Mars Express bevestigt vondst methaan door Curiosity

In juni 2013 detecteerde de Mars rover Curiosity een piek in het methaan gehalte in de atmosfeer. ESA’s Mars Express heeft deze piek nu bevestigt. Hiervoor is oude data van Mars Express’ Planetary Fourier Spectrometer (PFS) met nieuwe methoden verwerkt, zodat het methaan signaal beter zichtbaar is. Een dag nadat Curiosity zijn meting deed, kwam Mars Express over hetzelfde gebied.

De hoeveelheid gemeten methaan is heel laag. Mars Express mat 15 deeltjes per miljard (qua volume). Maar dat zou betekenen dat er die dag 46 ton methaan aanwezig was in het geobserveerde gebied van 49.000 vierkante kilometer. Tien andere observaties van Curiosity konden niet door Mars Express gedetecteerd worden. Mogelijk omdat de hoeveelheid onder de detectiegrens lag.

Mars_Express_matches_methane_spike_measured_by_Curiosity.jpg

De wetenschappers van het PFS instrument denken dat de methaan vrij gekomen is door kleine scheuren in het permafrost. In het oosten van de Gale krater, waar Curiosity is, is een gebied waar waterijs niet ver onder de oppervlakte ligt. Tijdens de zomer zou het vrij kunnen komen. Dit methaan zou nog steeds geologisch van oorsprong kunnen zijn, of restanten van door leven gemaakt methaan dat lang in of onder het ijs opgeslagen lag. De hoop is dat ESA’s Trace Gas Orbiter (TGO) meer inzicht kan geven. Deze kan methaan veel gevoeliger waarnemen. Tot nu toe vond TGO echter nog niets.

http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express/Mars_Express_matches_methane_spike_measured_by_Curiosity

Mike Pence aan NASA: “Doe even snel een landing op de maan voor 2025”

Vice-president Mike Pence heeft vorige week in een toespraak NASA opdracht gegeven om binnen vijf jaar een bemande maanlanding uit te voeren. NASA mag daarbij desnoods commerciële raketten gebruiken. Wat zit er achter deze krappe deadline? Voornamelijk frustratie vanuit de Trump regering over het lange uitstel van de SLS raket. Dit is de NASA raket die astronauten naar de maan moet brengen.

De deadline van vijf jaar lijkt erop gericht dat Pence nog een maanlanding mee wil maken voor het einde van een eventuele tweede termijn. Pence benadrukte dat deze deadline urgent is. Hij is daarin ook gedreven door de recente Chinese onbemande landing op de achterkant van de maan met Chang’e 4.

NASA directeur Jim Bridenstein heeft gezegd deze uitdaging aan te gaan. Maar helaas is deze opdracht vrijwel niet uitvoerbaar. Er zijn geen grote commerciële raketten die geschikt zijn voor mensen en om ze naar de maan kunnen brengen. Bridenstein’s idee om andere raketten te gebruiken helpt wel om de leveranciers van SLS zoals Boeing wakker te schudden dat NASA niet alleen meer van hen afhankelijk hoeft te zijn.

msfc_011519_sls_lh2_lift-12.jpg
Een test versie van een deel van de eerste trap van SLS. (Foto: NASA)

De eerste bemande vlucht van NASA’s SLS raket staat gepland in 2022 en dat is de kleinere versie van SLS. Voor het lanceren van een maanlander is een zwaardere versie nodig. Trump heeft onlangs nog de budgetten daarvoor drastisch gereduceerd. Om maar even te zwijgen over het feit dat NASA nog niet eens een ontwerp voor een maanlander heeft.

Gemakkelijk gaat het voor NASA niet worden. Zodra Bridenstein zei dat NASA ook commerciële raketten zou kunnen gaan inzetten, werd hij teruggefloten door een senator die er op staat dat SLS wordt gebruikt. En de senaat is een van de instituten die moet gaan bepalen of NASA er überhaupt budget bij gaat krijgen.

Ik persoonlijk vraag me af wat dit gaat betekenen voor de veiligheid van SLS. In hoeverre gaan aanleverende bedrijven de kantjes eraf lopen om NASA’s deadline te halen, waarmee astronauten gevaar gaan lopen?

