Mars helikopter passeert belangrijke tests

NASA gaat in 2020 een kleine helikopter meesturen met de Mars 2020 rover. De 1,8 kg wegende helikopter heeft inmiddels een aantal belangrijke tests glansrijk doorstaan. Als alles goed gaat, moeten de rover en helikopter landen in de Jezero krater op 18 februari 2021.

 

Oh ja, en je kunt ook je naam mee sturen met de Mars 2020 rover, mocht je dat nog niet hebben gedaan. Dit kan nog tot en met 30 september.

https://mars.nasa.gov/participate/send-your-name/mars2020/

 

Bron:

https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=7417

 

Robotarm Mars InSight gaat warmtesonde wellicht een handje helpen

Het Mars InSight team gaat een nieuwe poging doen om de warmtesonde HP3 de bodem in te krijgen. Deze “mol” moet zich in de grond boren, maar in februari kwam hij niet verder dan 30 cm diep en het bovenste deel zit nog in de tube waarin hij aanvankelijk was opgeslagen (de “support structure”).

 

22515_PIA23274-16.jpg
De HP3 sonde zit momenteel deels in de grond en deels nog in zijn “support structure”. (Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/DLR)

Missieplanners willen half juli proberen om deze tube van de warmtesonde af te tillen, zodat ze beter kunnen zien wat er mis gaat.

De methode is niet helemaal zonder risico. Er zitten veren in de support structure van HP3 die de sonde nog kunnen raken. Daardoor zou met de support structure de sonde ook uit de bodem getrokken kunnen worden. En als dat gebeurt, dan krijgt Mars InSight hem niet meer in de bodem.

1-insightsteam.jpg
Het plan is om de grond naast de warmtesonde aan te drukken met de robotarm, zodat de sonde genoeg wrijving krijgt om verder te graven. (Foto: NASA/JPL-Caltech)

Daarna gaan ze misschien de robotarm gebruiken om op de bodem naast de mol aan te drukken. Het lijkt er namelijk op dat de mol niet genoeg weerstand krijgt van de bodem om dieper te graven. De robotarm kan net voor die extra wrijving zorgen dat de sonde dieper kan komen. De afgelopen maanden is het HP3 team bezig geweest om deze scenario’s uit te testen.

Bronnen:

https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=7416

https://mars.nasa.gov/news/8444/common-questions-about-insights-mole/?site=insight

 

ESA druk met Mars rover en een monstername missie

Juli volgend jaar moet de Europese Rosalind Franklin rover (voorheen ExoMars rover) gelanceerd worden naar Mars. Op dit moment zijn technici druk bezig om de rover in elkaar te zetten. Rosalind Franklin heeft een complex laboratorium aan boord dat op zoek moet gaan naar leven. Hier zie je hoe het lab in het frame van de rover geplaatst wordt.

 

Het internationale programma om monsters van Mars naar Aarde te brengen begint ook vorm te krijgen. NASA’s Mars 2020 rover wordt volgend jaar al gelanceerd om op zoek te gaan naar interessante monsters in de Jezero krater. Daar liggen de restanten van een rivierendelta. ESA levert twee belangrijke onderdelen aan het Mars Sample Return programma: een kleine rover die monsters gaat brengen bij een raket van NASA (Mars Ascent Vehicle) die de monsters in een baan rond Mars brengt. Een satelliet van ESA (de Earth Return Orbiter) gaat ze daar ophalen en naar Aarde brengen.

 

Als de monsters eenmaal op Aarde zijn, is het werk nog niet gedaan. Wetenschappers zijn nu al aan het nadenken in welke volgorde het onderzoek op Aarde gedaan moet worden. De Mars 2020 rover verzamelt monsters van allerlei lokaties en stopt de meest interessante daarvan in poedervorm in buisjes. Die buisjes worden geplaatst in een container. Is de container eenmaal gevuld met buisjes, dan wordt de container achtergelaten op het oppervlak van Mars. Omdat het op Mars over het algemeen nogal koud is, is het alsof het in de vriezer blijft.

Mars_sample_container.jpg
De container voor Mars-monsters die NASA’s Mars 2020 rover gaat achter laten. Deze container is ongeveer zo groot als een voetbal. (Foto: ESA-Anneke Le Floc’h)

Als de container op Aarde komt, mogen Aardse omstandigheden de monsters niet beïnvloeden, maar ook mogen eventuele microorganismen van Mars de Aarde ook niet besmetten. De container wordt daarom na landing naar een speciaal laboratorium gebracht waar de container tegen inerte atmosfeer wordt geopend. Waarschijnlijk bevindt zich in die container ook al wat materiaal van Mars, dus dat wordt ook onderzocht.

