net op dezelfde dag van de metingen in zijn baan over de Gale krater. Het zal dus interessant zijn om te zien of deze satelliet de metingen kan bevestigen. Wetenschappers zullen nog wel even bezig zijn om alle gegevens door te werken.

Ondertussen doet Curiosity ook nog metingen aan gesteente dat hele fijne lagen laat zien. Misschien leert dat ons iets over de mate van natte en droge perioden in de vroege geschiedenis op Mars.

Curiosity-MAHLI-Sol-2441-June-19-2019-2.jpg
Het gesteente dat de maan Beauly kreeg laat een fijne gelaagdheid zien.

 

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/feature/jpl/curiosity-detects-unusually-high-methane-levels

http://www.leonarddavid.com/curiosity-mars-rover-outcrop-observations/?fbclid=IwAR3kHFho2mZZJGIWPgXlJzEIVBxSZa8WxKQ_Z_Ju1I1q-TKKbB0xLs_0biE

Apps en sites om 50 jaar Apollo 11 te vieren

Op 21 juli is het 50 jaar geleden dat Neil Armstrong met Apollo 11 als eerste mens voet op de maan zette. Er zijn uiteraard een hoop activiteiten in het kader van dat historische feit.

Zo kun je de Apollo 11 missie in real-time (50 jaar later dan) volgen op apolloinrealtime.org. Je ziet niet alleen film en fotomateriaal. NASA heeft 11.000 uur aan Mission Control audio gerestaureerd. Je kunt ook zoeken op alles wat gezegd is tijdens de missie.

Ook de nieuwe gratis JFK’s Moonshot app (iOS) laat je real-time meegaan met Apollo 11. Het gebruikt hiervoor onder andere Augmented Reality. Daarmee kun je een Saturnus V raket bekijken in je eigen woonkamer en video’s over Apollo bekijken.

Casey Dreier van de Planetary Society heeft berekend hoeveel het Apollo project gekost heeft, gecorrigeerd voor inflatie. In 1973 dollars koste Apollo 25,8 miljard. Maar eigenlijk moet je daarbij het Gemini project bij optellen plus de onbemande landers, want die diende als voorbereiding van Apollo. Dan kom je uit op 28 miljard. In 2019 dollars is dat 288,1 miljard. Maar, zegt Casey, reken je het uit als percentage van het Bruto Nationaal Product van die tijd, dan zou het zelfs uit komen op 702,3 miljard dollar.

Daarmee vergeleken is NASA’s nieuwe Artemis project van 20 miljard misschien slechts een peulenschil. (Alhoewel de kosten van de SLS raket blijven stijgen en nieuw uitstel voorspeld is.)

Lego had al een Saturnus V raket, maar er is nu ook een Lunar Lander van Apollo.

Hoe dacht John F. Kennedy zelf over de maanlanding? Er is een onofficieel gesprek van de president met NASA directeur James E. Webb en speciaal assistent van Kennedy Jerome Wiesner uit 1962 opgenomen, waarin Kennedy zijn prioriteiten voor de maanlanding heel duidelijk maakt.

Gloed van ringen van Uranus te zien in infrarood

De ringen van Uranus zijn zelfs in de grootste telescopen moeilijk te zien. Maar nieuwe waarnemingen met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) en de Very Large Telescope (VLT) laten zien dat ze opmerkelijk helder zijn in infrarood. Astronomen waren zelfs in staat de temperatuur van de ringen te meten: -197 graden Celcius.

Ook is er een verschil tussen de epsilon ring van Uranus (de grootste en helderste ring) en ringen van Saturnus, Jupiter en Neptunus. Jupiter en Neptunus hebben ringen van heel fijn stof (ter grootte van micrometers). Saturnus’ ringen bestaan uit van alles – van heel fijne deeltjes, tot meters grote stukken. Maar de astronomen zien bij de epsilon ring geen kleinere deeltjes. Of dat is op een of andere manier verdwenen, of het klonterde samen. Wat er over bleef is donkerder dan steenkool.

Bronnen:

https://news.berkeley.edu/2019/06/20/astronomers-see-warm-glow-of-uranuss-rings/

Coverfoto’s: Uranus in verschillende golflengten infrarood, gefotografeerd met de ALMA en VLT telescopen. Credits: Edward Molter, Imke de Pater, Michael Roman en Leigh Fletcher, 2019

ESA’s “Comet Inceptor” gaat “verse” komeet bezoeken

ESA heeft deze week een missie geselecteerd die op het Lagrange 2 punt rustig gaat wachten tot er een nieuwe komeet in de buurt van de zon gaat komen. En dan komt “Comet Interceptor”, zoals de missie heet, in actie. Comet Interceptor vliegt naar de komeet en splitst zich dan in drie satellieten die de komeet vanuit verschillende kanten gaan onderzoeken.

ESA lanceerde eerder Giotto naar de komeet Halley en Rosetta naar 67P/Churyumov-Gerasimenko. Beide kometen draaien al langer in hun baan rond de zon. Comet Inceptor moet een komeet gaan onderzoeken die nooit eerder langs de zon is geweest. Het zou zelfs een interstellair object kunnen zijn, zoals ‘Oumuamua.

