Grote inslagkrager ontdekt onder ijskap Groenland.

Onder het ijs van Groenland is een 31 km grote krater gevonden en is daarmee een van de 25 grootste kraters op Aarde. Hoe lang geleden deze inslag precies is geweest, is nog moeilijk te zeggen. De krater is geologisch gezien vrij jong: ergens tussen 3 miljoen en 12.000 jaar oud. Daar zit een grote marge tussen. Er ligt dan ook 1 km laag ijs bovenop. De krater is uiteindelijk gevonden dankzij radarmetingen. Ook gletsjerwater dat van onder de ijskap is gestroomd laat “geschokte kwarts” zien ofwel kwarts dat een flinke inslag heeft gehad.

We weten dat dit een vrij jonge krater is, omdat het nog een duidelijke kraterrand heeft en er zijn ook kraterpieken gevonden. Erosie zorgt er op Aarde voor dat kraters relatief snel vervagen. Continue reading “Grote inslagkrager ontdekt onder ijskap Groenland.”

Dawn missie ten einde.

In deze week is nog een zeer productieve NASA missie ten einde gekomen: Dawn. Dawn is de eerste ruimtesonde die in een baan gedraaid heeft om twee hemellichamen: Vesta en Ceres. Dawn werd in 2007 gelanceerd. In 2011 kwam het in een baan rond Vesta. Vesta is het tweede grootste hemellichaam in de asteroïdengordel. Na Vesta in kaart gebracht te hebben, verliet Dawn dit hemellichaam in 2012.

In 2015 kwam Ceres in beeld. Ceres is een vrij donker object, maar er waren twee plekken die beduidend lichter waren: de “bright spots”. Dat was een van de verrassingen die Ceres in petto had. Ceres bleek bij nader onderzoek mogelijk een oceaan onder het oppervlak te herbergen, compleet met restanten van ijsvulkanisme. De “bright spots” bleken achtergelaten zouten van zulk vulkanisme. Het vermoeden rees dat Ceres niet van de asteroïdengordel afkomstig was, maar dat het ooit uit de Kuipergordel gekomen is.

Missieplanners wisten dat de brandstof van Dawn’s standregelingsysteem aan het opraken was. Ze besloten dit jaar nog een keer voor maximaal resultaat te gaan en de satelliet in een baan te parkeren waarbij het op het laagste punt op slechts 35 km hoogte over het oppervlakte scheerde. Zo wist Dawn nog foto’s te maken van de Occator krater (de locatie van de “bright spots”) met een resolutie van enkele meters.

Dawn was een missie in NASA’s Discovery klasse: dit zijn missies die veel goedkoper zijn dan traditionele missies, zoals bijvoorbeeld Cassini. Je kon soms merken dat Dawn tegen zijn beperkingen aan liep. Zeker omdat Ceres zo’n ander object was dan iedereen dacht. De vindingrijkheid van de wetenschappers en technici van Dawn zorgde ervoor dat toch veel vragen beantwoord konden worden. De interesse in Ceres is zeker gewekt.

Bron:
https://www.nasa.gov/press-release/nasa-s-dawn-mission-to-asteroid-belt-comes-to-end

Europa’s geisers nog niet gevonden in thermische data

Als Jupiter-maan Europa net als Enceladus geisers heeft, dan zijn die in ieder geval niet zichtbaar op thermische gegevens van de Galileo missie (1995-2003). Dat zegt onderzoek van de Planetary Science Institute. Bij Saturnus-maan Enceladus is de bron van de geisers wel goed te zien in thermische opnamen (van Cassini). Er zijn een paar mogelijke redenen waarom we dit niet zien in thermische data van Europa: de pluimen van Europa ontstaan door een geheel ander fenomeen, ze treden slechts af en toe op, of ze bestaan niet.

ALMA (de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array in Chili) heeft trouwens ook een thermische opname gemaakt van Europa en die kwam uit in dezelfde week als het artikel van de Planetary Science Institute. De temperatuur op Europa komt volgens deze gegevens niet boven de -160 graden.

Bronnen:
http://www.psi.edu/news/europaplumesrathbun
https://public.nrao.edu/news/2018-alma-image-europa/