Bronnen:

https://spaceflightnow.com/2019/03/26/pence-calls-for-nasa-to-land-astronauts-on-the-moon-within-five-years/

 

Mars Pathfinder landde op vroeger overstroomde kust

In 1997 landde de Mars Pathfinder in de uitlopers van Tiu en Ares Valles. Het had een kleine rover bij zich, Sojourner, en de missie werd op het jonge World Wide Web een instant succes bij het grotere publiek. Miljoenen wilden de foto’s zien en de NASA websites konden dat toen niet aan.

Mars_Pathfinder_rover_after_landing_on_Mars.jpg

Toen wisten we heel weinig over de geschiedenis van Mars. Maar we weten nu dat Pathfinder lande aan de kust van lang geleden opgedroogde zee. Uit nieuw onderzoek blijkt dat op de landingsplaats lang geleden meerdere overstromingen plaats vonden. Water stroomde over dit gebied vanuit zee naar een zuidelijker gelegen inlandse zee. Aan de hand van de Pathfinder beelden leren we dat de overstromingen niet zo groot waren als ze op basis van satelliet foto’s aanvankelijk ingeschat waren.

41598_2019_39632_Fig1_HTML.png
Een kaart van het gebied waar Mars Pathfinder landde

Bronnen:

http://www.psi.edu/news/pathfinderlandingsite

https://www.nature.com/articles/s41598-019-39632-1

Ryugu krijgt op 5 april een inslag te voorduren (en ander nieuws).

Er was een hoop nieuws over asteroïden deze week dankzij presentaties van onder andere het Hayabusa 2 team tijdens de Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Een verrassing was de dichtheid van het 900 meter grote object: 1,2 g/cm3. Dat is vreemd. Ga maar na: water heeft een dichtheid van 1 g/cm3, rotsgesteente zit rond de 2 a 4 g/cm3. Hayabusa 2 heeft gevonden dat Ryugu bijna geen water bevat. Dus hoe kom je dan tot zo’n lage dichtheid? Het antwoord is dat Ryugu heel poreus moet zijn, meer dan 50%.

Misschien komen we meer over die porositeit te weten als Hayabusa 2 haar impactor gaat afwerpen. Dit is een 2 kg zwaar object dat op 5 april een krater moet gaan slaan in het oppervlak. De Japanse ruimtemissie gaat dit doen om oudere lagen van Ryugu te kunnen onderzoeken die nooit zijn bloot gesteld aan de zon of andere straling. Zodra het projectiel afgeworpen is, maakt de ruimtesonde zich uit de voeten. Terwijl het zich uit de voeten maakt naar de andere kant van Ryugu, maakt het wel videobeelden van de inslag.

Hoe groot de krater wordt, hangt af van hoe sterk of zacht de bodem is. Als de bodem zacht is, kan de krater 10 meter breed en 1 meter diep zijn. Hayabusa 2 blijft een paar weken aan de andere kant van de asteroïde, om niet geraakt te worden door rondvliegend puin. Het oorspronkelijke plan was om daarna af te dalen naar de krater en een tweede monster te nemen. Maar voorlopig zijn die plannen geschrapt. Hayabusa 2 moet eind 2019 vertrekken om monsters van Ryugu op Aarde te brengen.

De Hayabusa 2 wetenschappers vertelden verder dat ze vermoeden dat Ryugu opgebouwd is uit puin van een van twee mogelijke asteroïden: 142 Polana of 495 Eulalia. De monsters die Hayabusa 2 afgelopen februari verkregen heeft, gaan helpen om uit te wijzen welke van de twee het is.

Tijdens een van de presentaties werd ook deze landingvideo getoond. De verstoring op het oppervlak is vrij groot. Te zien is hoe grote stenen (50 cm – 1 meter!) opzij geschoven worden.

 

Nog een video waarin te zien is hoe Hayabusa 2 navigeerde voor de landing.

 

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-03-hayabusa2-ingredients-life-early-solar.html

https://phys.org/news/2019-03-japan-crater-asteroid-underground-samples.html

http://science.sciencemag.org/content/early/2019/03/18/science.aav8032

Hoe maken ruimtesondes foto’s van de planeten?

