Bennu heeft pluimen en tijdelijke satellieten

NASA’s asteroïde orbiter OSIRIS-REx had een grote verrassing vandaag tijdens de Lunar and Planetary Science Conference. De asteroïde Bennu, waar OSIRIS-REx rond draait, spuwt pluimen met deeltjes. Sommige deeltjes bleven een tijd rond Bennu draaien als satellieten, voor ze terugvielen op het oppervlak. Volgens Dante Lauretta, hoofdonderzoeker van OSIRIS-REx, is het een van de grootste verrassing in zijn carrière.

Net als de asteroïde Ryugu, waar Hayabusa 2 rond draait, heeft Bennu veel meer rotsen dan verwacht. De originele schatting was gemaakt op basis van de manier waarop Bennu warmte vasthoudt en in het donker weer afkoelt. Als OSIRIS-REx volgend jaar gaat landen om een monster te nemen, zal deze landing heel precies uitgevoerd worden.

Bennus-Boulder-and-Limb-from-Detailed-Survey-20190307.png
Het oppervlak van Bennu, gefotografeerd van 5 km afstand met de PolyCam camera. De lichter gekleurde rots linksonder van het midden is 7,4 meter groot.

OSIRIS-REx heeft ook een verandering in rotatie die bekend staat als het Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) effect. De ongelijkmatige verwarming en afkoeling terwijl Bennu in het zonlicht roteert, zorgt voor een afwijking in rotatiesnelheid. Hierdoor neemt de rotatietijd van Bennu elke 100 jaar met ongeveer een seconde af.

2019-02-25_regolith_image_compilation.png
Veel succes met het vinden van een parkeerplaats op Bennu. De linkerfoto is 180 meter breed. De close-ups zijn 31 meter breed. De donkere rots in de foto rechtsonder is 15 meter breed.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-mission-reveals-asteroid-has-big-surprises

https://www.asteroidmission.org/?attachment_id=15551#main

 

Opportunity’s laatste foto was een panorama

Mars-rover Opportunity was bezig met een 360 graden panorama voordat een stofstorm vorig jaar het zonlicht begon te blokkeren en daarmee de energievoorziening. Het betekende het einde van de vijftien jaar oude rover. Het panorama werd gemaakt tussen 13 mei en 10 juni van 354 foto’s met de Panoramic Camera.

Opportunity stond in een vallei die Perseverance Valley genoemd werd. Dit was een plek waar waarschijnlijk water door gestroomd heeft, de Endeavour krater in. Opportunity was over de rand van deze krater gereden om dit te onderzoeken. Je ziet de ondiepe geulen lopen vanaf het punt waar Opportunity de krater in reed.

pia-22908-legacypan-annotated-nasa2.jpg

De bijna rechthoekige rotsen aan de linkerkant (“Tabular rocks”) waren de laatste rotsen die Opportunity onderzocht heeft.

Bronnen:

https://www.nasa.gov/feature/jpl/opportunitys-parting-shot-was-a-beautiful-panorama

https://mars.nasa.gov/resources/22341/opportunity-legacy-pan/

 

Gaat NASA’s Orion wel op NASA’s SLS raket gelanceerd worden?

Er is deze week een heleboel te doen geweest rond NASA en de Amerikaanse politiek. Begin deze week werd het door de regering Trump voorgestelde NASA budget gepresenteerd. NASA krijgt er geld bij, maar niet alles is even rooskleurig. Vice president Mike Pence is alle vertragingen rond de Space Launch System raket (SLS) zat. Het budget vraagt om een 17% reductie op de ontwikkeling ervan. Dit budget is verre van definitief. Het moet nog langs het Amerikaanse Congres, maar het is een slechte start.

Woensdag moest NASA directeur Jim Bridenstine uitleg geven over het uitstel van SLS. De raket had al in 2017 zijn eerste vlucht moeten maken. De laatste deadline voor de eerste vlucht van Orion met de Europese Service Module stond op juni 2020. Nu lijkt de raket pas in 2021 gelanceerd te worden. Maar Bridenstine had een verrassing: wat als we de Orion nu eens op een andere raket lanceren? NASA is aan het onderzoeken of dat mogelijk is.

Makkelijk zal dat niet worden. Deze Exploration Mission 1 zou namelijk een vlucht achter de maan maken. Geen enkele raket op dit moment is krachtig genoeg om de Orion met Service Module daar te brengen, ook de Falcon Heavy niet. De oplossing is om de opduwraket apart te lanceren en die aan de Service Module te laten koppelen. En daar hebben we meteen een probleem. Dit moet allemaal nog ontworpen en gebouwd worden. De kans is groot dat zo’n oplossing net zo goed niet voor juni 2020 klaar is.

sls_rocket_evolution.jpg

In de toekomst zou SLS ook een krachtigere tweede trap krijgen, de Exploration Upper Stage, die grote vrachten naar de maan of verder zou kunnen brengen. Daar ziet het ook niet goed voor uit. En ook niet voor de upgrade daarna, de Block 2. Dit alles is op de langere baan gezet om ervoor te zorgen dat de eerste vlucht in ieder geval niet té veel uitstel krijgt.

We zullen moeten afwachten hoever het totale SLS project straks gaat komen. Zeker als commerciële partijen straks vergelijkbare grote vrachten goedkoper kunnen lanceren.

