Naberichten over de Indiase Vikram lander

Vorige week zweeg de Indiase Vikram lander 2,1 km boven het maanoppervlak in alle talen. De lander werd als verloren beschouwd. Maar vorig weekend ging er al het gerucht dat de lander gezien zou zijn op foto’s van de orbiter van de Chandrayaan 2 missie. Deze orbiter heeft een camera met een resolutie van 0,3 meter.

De lander zou op zijn poten staan, maar wel wat gekanteld. De Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO heeft dit bevestigd en onderneemt pogingen om alsnog contact met de lander te krijgen. De foto’s zijn nog niet vrij gegeven.

NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter gaat volgende week proberen de lander op de foto te zetten. Deze orbiter heeft een camera met een resolutie van 0,5 meter, dus het is de vraag of we er veel meer over zullen leren.

Cees Bassa van de Dwingeloo radiotelescoop zegt op basis van analyse hiermee dat de Vikram lander niet op 2,1 km hoogte was toen het signaal verloren ging, maar dicht boven het oppervlak. Als dat zo was, dan kwam de lander waarschijnlijk hard neer.

Landing van Indiase Vikram-lander mislukt

Eens te meer bleek vrijdagavond hoe moeilijk het is om zacht op de maan te landen. Tot op 2,1 km hoogte volgde de Indiase Vikram lander keurig zijn beoogde traject, maar daarna is het contact verloren. Het lijkt erop dat de lander is gaan tuimelen.

De Dwingeloo Radio Telescope volgde het signaal van Vikram en daarop was ook te zien hoe het Dopler signaal weg viel.

Hoe jammer het verlies van de lander ook is, India heeft met Chandrayaan-2 ook een orbiter in een baan rond de maan gebracht en die functioneert goed. De Indiase premier Modi, die ook aanwezig was in het vluchtleidingscentrum, sprak achteraf het personeel moed in.

 

 

 

Open dag bij ESTEC op 6 oktober

Zondag 6 oktober gaan de deuren bij ESTEC in Noordwijk weer open voor het publiek. ESTEC is het grootste ruimtevaartcentrum in Europa. Je mag in allerlei gebouwen waar je normaal gesproken nooit binnen komt. Je krijgt de gelegenheid om de testcentra voor satellieten van binnen te bekijken en er zijn experts die je alles kunnen uitleggen over ESA’s ruimtemissies. Dat niet alleen, er zullen ook astronauten aanwezig zijn, zoals Apollo 9 astronaut Rusty Schweickart en Walt Cunningham van Apollo 7, en ook natuurlijk André Kuipers.

Voor de ruimteliefhebber is het een groot feest. Zorg wel dat je op tijd registreert. Het aantal (gratis) tickets is beperkt. Dit is de link waar je je kunt registreren:

https://atpi.eventsair.com/esa-open-days/registration/Site/Register

Bron:

https://www.esa.int/About_Us/ESTEC/Open_day_2019/Register_now_for_ESA_s_Moon-themed_Open_Day

Vrijdagavond landt Chandrayaan-2 op de maan

Vrijdagavond tussen 22:00 en 23:00 wordt het spannend in het vluchtleidingscentrum in Bangalore. Dan moet de Indiase Vikram lander gaan landen op de zuidpool van de maan. Om precies te zijn op de vlakte tussen de kraters Manzinus C en Simpelius N.

De Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO heeft een Youtube kanaal waar de landing live gezien kan worden.

 

Bronnen:

https://www.isro.gov.in/update/03-sep-2019/chandrayaan-2-update-first-de-orbiting-maneuver

Coverfoto: ISRO

Australisch team vind mogelijke verklaring voor methaan mysterie op Mars

Waarom vond de Curiosity rover veel meer methaan dan de Europese Trace Gas Orbiter (TGO) boven de Gale krater? Een team van Australische wetenschappers denkt een mogelijke reden gevonden te hebben. Curiosity vond vorig jaar 8 keer meer methaan (410 deeltjes per billioen in volume) dan TGO, maar het deed die meting ’s nachts. ’s Nachts vindt er minder convectie (warmtestroming) plaats. Methaan dat uit de grond sijpelt blijft zo in grotere concentratie boven het oppervlak.

Als de zon op komt, dan wordt de convectie aanzienlijk groter. Genoeg om het methaan zodanig te verdunnen in de omliggende atmosfeer om overdag op de lage waarden van TGO uit te komen. De wetenschappers berekenden dat als je rekening houd met convectie, zowel de metingen van Curiosity als TGO kunt verklaren. Er zou dan dagelijks 2,8 kg methaan uit de bodem van de Gale krater omhoog moeten komen om beide waarden op te leveren. Ze denken dat toekomstige metingen van andere lokaties, zoals die van de nog te lanceren Mars 2020 en ESA’s Rosalind Franklin rovers, deze hypothese kan testen.

Bron: https://phys.org/news/2019-08-closer-methane-mystery-mars.html

Coverfoto: JPL/NASA

Chandrayaan-2 maakt eerste foto’s van de maan

De Indiase Chandrayaan-2 draait sinds vorige week in een baan rond de maan. En er was voldoende gelegenheid inmiddels om de Terrain Mapping Camera-2 te testen. De baan van de orbiter-lander-combinatie wordt nog verder verlaagd tot 100 bij 100 km op 1 september. De Vikram lander zal op 2 september ontkoppelen en afdalen naar een baan van 100 bij 30 km. De landing moet op 7 september gaan plaats vinden.