Mars_Sample_Return_overview.jpg
De Earth Return Orbiter gaat monsters van Mars naar Aarde brengen. Het wordt door ESA geleverd. (Afbeelding: ESA/ATG Medialab)

De buisjes met monster kunnen al voor opening onderzocht worden met röntgen-apparatuur. In de buisjes zit ook Mars-atmosfeer, dus dat moet eerst afgetapt worden om ook dit te onderzoeken. Daarna zullen wetenschappers in de rij staan om de bodemmonsters zelf te onderzoeken. Uiteindelijk moeten de monsters gesterliseerd worden. Dat klinkt nogal schokkend, als je zoveel moeite en zoveel miljarden hebt gestoken om Mars-monsters naar Aarde te halen. Maar dat schrijft het Planetary Protection protocol voor om onzelf te beschermen tegen eventueel leven van Mars.

Bronnen:

http://www.esa.int/spaceinvideos/Videos/2019/05/ExoMars_rover_science_laboratory_fitted

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/Europe_to_Mars_and_back

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/Mars_on_Earth_what_next

Curiosity rover onderzoekt gebied met veel klei

Hier op deze blog is het al een tijdje stil rond de Mars-rover Curiosity. Onterecht. Curiosity is onlangs in een gebied terecht gekomen, dat astronomen hoog op hun verlanglijstje hadden staan toen ze de missie voor Curiosity opstelden: een gebied met veel klei. Klei vormt vrijwel altijd bij aanwezigheid van water. En Curiosity heeft een lab aan boord waarmee aangeboorde monsters van die klei onderzocht kunnen worden.

Curiosity heeft twee keer een monster aangeboord. De eerste keer op een steen die de naam “Aberlady” kreeg. Maar de boor zorgde ervoor dat de steen opgetild werd. Omdat het team niet zeker was of het monster wat ze verkregen hadden van de steen was of het zand eronder, gooiden ze het monster weg en probeerden het een tweede keer.

aberlady-before-and-after.gif
Het resultaat van de boorpoging op de steen genaamd “Aberlady”. Animatie gemaakt door Emily Lakdawalla.

Dit monster, geboord van een nabijgelegen steen genaamd “Kilmarie”, was wel goed en is inmiddels onderzocht in het lab (Sample Analysis at Mars). Het kost nog wel even tijd voor we de resultaten van die analyse te horen krijgen.

 

 

 

 

20190528_sol2410_clouds2.gif
Een animatie van lichtende nachtwolken gefotografeerd op sol 2410 (18 mei 2019) en gemaakt door Justin Coward.

Curiosity is zich niet alleen aan het richten op de grond, maar ook op de lucht. Het heeft lichtende nachtwolken gefotografeerd. Vanuit Nederland kunnen rond deze tijd soms (Aardse) lichtende nachtwolken gezien worden. Het zijn wolken op grote hoogte (70-80 km) die onder speciale condities vormen. Curiosity heeft ze eerder waargenomen op Mars. Om ze te fotograferen is wel 10 tot 70 seconden sluitertijd nodig, vandaar dat ze wat spectaculairder lijken.

20190410_2356MH0007210010804566C00_DXXX_stitch_scalebar.jpg
Een mozaiek van afgeronde kiezeltjes gemaakt op sol 2356 (24 maart 2019) van een gebied genaamd Glen Torridon. De opmerkelijk afgeronde steentjes wijst erop dat er behoorlijk wat water gestroomd moet hebben. Foto bewerkt door Emily Lakdawalla.

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/curiosity-update-sols-2313-2387.html

https://www.nasa.gov/feature/jpl/nasas-curiosity-mars-rover-finds-a-clay-cache

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/curiosity-noctilucent-clouds.html

Seismometer op Mars InSight registreert eerste beving

De seismometer op Mars InSight heeft op 6 april voor het eerst een heel lichte beving op Mars geregistreerd. De beving was zo licht, dat hij met Aardse seismometers niet gevonden zou zijn. Maar de wetenschappers van het Franse SEIS instrument weten zeker dat de gemeten trilling niet veroorzaakt is door wind of andere bewegingen. De seismometer heeft nog 3 andere potentiele bevingen gevonden.

