Magma is misschien het antwoord op de vraag hoe de maan gevormd werd

Zelfs 50 jaar na Apollo 11 blijven er vragen over hoe de maan is ontstaan. De gangbare theorie is dat 50 miljoen jaar na de vorming van het zonnestelsel een protoplaneet ter grootte van Mars, Theia genoemd, op onze jonge planeet ingeslagen is. Als je die theorie test in een computersimulatie krijg je een maan die voornamelijk bestaat uit het materiaal van Theia. Uit 382 kilogram aan monsters die de Apollo vluchten terug brachten bleek dat de maan voornamelijk uit hetzelfde materiaal als de Aarde bestaat. Dus wat klopt er niet?

Wetenschappers uit Japan en de V.S. zeggen nu dat in de bestaande modellen een ding over het hoofd gezien is: de Aarde was in die tijd bedekt met een zee van magma, terwijl Theia al een vast object was. Na de inslag werd het magma nog meer verhit en zette het uit. Als je dat gegeven in de computersimulatie meeneemt, dan komt dat magma in een baan rond de Aarde en vormt een maan met 80% materiaal van de Aarde.

Zulke computersimulaties worden trouwens uitgevoerd in supercomputers die de trajecten van miljoenen tot miljarden deeltjes kunnen berekenen. Voor een wetenschappelijk artikel zoals deze worden bovendien vele variabelen getest om te zien of de theorie dan nog steeds stand houdt. Hierna zullen andere wetenschappers waarschijnlijk de theorie willen testen, bijvoorbeeld met monsters die met Apollo verzameld zijn.

Bron:

https://phys.org/news/2019-04-magma-key-moon-makeup.html

Credits afbeelding: Hosono, Karato, Makino en Saitoh

Yutu 2 rover rijdt nog altijd voort

De zon is weer opgekomen in de Von Kármán krater. De Chinese Chang’e 4 missie gaat de vijfde maan-dag in. De Yutu 2 rover heeft inmiddels ruimschoots zijn beoogde levensduur van 3 maanden overschreden en hij rijdt nog steeds. Yutu 2 heeft inmiddels een afstand van 179 meter afgelegd en beweegt langzaam maar zeker westwaards.

Erg veel informatie over de missie wordt niet vrijgegeven, anders dat alle instrumenten naar behoren werken. Een onderzoeker van een Zweeds instrument aan boord van Yutu 2 zegt over ongeveer een maand de eerste resultaten te kunnen delen.

D5I8ef4XsAALtEj.jpg
Yutu 2 fotografeerde zichzelf en sporen van zijn wielen in de bodem.

De voorganger van Yutu 2, Yutu, die in 2013 met Chang’e 3 landde, kon na 42 dagen niet verder rijden vanwege kortsluiting. Het lijkt erop dat met Yutu 2 veel geleerd is van zijn voorganger.

http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2019/change-4-updates-day-4.html

De Werkgroep Maan en Planeten nu ook op Twitter

De Werkgroep Maan en Planeten is dit jaar al 6 jaar actief op Facebook. We hebben een besloten Facebook groep om astrofoto’s van de maan en planeten en nieuws te delen. We hebben onze website omgebouwd naar WordPress om ons nieuws te kunnen verspreiden voor mensen buiten Facebook (en om makkelijker waarnemingen te delen).

En toen de blog er eenmaal was, was het vrij simpel om die artikelen ook te delen via Twitter. Onze Twitter-handle is:

@WPlaneten

Deze is ook te vinden door in Twitter te zoeken op “Werkgroep Maan en Planeten“. Dit is voor ons een nieuw kanaal om nieuws te delen en hopelijk ook leden te werven.

 

Hayabusa 2 maakt eerste foto van zelf gemaakte krater

De Japanse ruimtesonde Hayabusa 2 maakte op 5 april een nieuwe krater op de asteroïde Ryugu. Deze week keerde Hayabusa 2 terug om de schade op te nemen. De ruimtesonde daalde hiervoor af naar 1,7 km hoogte boven het gebied van de inslag. De Small Carry-on Impactor bleek vrij dicht bij de beoogde plaats van impact ingeslagen te zijn.

Er is nog geen (Engelstalige) wetenschappelijke berichtgeving over, maar uit de Japanse tweets van Hayabusa blijkt dat de krater veel groter is dan gedacht: 20 meter in plaats van 10.