Ruimtemissies stuurden in de afgelopen decennia prachtige foto’s van de maan, planeten en andere objecten in ons zonnestelsel. Hoe doen ze dat eigenlijk? Paul Shillito van het Youtube kanaal Curious Droid vertelt hoe camera’s in de ruimte werken. Want dat je foto’s uit de ruimte kon ontvangen was, zeker in het begin, niet vanzelfsprekend.

Voor het CCD tijdperk gebruikte men fotorollen, die in het ruimteschip ontwikkeld werden. Voor de eerste foto’s van de achterkant van de maan, door de Luna 3 van de Sovjet Unie, werd zelfs film gebruikt van een Amerikaanse spionageballon (kwamen we jaren later te weten). De video legt ook goed uit waarom men ruimteschepen niet de allernieuwste CCD camera’s met tientallen megapixels de ruimte in stuurt.

 

Cover foto credits: Marcel-Jan Krijgsman (gemaakt in het Smithsonian Air & Space Museum in Washington D.C.)

Bennu heeft pluimen en tijdelijke satellieten

NASA’s asteroïde orbiter OSIRIS-REx had een grote verrassing vandaag tijdens de Lunar and Planetary Science Conference. De asteroïde Bennu, waar OSIRIS-REx rond draait, spuwt pluimen met deeltjes. Sommige deeltjes bleven een tijd rond Bennu draaien als satellieten, voor ze terugvielen op het oppervlak. Volgens Dante Lauretta, hoofdonderzoeker van OSIRIS-REx, is het een van de grootste verrassing in zijn carrière.

Net als de asteroïde Ryugu, waar Hayabusa 2 rond draait, heeft Bennu veel meer rotsen dan verwacht. De originele schatting was gemaakt op basis van de manier waarop Bennu warmte vasthoudt en in het donker weer afkoelt. Als OSIRIS-REx volgend jaar gaat landen om een monster te nemen, zal deze landing heel precies uitgevoerd worden.

Bennus-Boulder-and-Limb-from-Detailed-Survey-20190307.png
Het oppervlak van Bennu, gefotografeerd van 5 km afstand met de PolyCam camera. De lichter gekleurde rots linksonder van het midden is 7,4 meter groot.

OSIRIS-REx heeft ook een verandering in rotatie die bekend staat als het Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) effect. De ongelijkmatige verwarming en afkoeling terwijl Bennu in het zonlicht roteert, zorgt voor een afwijking in rotatiesnelheid. Hierdoor neemt de rotatietijd van Bennu elke 100 jaar met ongeveer een seconde af.

2019-02-25_regolith_image_compilation.png
Veel succes met het vinden van een parkeerplaats op Bennu. De linkerfoto is 180 meter breed. De close-ups zijn 31 meter breed. De donkere rots in de foto rechtsonder is 15 meter breed.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-mission-reveals-asteroid-has-big-surprises

https://www.asteroidmission.org/?attachment_id=15551#main

 

Opportunity’s laatste foto was een panorama

Mars-rover Opportunity was bezig met een 360 graden panorama voordat een stofstorm vorig jaar het zonlicht begon te blokkeren en daarmee de energievoorziening. Het betekende het einde van de vijftien jaar oude rover. Het panorama werd gemaakt tussen 13 mei en 10 juni van 354 foto’s met de Panoramic Camera.

Opportunity stond in een vallei die Perseverance Valley genoemd werd. Dit was een plek waar waarschijnlijk water door gestroomd heeft, de Endeavour krater in. Opportunity was over de rand van deze krater gereden om dit te onderzoeken. Je ziet de ondiepe geulen lopen vanaf het punt waar Opportunity de krater in reed.

pia-22908-legacypan-annotated-nasa2.jpg

De bijna rechthoekige rotsen aan de linkerkant (“Tabular rocks”) waren de laatste rotsen die Opportunity onderzocht heeft.

Bronnen:

https://www.nasa.gov/feature/jpl/opportunitys-parting-shot-was-a-beautiful-panorama

https://mars.nasa.gov/resources/22341/opportunity-legacy-pan/