Met de komst van nieuwe telescopen die regelmatig de hele sterrenhemel afspeuren, hopen astronomen dat ze ruim op tijd nieuwe kometen ontdekken, zodat ze de baan kunnen berekenen en Comet Interceptor op pad kunnen sturen. Er wordt bijvoorbeeld veel verwacht van de Large Synoptic Survey Telescope (LSST) die vanaf 2022 elke drie dagen de hele sterrenhemel in beeld brengt met een 8,4 meter telescoop.

comet_interceptor_national_contributions.jpeg
De drie satellieten waaruit Comet Inceptor moet gaan bestaan. Een ervan wordt geleverd door de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA.

Comet Interceptor gaat gelanceerd worden op dezelfde raket als ESA’s exoplanetentelescoop Ariel. De lancering staat gepland in 2028.

Bronnen:

http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/ESA_s_new_mission_to_intercept_a_comet

https://planetplanet.net/2019/03/26/comet-interceptor/

 

 

NASA’s prijskaartje voor het Artemis programma bekend

NASA heeft bekend gemaakt hoeveel het gaat kosten om astronauten in 2024 op de maan te brengen. In totaal gaat het om 20 tot 30 miljard dollar, maar het mag in termijnen betaald worden :). Dit komt neer op een extra budget van 4 tot 6 miljard dollar in de komende 5 jaar. Dit is trouwens minder duur, dan aanvankelijk geschat werd. De bedoeling is om niet slechts de prestatie van Apollo te herhalen, maar om een langere aanwezigheid op de maan te realiseren.

Of NASA het geld gaat krijgen, hangt niet alleen van Trump af, maar des te meer van het Amerikaanse congres. NASA moet de meerderheid van Democraten in het congres zien te overtuigen dat dit plan zo’n flinke verhoging van NASA’s budget waard is. Een verwarrende tweet van president Trump hielp daar ongetwijfeld niet bij.

Het was juist Trump die gezegd had dat NASA in 2024 astronauten op de maan moest gaan zetten.

Ter voorbereiding van het bemande Artemis programma koos NASA twee weken geleden ook drie commerciële partijen die onbemande maanmissies voor NASA moeten gaan doen. Ze moeten hiervoor NASA instrumenten op de maan laten landen. De keuze voor de drie bedrijven, is verrassend. Astrobotic, Intuitive Machines en OrbitBeyond zijn vrijwel onbekend, zelfs voor mensen die de Amerikaanse ruimtevaartindustrie beter kennen. En dat terwijl grote partijen zoals Lockheed Martin en Masten Space Systems buiten de prijzen vielen.

Volgens Jim Bridenstine zijn deze missies in dit Commercial Lunar Payload Services programma bedoeld als “schoten op doel”. Ze hoeven niet persee allemaal succesvol te zijn. Aantrekkelijk voor NASA is de lage prijs van deze missies. En OrbitBeyond zegt dat ze al in september 2020 hun eerste lander op de maan kunnen zetten. De andere twee bedrijven mikken op 2021.

Bronnen:

https://edition.cnn.com/2019/06/13/tech/nasa-budget-moon-mission-artemis/index.html

https://spaceflightnow.com/2019/06/04/nasa-picks-three-companies-to-send-commercial-landers-to-the-moon/

https://en.wikipedia.org/wiki/Commercial_Lunar_Payload_Services

Keukenzout ontdekt op Europa

De oceanen onder het ijs van Jupiter-maan Europa zou wel eens hetzelfde zout kunnen bevatten dat zich in Aardse oceanen bevindt: keukenzout ofwel natriumchloride. Astronomen hadden aan aanwijzingen dat er zich zouten bevonden op het oppervlak van Europa, maar ze konden niet achterhalen wat voor zouten het waren. Het vermoeden was dat het ging om magnesium sulfaat, dat veel gebruikt wordt als badzout. Dit zout zou afkomstig zijn van oceanen onder het ijs.

Telescopen en ruimteschepen gebruiken meestal infrarood spectrometers om te achterhalen uit welke stoffen het oppervlak van manen en planeten bestaat. Maar in infrarood is keukenzout nagenoeg onzichtbaar. Vandaar dat het niet gevonden is. Een aantal onderzoekers beslooot in het lab te kijken of keukenzout onder omstandigheden van Europa zichtbaar zou zijn in zichtbaar licht. Dat was aanvankelijk niet het geval, behalve als het een tijd bloot gesteld werd aan straling vergelijkbaar met die van de zon. Het zout krijgt dan een vale gele kleur.

Astronomen van Caltech University besloten daarom spectra van Europa te nemen in zichtbaar licht. Ze gebruikten hiervoor de Hubble Space Telescope. En inderdaad, Tara Regio, een geologisch jong gebied, bleek precies de juiste pieken van “bestraald” keukenzout te hebben.

europa_nacl_F2.large.jpg
Een kaart met absorptie voor (bestraald) keukenzout op Europa. De zwarte lijnen geven geologisch actieve gebieden aan. Credits: NASA/JPL/Björn Jónsson/Steve Albers

Waarom is deze vondst interessant? Als Europa magnesiumsulfaat had gehad, had het uit de rotsachtige kern gesijpeld kunnen zijn. Maar keukenzout wijst op hydrothermische activiteit. En daarvoor waren al eerder ook andere aanwijzingen. Dergelijke bronnen zijn een mogelijke oorsprong van leven.

Bronnen:

https://www.caltech.edu/about/news/table-salt-compound-spotted-europa

Oorspronkelijke wetenschappelijke artikel (gratis te lezen): https://advances.sciencemag.org/content/5/6/eaaw7123