 

Bronnen:

 

Seismometer op Mars InSight registreert eerste beving

De seismometer op Mars InSight heeft op 6 april voor het eerst een heel lichte beving op Mars geregistreerd. De beving was zo licht, dat hij met Aardse seismometers niet gevonden zou zijn. Maar de wetenschappers van het Franse SEIS instrument weten zeker dat de gemeten trilling niet veroorzaakt is door wind of andere bewegingen. De seismometer heeft nog 3 andere potentiele bevingen gevonden.

 

De Duitse warmtesonde HP3 is nog altijd niet verder gegaan met boren. Met een kopie van dat instrument op Aarde zijn diverse scenario’s getest om te achterhalen waarom de boorsonde niet verder komt. Het zou kunnen dat de sonde niet om een steen in de bodem heen kan komen, maar een andere mogelijkheid is dat de eerste 20 cm in de bodem niet genoeg wrijving geven wordt waar de sonde zich tegenaf kan zetten.

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/insight-detects-marsquake.html

https://presse.cnes.fr/en/world-first-french-seis-instrument-detects-marsquake

https://www.dlr.de/blogs/en/all-blog-posts/The-InSight-mission-logbook.aspx

China wil asteroïde en komeet bezoeken

Zoals ik afgelopen zaterdag in mijn presentatie “Het ontstaan van ons zonnestelsel” vertelde, interesseren astronomen zich de laatste jaren erg in kleine objecten zoals asteroïden en kometen. Het materiaal waaruit ze bestaan is vrijwel onveranderd sinds het zonnestelsel vormde. Niet voor niets zijn er op dit moment twee ruimtesondes bij asteroïden om er monsters van te nemen en die terug te brengen naar Aarde (Hayabusa 2 en OSIRIS-REx). Ook China wil in de toekomst een monster nemen van een asteroïde.

De Chinese ruimtevaartorganisatie (CNSA) wil in 2022 een missie sturen naar de asteroïde 469219 Kamoʻoalewa (of 2016HO3). Dit is een 41 meter grote “quasi-satelliet” van de Aarde: Kamoʻoalewa verblijft soms in een hoefijzervormige baan bij de Aarde. De Aarde heeft vijf van zulke begeleiders. Kamoʻoalewa zal de kleinste asteroïde zijn die ooit bezocht is. China heeft buitenlandse wetenschappelijke instituten gevraagd om instrumenten voor te stellen voor het onderzoek. Er zouden eventueel ook kleine landers mee kunnen.

De missie moet ook monsters gaan nemen die naar Aarde gebracht wordt in 2024. Daarna zal het doorgaan naar komeet 133P/Elst–Pizarro. Dit is een object in de asteroïdengordel die lijkt aan de ene kant op een asteroïde, maar het heeft ook een komeetachtige staart gehad. ESA had eerder een missie ontworpen om dit object te bezoeken, maar deze werd uiteindelijk niet geselecteerd.

 

Bronnen:

https://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=47991.0

https://www.space.com/china-asteroid-sample-return-comet-mission-2022.html

http://www.xinhuanet.com/english/2019-04/18/c_137988625.htm

Coverafbeelding: NASA/JPL

MESSENGER ruimtesonde vindt bewijs voor grote vaste ijzerkern van Mercurius

Mercurius lijkt soms een van de saaiere planeten in ons zonnestelsel, maar astronomen hebben er veel vragen over. Niet voor niets werd vorig jaar een nieuwe Europees-Japanse missie (BepiColombo) gestuurd naar deze planeet. Een grote vraag is wat er aan de binnenkant van Mercurius zit. NASA’s MESSENGER ruimtesonde, die tussen 2011 en 2015 in een baan rond Mercurius draaide, heeft bewijs gevonden voor een vaste ijzerkern.

Astronomen gebruikten hiervoor een truc die onlangs ook bij andere hemellichamen is ingezet: ze bestudeerden radio observaties van de ruimtesonde. Daardoor konden ze heel precies de baan van MESSENGER bepalen en afwijkingen in de zwaartekracht van Mercurius detecteren. Vooral de gegevens van het laatste jaar, toen MESSENGER in zijn laagste baan kwam, bleken erg nuttig.

Dankzij MESSENGER weten we nu dat Mercurius een vaste ijzerkern heeft van 2000 km in doorsnede, de helft van de omvang van de planeet. En dat is erg groot als je dat vergelijkt met die van de Aarde: die is 2400 km in doorsnede, maar het is slechts een derde van onze planeet.

Bronnen:

https://news.agu.org/press-release/scientists-find-evidence-mercury-has-a-solid-inner-core/

Coverafbeelding: Antonio Genova