De radiotelescoop van Dwingeloo detecteerde de orbit insertion burn van Chandrayaan-2:

slide1.png
Een foto van de achterkant van de maan. De krater Mitra is genoemd naar de Indiase natuurkundige Sisir Kumar Mitra. (Foto: Chandrayaan-2/ISRO)
slide2.png
De 169 km grote krater Sommerfeld, gefotografeerd vanaf 4375 km hoogte. Binnenkort zal deze camera foto’s nemen vanaf 100 km hoogte. (Foto: Chandrayaan-2/ISRO)
slide3.png
De noordpool van de maan met de kraters Plaskett (109 km), Rozhdestvenskiy (177 km) en Hermite (104 km). In de krater Hermite is de laagste temperatuur in ons zonnestelsel gemeten: -247 graden Celsius. Dat is kouder dan op Pluto. (Foto: Chandrayaan-2/ISRO)

 

Bron:

https://www.isro.gov.in/update/26-aug-2019/images-of-lunar-surface-captured-terrain-mapping-camera-2-tmc-2-of-chandrayaan-2

Coverfoto: De eerste foto van de maan door Chandrayaan-2 (ISRO)

Nieuwe foto’s en wetenschappelijk nieuws van MASCOT lander

Vorig jaar landde de Frans-Duitse Mobile Asteroid Surface Scout (MASCOT) op de asteroïde Ryugu. Wat heeft deze lander ter grootte van een schoenendoos ontdekt? Een recent wetenschappelijk artikel vertelt hierover en er werden nieuwe foto’s getoond van op het oppervlak.

MASCOT werd op 3 oktober vorig jaar afgeleverd boven Ryugu door de Japanse Hayabusa 2 missie. Hij deed er bijna 6 minuten over om de 41 meter naar het oppervlak te overbruggen en ketste daar op af een rotsblok. Na een tocht van nog eens 17 meter kwam de doos uiteindelijk op zijn kant tot stilstand. Automatisch draaide MASCOT zich recht.

Op de eerste foto’s die MASCOT nu naar Aarde stuurde, waren drie bewegende objecten te zien. Het bleek te gaan om Jupiter, Saturnus en een ster in het sterrenbeeld Boogschutter. MASCOT bleek op zijn kop te liggen. Dankzij de foto’s konden astronomen de rotatietijd van Ryugu wel heel nauwkeurig bepalen: eens per 7,6 uur.

Maar de astronomen wilden natuurlijk foto’s zien van het oppervlak. Dus MASCOT moest omgekeerd worden. Hiervoor had het een slingerarm aan boord, waarmee de zeer geringe zwaartekracht van Ryugu (66.500 keer minder dan de Aardse zwaartekracht) overwonnen kon worden en MASCOT zich kon verplaatsen. Op MASCOT’s tweede lokatie stond de camera gericht op het oppervlak.

smcsja42qynuizhsrimz.png
Twee soorten gesteente bij elkaar. Middenonder en rechtsonder zijn voorbeelden te zien van de hoekigere rotsen. Rechtsboven en linksonder is ruiger en donker materiaal te zien. Foto: DLR

Nu konden voor het eerst foto’s gemaakt worden van het rotsgesteente en wel van heel nabij. Er bleken twee typen rotsen te zien zijn: donkere en ruige rotsen en rotsen met een lichter en gladder en hoekiger oppervlak. Dit bevestigt het vermoeden dat Ryugu een samenraapsel is van puin van een botsing tussen twee objecten.

Die rotsen kunnen zich onder invloed van de cyclus van hitte en koude gaan opbreken. Dat verklaart de gladdere rotsen. Astronomen hadden gedacht dat de donkere en ruigere (“bloemkool-achtige”) rotsen uiteen zouden vallen tot stof. Maar MASCOT heeft vrijwel geen stof gevonden. Alleen rotsen van 10 centimeter of groter.

ECm3Vg-UIAAJpbj.jpg
Een foto van Ryugu’s gesteente in de nacht. Foto: DLR

In Ryugu’s nacht verlichtte een LED lamp van de lander het gesteente. Kleine insluitingen in het rotsgesteente reflecteerden het licht. Dat is iets wat astronomen hoopten tegen te komen. Het zouden koolstof-chondrieten kunnen zijn, materiaal van het begin van ons zonnestelsel. Gehoopt wordt dat Hayabusa 2 ook zulk materiaal heeft weten op te pikken bij zijn twee monsternames. Dat zullen we te weten komen in december 2020, als de capsule met monsters in Australië landt.

De MASCOT lander was 17 uur actief, tot de batterij leeg was. Hayabusa 2 maakte gebruik van MASCOT’s verkenningswerk bij zijn latere landingen. Het werk van Hayabusa 2 bij Ryugu is trouwens nog niet helemaal over. Het heeft nog een kleine rover bij zich die het nog niet afgeworpen heeft. Mogelijk gaat dat nog in september gebeuren. In december zet Hayabusa 2 de terugweg in.

 

Bronnen:

https://arstechnica.com/science/2019/08/asteroid-hopping-robot-gives-us-a-close-look-at-ryugus-surface/

https://phys.org/news/2019-08-images-asteroid-probe-clues-planet.html

https://gizmodo.com/unprecedented-close-up-view-of-asteroid-shows-rocks-tha-1837475851

Coverfoto: DLR