Bronnen:

https://arstechnica.com/science/2019/03/nasas-new-budget-raises-questions-about-the-future-of-its-sls-rocket/

https://spacepolicyonline.com/news/nasa-studying-launching-em-1-on-commercial-rockets-not-sls/

https://blogs.nasa.gov/bridenstine/2019/03/14/a-message-to-the-workforce-on-sls-and-orion/

https://www.nasaspaceflight.com/2019/03/nasa-boeing-sls-core-stage-structural-tests-marshall/

 

Waar in het zonnestelsel bevinden zich onze ruimtesondes?

De mensheid heeft overal in het zonnestelsel haar verkenners naartoe gestuurd. Waar zijn nu de actieve ruimtesondes, landers en rovers? De Planetary Society heeft haar overzicht hiervan weer geüpdatet. Haar diagram laat zien wat er allemaal rond de maan en Mars draait, maar ook hoe ver de Voyagers en New Horizons nu zijn.

whereweare_20190401.png
Credits: Loren Roberts voor The Planetary Society gebaseerd op een concept door Olaf Frohn.

 

http://www.planetary.org/explore/the-planetary-report/where-we-are-spacecraft-locator-march-2019.html

ESA’s Mars orbiter fotografeers de Mars InSight lander.

Ook ESA’s Trace Gas Orbiter (TGO) heeft de Mars InSight lander weten te fotograferen. Soms lijkt het erop alsof alleen NASA een zeer krachtige camera in een baan om Mars heeft (de HiRISE camera van de Mars Reconnaissance Orbiter), maar er is ook nog de CaSSIS (kleuren-)camera op TGO. (We zouden het niet zo gauw vergeten, als ESA wat vaker beeldmateriaal ervan zou vrijgeven.)

Maar goed. Vandaag is er een nieuwe set foto’s gepubliceerd, waaronder 3D stereobeelden. En ook deze foto van de Terra Sabaea regio, waar vele sporen van stofhozen te zien zijn.

Dust_devil_frenzy.png

De sporen van deze wervelwinden zijn in werkelijkheid overigens niet blauw. Er worden vaak valse kleuren gebruikt om het contract van het overwegend rode oppervlak van Mars te vergroten.

De foto hieronder toont een deel van een kraterrand die geërodeerd is, waardoor het lichtere gesteente eronder zichtbaar is. We weten al van NASA metingen dat het gaat om sulfaatzouten.

Salty_sulphates.png

 

Bronnen:

https://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/InSight_lander_among_latest_ExoMars_image_bounty

https://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/Highlights/Mars_image_bounty

Warmtesonde Mars InSight stuit op steen.

De HP3 warmtesonde van Mars InSight die zich 5 meter in de grond had moeten boren, is al na 30 cm op stenen gestuit. Nu kan HP3 zich wel om kleinere kiezels heen werken, maar het kwam niet om een grotere steen heen. De onderzoekers van HP3 geven het nog niet op, maar ze hebben een paar weken de tijd genomen om te bedenken hoe ze dit gaan oplossen.

D000M0099_605296835EDR_F0000_2702M_
Te zien is hoe het station van het HP3 instrument verschoven is omdat de warmtesonde zich om een steen probeert te werken. De warmtesonde zit nog deels in de buis waarin het opgeslagen zat.

Mars InSight was expres geland in een gebied waarvan men dacht dat de bodem zacht genoeg was voor dit experiment. De maximale diepte die HP3 kan graven is 5 meter. 3 meter wordt al een succes genoemd. Het instrument kan al metingen doen als het volledig onder de grond zit, maar dat is het nu nog niet. De warmtesonde kan niet omhoog gerold worden, en of InSight’s robotarm een handje kan helpen is zeer de vraag.

Bronnen:

https://www.dlr.de/blogs/en/desktopdefault.aspx/tabid-5893/9577_read-1090/

https://www.universetoday.com/141679/insights-rock-hammer-is-about-half-a-meter-down-and-has-already-run-into-rocks/

Hayabusa 2’s spectaculaire touchdown video is vrijgegeven

Op 21 februari daalde de Japanse ruimtemissie Hayabusa 2 af naar de asteroïde Ryugu om een monster te nemen. Hiervoor daalde de ruimtesonde af naar het oppervlak van de 900 meter grote ruimterots om hem aan te tikken, een kogel af te vuren en monsters op te pikken. Het duurde wat langer om de videobeelden over te zenden, maar hier is hij dan. De video is 5 keer versneld afgespeeld.

 

Je ziet de schaduw van Hayabusa 2 boven het oppervlak hangen. Een witte stip linksbeneden is een van de “target markers” die Hayabusa 2 achtergelaten heeft. Deze hielp met de nauwkeurigere landing. Het rotsblok links naast de landingsplaats (te zien op 0:30), is ongeveer even groot als Hayabusa 2 (zonder zonnepanelen). Dat was waarom de landing nogal riskant was: de satelliet zou tegen een rotsblok kunnen tikken en uit koers raken.

Zodra de monsternamehoorn (“sampler horn”) de bodem raakt, werd een projectiel afgeschoten. Je ziet materiaal alle kanten uit schieten. Volgens het Hayabusa 2 team is het waarschijnlijk dat er monster hiervan opgevangen is. In de monsternamehoorn zit een roterende cylinder dat materiaal in de hoorn kan afscheiden van de buitenwereld. Dit zal in december 2020 mee terug naar Aarde gebracht worden. De ruimtesonde maakt zich, vanwege het rondvliegende materiaal meteen uit de voeten. Steentjes en stof gedraagt zich in feite in microzwaartekracht.

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-touchdown-video.html

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/enjoy/material/press/Hayabusa2_Press20190305_ver9_en.pdf