Inslagkrater Vikram lander gevonden

De restanten van de Indiase maanlander Vikram zijn gevonden op NASA foto’s dankzij een toegewijde amateur. De foto’s van de Lunar Reconnaissance Orbiter waren al online te zien. Shanmuga Subramanian besloot foto’s van voor en na de crash van Vikram op 6 september te vergelijken. Te zien is dat stukken van de lander her en der sporen hebben nagelaten.

vikram_impact_blink.gif

De Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO heeft al aangekondigd een Chandrayaan-3 missie met alleen een lander te overwegen. Die zou dan in november volgend jaar gelanceerd moeten worden.

 

Bron:

https://www.nasa.gov/image-feature/goddard/2019/vikram-lander-found

Foto’s: NASA/GSFC/Arizona State University

Chinese monstername missie naar de maan uitgesteld tot eind 2020

De Chinese missie om 2 kg aan monsters van de maan terug te brengen naar Aarde, Chang’e 5, is uitgesteld tot eind 2020. Deze Lange Mars-5 raket, vergelijkbaar met de Amerikaanse Delta IV Heavy, ondervond problemen bij zijn tweede vlucht in 2017. Sindsdien is er lang aan de raket gewerkt.

Inmiddels zijn de boosters van de volgende Lange Mars-5 raket richting het Wenchang lanceercomplex op het eiland Hainan getransporteerd. De eerstvolgende vlucht staat gepland in half december. Als die goed gaat, kan de Chinese Mars-orbiter en -rover Huoxing-1 (HX-1) gelanceerd worden vanaf 23 juli 2020. En daarna Chang’e 5.

Chang’e 5 bestaat uit een lander en een orbiter. De bestemming van de lander is Oceanus Procellarum, in de buurt van de vulkanische berg Mons Rümker. Dat vulkanische gebied is wetenschappelijk zeer interessant. De lander heeft een boor waarmee het monsters van onder het oppervlak kan aanboren.

20180912_6258TPS-TPR-2018Q3-18-09-04-p15legacy.png
De Chang’e 5 missie van lancering tot landing met monsters op Aarde. (Credits: Planetary Society)

Het bovenste deel van de lander kan met de monsters opstijgen naar een baan rond de maan. Daar moet het de eerste onbemande koppeling in een baan rond de maan uitvoeren met de orbiter. De orbiter brengt de monsters in een afdalingscapsule terug naar Aarde. De capsule moet vervolgens in China landen.

 

Bron:

https://spacenews.com/china-targets-late-2020-for-lunar-sample-return-mission/

Coverafbeelding: CCTV

Nieuwe maanrover van NASA gaat naar ijs boren

NASA wil in december 2022 een rover naar de maan sturen die onderzoek moet gaan doen naar waterijs op de zuidpool van de maan. De Volatiles Investigating Polar Exploration Rover, ofwel VIPER, zal een drilboor bij zich hebben (The Regolith and Ice Drill for Exploring New Terrain, of TRIDENT) die 1 meter diep kan boren. De monsters die zo aangeboord worden, zullen onderzocht worden door twee instrumenten op de aanwezigheid van water en andere stoffen.

Het platform waarop de rover op de maan moet landen, zal overigens niet door NASA gebouwd worden, maar door een commerciele partij. Bedrijven kunnen zich aanmelden om de rover op de maan te brengen.

 

VIPER wordt gebouwd uit onderdelen van de vorig jaar geschrapte maanrover Resource Prospector.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/feature/new-viper-lunar-rover-to-map-water-ice-on-the-moon

Yutu 2 rover vindt geelachtig glas

De Chinese Yutu 2 rover is nog steeds de Von Kármán aan het onderzoeken. En een tijd geleden meldden sociale media opeens dat Yutu 2 “geel gel-achtig materiaal” gevonden had. Maar je moet natuurlijk altijd oppassen met vertalingen uit het Chinees. Zeker als je daarbij computervertalingen gebruikt. Wat Yutu 2 werkelijk had gevonden, was geel glasachtig materiaal. Het is waarschijnlijk glas dat ontstaan is door een inslag.

Op foto’s van de wielsporen is te zien dat Yutu 2 de nodige manoevres uitgehaald heeft om de VNIS spectrometer zo dicht mogelijk bij het materiaal te brengen. Met die spectrometer kan de samenstelling van het glas worden bepaald.

