De seismometer van Mars InSight heeft een beschermende kap.

De seismometer van de Mars InSight lander staat al weer anderhalve maand op de Mars-bodem. Nu is ook de beschermende kap erover gezet. Deze kap zorgt ervoor dat de seismometer niet te koud wordt in de nacht en niet te veel opwarmt overdag. Seismometers zijn namelijk gevoelig voor temperatuursschommelingen. De SEIS seismometer heeft daarom meerdere isolatielagen in het instrument en nu er ook omheen.

20190204_insight-wts-deploy-seis-anim.gif

Leuk feitje: onder de koepel die over SEIS geplaatst is, hangt een thermisch schort. Dit schort wordt omlaag getrokken door een maliënkolder met metalen schubben eraan. Dit beschermt tegen de invloed van wind.

JPL InSight Testbed

Nu volgt de plaatsing van de hittesonde (HP3) op de bodem. Het duurt nog even voor die de bodem in gaat boren.

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/insight-wts-placed.html

https://www.nasa.gov/feature/jpl/insights-seismometer-now-has-a-cozy-shelter-on-mars

Curiosity meet op slimme wijze de dichtheid van het gesteente waarover het rijdt

Af en toe lees je artikelen waaruit weer eens blijkt hoe vindingrijk sommige wetenschappers zijn. Neem nou dit onderzoek naar de dichtheid van gesteente in de Gale krater. Curiosity heeft een scala aan instrumenten aan boord, maar je kunt er niet de dichtheid mee meten van het gesteente waarover de rover rijdt. Of toch wel? Want Curiosity heeft ook een aantal accelerometers aan boord. Accelerometers heb je ook in je mobiel, maar die van Curiosity zijn veel nauwkeuriger. Ze zijn nodig om te weten onder welke hoek de rover rijdt, zodat de software kan ingrijpen als het voertuig gevaarlijk begint te hellen.

Technici krijgen die accelerometer gegevens doorgezonden, ook als de rover stil staat. En dan wordt het interessant. Want de accelerometers zijn zo gevoelig dat ze kleine afwijkingen als gevolg van de plaatselijke zwaartekracht kunnen meten. Een team van wetenschappers besloot daarom 5 jaar aan accelerometer gegevens te onderzoeken.

curiosity-gravity-figure-2.jpg
Als Curiosity verder van het centrum van Mars raakt (bijv. door een heuvel te bestijgen), wordt de zwaartekracht iets minder. De grijze lijn laat zien dat deze minder afnam dan verwacht werd (de stippellijn).

Wat blijkt: de dichtheid van het gesteente blijkt veel minder te zijn dan gedacht: 1680 kilogram per kubieke meter in plaats van 2810. Dit wijst erop dat het gesteente poreuzer is dan gedacht. Dit leert ons iets over de geschiedenis van de Gale krater. Men dacht dat er, toen er water in de krater stond (4 miljard jaar geleden), veel meer sediment opgestapeld was. Misschien is de krater toen niet volledig met water gevuld.

https://asunow.asu.edu/20190131-discoveries-mars-rover-curiosity-makes-first-gravity-measuring-traverse-red-planet

Opportunity blijft stil op zijn 15e verjaardag op Mars.

Gisteren was het 15 jaar geleden dat Opportunity landde in de Eagle krater. Tenminste 14 en een half jaar was de rover actief, veel langer dan de 90 sol (Mars-dagen) “garantieperiode” die NASA opgaf. De rover legde meer dan 45 kilometer af op zijn reis van krater naar krater. Opportunity deed nog heel interessant onderzoek, tot in juni vorig jaar een globale stofstorm opstak. Vrijwel onmiddelijk werd het vrij donker door het stof in de lucht en de zonnepanelen leverde niet genoeg energie op om te functioneren. Vrijwel onmiddelijk ging de rover in winterslaap.

De storm ging rond augustus-september liggen. Het rover team had gehoopt dat zogenaamde “dust devils” de zonnepanelen zou schoonvegen, zoals die dat al vaker gedaan hadden (dit was waarom de rover het zo onverwacht lang volgehouden heeft). Deze maand zou het seizoen voor die dust devils zijn, en daarom pleitte de roverbestuurders voor bij NASA om naar signalen van de rover te blijven luisteren. Helaas blijft het toch stil vanuit Meridiani Planum.

 

Maansteen heeft mogelijk een stukje Aarde in zich

Een 9 kg wegende maansteen (bijgenaamd “Big Bertha”) die in 1971 door Apollo 14 meegenomen werd, heeft mogelijk een stukje van de vroege Aarde in zich. Een fragment van 2 cm ervan blijkt te bestaan uit kwarts, veldspaat en zirkoon. Die mineralen zijn vrij gewoon op Aarde, maar zeldzaam op de maan. Chemische analyse laat zien dat deze stoffen gekristalliseerd zijn in een “aardachtig geoxideerd systeem” en bij Aardse temperaturen. Het zou daarmee het oudste gesteente van de Aarde ooit zijn.