 

De Duitse warmtesonde HP3 is nog altijd niet verder gegaan met boren. Met een kopie van dat instrument op Aarde zijn diverse scenario’s getest om te achterhalen waarom de boorsonde niet verder komt. Het zou kunnen dat de sonde niet om een steen in de bodem heen kan komen, maar een andere mogelijkheid is dat de eerste 20 cm in de bodem niet genoeg wrijving geven wordt waar de sonde zich tegenaf kan zetten.

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/insight-detects-marsquake.html

https://presse.cnes.fr/en/world-first-french-seis-instrument-detects-marsquake

https://www.dlr.de/blogs/en/all-blog-posts/The-InSight-mission-logbook.aspx

TGO vindt weinig methaan in atmosfeer van Mars, wel een hoop waterijs onder het oppervlak.

Op de dag dat iedereen vol was van de eerste foto van de Event Horizon Telescope, was er ook nieuws over de wetenschappelijke resultaten van de Europees-Russische Trace Gas Orbiter (TGO). Het is niet gek als je het gemist hebt. Wat heeft TGO gevonden? Het wetenschappelijk team heeft veel geleerd tijdens de planeetwijde stofstorm van vorig jaar, die begon net toen TGO met metingen begon. Dit was de storm die de Opportunity rover de das om deed. TGO liet zien dat tijdens de stofstorm een proces het stof en ook water hoog de atmosfeer in blaast. Dit is misschien een manier waarop Mars water is kwijt geraakt.

TGO_watches_evolution_of_dust_storm_on_Mars.jpg
Door zonlicht door de atmosfeer van Mars te analyseren, kan TGO de samenstelling van de atmosfeer waarnemen. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: A-C Vandaele et al (2019))

Grote aandacht is er voor methaan. TGO heeft er heel weinig van gevonden. Veel minder dan Curiosity in de Gale krater vond bijvoorbeeld. TGO heeft hiervoor twee instrumenten en ze komen op dezelfde lage waarden uit. Het kan betekenen dat het methaan niet altijd aanwezig is. Maar ook zou kunnen dat methaan door een of ander proces heel snel afgebroken wordt, waardoor je het alleen op de grond kunt meten.

TGO_s_search_for_methane_on_Mars.jpg
Tussen 3 en 25 km hoogte kon TGO wel wat methaan vinden, maar het was heel weinig. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: O. Korablev et al (2019))

Met het FREND instrument werd waterijs onder het oppervlak in kaart gebracht. FREND is een verbeterde versie van een soortgelijk instrument waarmee Mars Odyssey in 2008 waterijs in kaart bracht. De nieuwe kaart laat zien dat er een hoop waterijs te vinden is. Dankzij het detail van de nieuwe kaart kun je bijvoorbeeld zien dat onder het poolijs en onder de bodem van de Valles Marineris kloof een groot percentage waterijs ligt.

Bronnen:

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/First_results_from_the_ExoMars_Trace_Gas_Orbiter

De persconferentie waarin de bevindingen van TGO werden medegedeeld, is hier te zien:

https://client.cntv.at/egu2019/pc7

 

Credits cover foto: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: I. Mitrofanov et al (2018)

Curiosity filmde zonsverduisteringen op Mars

Zonsverduisteringen komen ook op Mars voor. Of misschien moet je het “maansovergangen” noemen. Want in tegenstelling tot een totale zonsverduistering door onze maan, zijn Phobos en Deimos niet groot genoeg om de zon te bedekken. Je zult er dan ook geen corona zien, zoals dat bij totale zonsverduisteringen op Aarde wel het geval is.

PIA23133
De zonsverduistering door Phobos.
PIA23134.gif
De verduistering door Deimos.

Hoe dan ook, vorige maand filmde de Curiosity rover de overgangen van Phobos op 26 maart (of sol 2359) en Deimos op 17 maart (of sol 2350). En dat leverde meer dan mooie plaatjes op. Op deze manier kunnen ook de banen van beide manen bepaald worden. Je zou denken dat die goed genoeg bekend zijn, maar door invloeden van de zwaartekracht van Mars, Jupiter en beide manen op elkaar veranderen die steeds een klein beetje.

Phobos is twee-en-half keer zo klein als Deimos, maar Deimos staat veel verder van Mars. Daarom

Ook filmde een van de navigatie camera’s de schaduw van Phobos. Je ziet wel dat het donkerder wordt.

PIA23135.gif

Dit was overigens niet de eerste keer dat een verduistering van de zon op Mars gezien werd. In 2004 fotografeerde Opportunity een overgang van Phobos en in 2013 zag Curiosity Phobos eveneens voor de zon gaan.

 

Bronnen:

https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=7366