Journalist Andrew Jones stuurde ook een paar animaties door van Yutu 2 en Chang’e 4.

Coverfoto: CNSA

Eerste hoge resolutie foto’s van Chandrayaan 2 gepubliceerd

De eerste foto’s van de hoge resolutie camera van de Indiase Chandrayaan 2 satelliet zijn gepubliceerd. Deze camera, de Orbiter High Resolution Camera (OHRC) kan de maan vanaf 100 km hoogte details tot 25 cm grootte in beeld brengen. Het zijn daarmee de scherpste foto’s vanaf een baan rond de maan ooit.

De foto’s werden gemaakt kort nadat Chandrayaan 2 in zijn lage baan rond de maan kwam. Het zijn foto’s van omgeving van de 14 kilometer grote krater Boguslawsky E, op de zuidpool van de maan. Je ziet de meters grote rotsblokken op het oppervlak liggen.

OHRCslide2_0.png

OHRCslide3_0.png

Dit is de camera zelf:

OHRCslide1_0.png

 

Foto’s van de Vikram lander hebben we nog altijd niet gezien, ondanks de melding dat de orbiter hem in beeld wist te brengen. NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter probeerde onlangs de lander te fotograferen, maar kreeg hem niet in beeld. Mogelijk was hij ergens in de schaduw.

 

Bron:

https://www.isro.gov.in/update/04-oct-2019/chandrayaan2-images-orbiter-high-resolution-camera

Foto’s (inclusief coverfoto): ISRO

Naberichten over de Indiase Vikram lander

Vorige week zweeg de Indiase Vikram lander 2,1 km boven het maanoppervlak in alle talen. De lander werd als verloren beschouwd. Maar vorig weekend ging er al het gerucht dat de lander gezien zou zijn op foto’s van de orbiter van de Chandrayaan 2 missie. Deze orbiter heeft een camera met een resolutie van 0,3 meter.

De lander zou op zijn poten staan, maar wel wat gekanteld. De Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO heeft dit bevestigd en onderneemt pogingen om alsnog contact met de lander te krijgen. De foto’s zijn nog niet vrij gegeven.

NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter gaat volgende week proberen de lander op de foto te zetten. Deze orbiter heeft een camera met een resolutie van 0,5 meter, dus het is de vraag of we er veel meer over zullen leren.

Cees Bassa van de Dwingeloo radiotelescoop zegt op basis van analyse hiermee dat de Vikram lander niet op 2,1 km hoogte was toen het signaal verloren ging, maar dicht boven het oppervlak. Als dat zo was, dan kwam de lander waarschijnlijk hard neer.

Landing van Indiase Vikram-lander mislukt

Eens te meer bleek vrijdagavond hoe moeilijk het is om zacht op de maan te landen. Tot op 2,1 km hoogte volgde de Indiase Vikram lander keurig zijn beoogde traject, maar daarna is het contact verloren. Het lijkt erop dat de lander is gaan tuimelen.

De Dwingeloo Radio Telescope volgde het signaal van Vikram en daarop was ook te zien hoe het Dopler signaal weg viel.

Hoe jammer het verlies van de lander ook is, India heeft met Chandrayaan-2 ook een orbiter in een baan rond de maan gebracht en die functioneert goed. De Indiase premier Modi, die ook aanwezig was in het vluchtleidingscentrum, sprak achteraf het personeel moed in.

 

 

 

Vrijdagavond landt Chandrayaan-2 op de maan

Vrijdagavond tussen 22:00 en 23:00 wordt het spannend in het vluchtleidingscentrum in Bangalore. Dan moet de Indiase Vikram lander gaan landen op de zuidpool van de maan. Om precies te zijn op de vlakte tussen de kraters Manzinus C en Simpelius N.

De Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO heeft een Youtube kanaal waar de landing live gezien kan worden.

 

Bronnen:

https://www.isro.gov.in/update/03-sep-2019/chandrayaan-2-update-first-de-orbiting-maneuver

Coverfoto: ISRO

Chandrayaan-2 maakt eerste foto’s van de maan

De Indiase Chandrayaan-2 draait sinds vorige week in een baan rond de maan. En er was voldoende gelegenheid inmiddels om de Terrain Mapping Camera-2 te testen. De baan van de orbiter-lander-combinatie wordt nog verder verlaagd tot 100 bij 100 km op 1 september. De Vikram lander zal op 2 september ontkoppelen en afdalen naar een baan van 100 bij 30 km. De landing moet op 7 september gaan plaats vinden.

De radiotelescoop van Dwingeloo detecteerde de orbit insertion burn van Chandrayaan-2:

slide1.png
Een foto van de achterkant van de maan. De krater Mitra is genoemd naar de Indiase natuurkundige Sisir Kumar Mitra. (Foto: Chandrayaan-2/ISRO)
slide2.png
De 169 km grote krater Sommerfeld, gefotografeerd vanaf 4375 km hoogte. Binnenkort zal deze camera foto’s nemen vanaf 100 km hoogte. (Foto: Chandrayaan-2/ISRO)
slide3.png
De noordpool van de maan met de kraters Plaskett (109 km), Rozhdestvenskiy (177 km) en Hermite (104 km). In de krater Hermite is de laagste temperatuur in ons zonnestelsel gemeten: -247 graden Celsius. Dat is kouder dan op Pluto. (Foto: Chandrayaan-2/ISRO)

 

Bron:

https://www.isro.gov.in/update/26-aug-2019/images-of-lunar-surface-captured-terrain-mapping-camera-2-tmc-2-of-chandrayaan-2

Coverfoto: De eerste foto van de maan door Chandrayaan-2 (ISRO)

Mogelijk meer ijs in poolkraters van de maan (en ernaast)

Kraters op de polen van de maan zouden misschien beduidend meer waterijs kunnen bevatten dan tot nu toe gedacht werd. Dat baseren astronomen op onderzoek naar de poolkraters van de planeet Mercurius. NASA’s MESSENGER satelliet heeft de hoogte en diepte van kraters op Mercurius in kaart gebracht. Daarbij viel op dat deze kraters ondieper waren hoe dichter bij de polen ze zich bevinden. En inmiddels weten we dat in die poolkraters van Mercurius zich waterijs bevindt. De gedachte is dat de kraters ondieper zijn door de ijslagen die zich er in gevormd hebben.

Een zelfde onderzoek is ook gedaan naar kraters bij de polen van de maan met NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). En ook kraters dichterbij de polen van de maan blijken ondieper te zijn. Hoewel in de poolkraters van de maan waterijs is gevonden, zijn er niet zulke dikke lagen gevonden. De onderzoekers denken echter dat er wel degelijk meer waterijs moet zijn, mogelijk onder een paar meter ander materiaal. Ze berekenen dat er twee ordes van grootte meer waterijs zou kunnen zijn dan tot nu toe gedacht: zo’n 100 miljoen ton.

Een ander onderzoek naar waterijs in de poolkraters van de maan vroeg zich af of dit waterijs echt voor bijna altijd zal blijven bestaan. Eerder onderzoek (met NASA’s in 2013 gelanceerde LADEE missie naar de ijle atmosfeer van de maan) toonde aan dat er een watercyclus bestaat op de maan. Meteorietinslagen op de maan leggen ijs in de diepere maanbodem bloot. Dat verdampt en kan terechtkomen in de permanent donkere kraters op de polen van de maan.

Maar een nieuwe studie suggereert dat dat waterijs daar niet voor altijd hoeft te blijven. Hoewel zonlicht deze kraters nooit bereikt, kunnen zonnewind en micrometeorieten er wel komen. Die deeltjes kunnen waterijs doen opspatten. En door de lage zwaartekracht van de maan kunnen kleine waterdeeltjes tot 30 km verder komen. Volgens het artikel zouden astronauten misschien niet in het donker hoeven te zoeken naar water, maar in de zonbeschenen gebieden in de buurt van de kraters.

meteoritemoonwater.gif

De interesse naar waterijs op de maan is groeiende, omdat het omgezet kan worden naar waterstof en zuurstof. Raketten kunnen met die brandstof makkelijker de rest van ons zonnestelsel bereiken. Diverse landen en organisaties willen binnenkort in de buurt van de polen van de maan landen, dus het zal niet bijzonder lang duren voor we precies weten hoe het zit.

Bronnen:

http://www.leonarddavid.com/earths-moon-research-points-to-more-water-ice-deposits/

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/moon-mercury-ice

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/inside-dark-polar-moon-craters-water-not-as-invincible-as-expected-scientists-argue

https://www.nasa.gov/press-release/goddard/2019/ladee-lunar-water