Dit gesteente zou 4 miljard jaar geleden 20 kilometer onder het Aardse oppervlak ontstaan zijn en door een of meerdere inslagen in de ruimte geschoten zijn. Daarna is het op een zeker moment op de maan terecht gekomen. De maan stond toen drie keer dichterbij de Aarde dan nu. Toen het op de maan kwam, werd het onderworpen door nieuwe inslagen. De laatste daarvan gebeurde 26 miljoen jaar geleden.

Het is niet helemaal zeker dat dit van Aarde afkomstig is. Er is nog een kans dat het gekristalliseerd is op de maan, maar dan moet het van enorme diepten naar boven zijn gekomen. De wetenschappers die met de ontdekking kwamen, vermoeden zelf dat de controverse nooit helemaal uit de lucht zal zijn.

http://spaceref.com/moon/earths-oldest-rock-found-on-the-moon.html

Documentatie over deze maansteen:

https://www.hq.nasa.gov/alsj/a14/a14BigBertha14321.pdf

Nieuwere, hogere resolutiefoto van Ultima Thule

Langzaam maar zeker komen de gegevens van de passage van New Horizons langs het Kuipergordel object Ultima Thule binnen. Zoals een hogere resolutiefoto, geschoten vanaf slechts 6700 km, slechts 7 minuten voor de dichtste passage. De kleinste details zijn 135 meter groot. Het is nog steeds niet de beste resolutie foto die New Horizons te bieden heeft. Die komen volgende maand.

Nabij de dag-nacht grens lijken kraters te zien te zijn. Men is er nog niet uit of het kraters zijn of putten die ontstaan zijn door ontgassen in een ver verleden.

Gegevens worden van New Horizons nu ontvangen met 1 kilobit per seconde (iets waar ik in 1993 best tevreden mee zou zijn). Hoe verder New Horizons vliegt, hoe lager de bit rate.

 

Bronnen:

http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190124

Katoenplantje op de maan is dood.

Het katoenplantje dat groeide in een kleine biosfeer op de Chinese Chang’e 4 maanlander, is inmiddels al weer dood. Maar dat was niet onverwacht. Het plan was dat het experiment zou stoppen, enkele uren voor de lange nacht op de maan in zou zetten. De temperatuur daalde naar -170 graden en dat hebben de katoenplant, de andere zaadjes en fruitvlieg eitjes niet overleefd. Zodra de maan-dag weer aanbreekt, zal het organische materiaal langzaam ontbinden.

Het experiment was bedacht als voorbereiding op een toekomstige maanbasis, waarbij die zichzelf kan voorzien in voedsel en kleding. We wisten dan planten konden groeien bij Aardse zwaartekracht. Er zijn experimenten gedaan bij microzwaartekracht. Maar over alles daartussen, zoals de 1/6 Aardse zwaartekracht op de maan, hadden we geen idee.

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-01-china-moon-cotton-lunar-night.html

https://thenextweb.com/science/2019/01/16/a-cotton-seed-sprouted-and-died-on-chinas-lunar-lander/

Luistertip: een interview met Elizabeth Turtle van Dragonfly en Europa Clipper

Dit jaar moet de knoop doorgehakt worden door NASA waar de volgende New Frontiers missie naartoe gaat. Wordt het CAESAR, een monstername missie naar komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, of wordt het Dragonfly, een dubbel-quadcopter naar Saturnus-maan Titan. In een poll op onze Facebook groep meer dan een jaar geleden was Dragonfly met afstand de favoriet.

Elizabeth “Zibi” Turtle van het Dragonfly project werd in een recente podcast aflevering van Planetary Radio geïnterviewd door presentator Mat Kaplan. Zo komen te weten dat Dragonfly voor een drone best groot is. Meer dan een meter hoog (maar de atmosfeer van Titan is dik genoeg om hem te laten vliegen). En we leren in wat voor gebied Dragonfly moet gaan landen (duinen van organisch materiaal) en waarom.

In het begin zal Dragonfly nog niet in de buurt van de methaanmeren van Titan komen. Die zijn op moment van aankomst in het noorden en daar schijnt de zon niet. Geen zon, dan ook geen signalen van Aarde (die vanaf Saturnus gezien vlakbij aan de hemel staat).

En Elizabeth Turtle werkt ook aan een camera op de Europa Clipper missie die naar de gelijknamige Jupiter-maan moet gaan. Je kunt de uitzending hier beluisteren:

http://www.planetary.org/multimedia/planetary-radio/show/2019/0116-2019-elizabeth-turtle-dragonfly-clipper.html

 

Hier is ook nog een presentatie van Elizabeth Turtle: