Zondag lanceert India een maanlander met rover

India gaat op 14 juli om 22:21 haar tweede maanmissie, Chandrayaan-2, lanceren op een GSLV Mk III raket. De missie bestaat uit een 2379 kg wegende orbiter, een lander genaamd Vikram en een 27 kg wegende rover genaamd Pragyan. De orbiter heeft een hoge resolutie camera en brengt de lander in een baan rond de maan. Ook heeft de orbiter een radar systeem (Synthetic Aperture Radar) waarmee de dikte van onder andere ijslagen in de permanent donkere kraters van de maan gemeten kunnen worden.

D-2FU2QXUAE2vU3.jpg
De GSLV MK III raket, de krachtigste Indiase raket. Foto: ISRO (via Ravi Ghandi op Twitter: @RavsGandhi).

De landing van de Vikram lander moet op 6 september gaan plaatsvinden op de zuidpool van de maan. De landingsplaats ligt op de vlakte tussen de kraters Manzinus C en Simelius N op 70 graden zuiderbreedte. Maar er gaan geruchten dan de landingsplaats ook zuidelijker zou kunnen liggen.

D-zGpl3U0AAFELb.jpg
Het traject van Chandrayaan-2 (afbeelding: ISRO (via Ravi Ghandi op Twitter: @RavsGandhi).

De Vikram lander heeft als doel de Pragyan rover op het oppervlak te zetten en daarna om communicatie met de rover mogelijk te maken. Maar het heeft zelf ook wetenschappelijke instrumenten aan boord. Zo is er een seismometer, een infrarood camera en een instrument om de zeer ijle atmosfeer van de maan te onderzoeken. Tenslotte heeft de lander een retroreflector, geleverd door NASA, waarmee de precieze afstand tot de maan gemeten kan worden met lasers.

Pragyan, Sanskriet voor wijsheid, is een rover met 6 wielen en een rechtopstaand zonnepaneel. De 27 kg wegende rover moet tenminste 14 dagen onderzoek kunnen doen. Het heeft instrumenten om de samenstelling van het oppervlak te meten en camera’s aan de voorkant van de rover. Na 14 dagen begint de koude nacht op de maan. De rover is er niet op berekend om die te overleven. Er wordt nog wel een poging gedaan na de maan-nacht weer contact te krijgen met de rover.

D-xF5i9UEAAT_eQ.jpg
De lander (links) en de orbiter (rechts). Foto: ISRO (via Ravi Ghandi op Twitter: @RavsGandhi).

Er is een live stream aangekondigd: https://www.isro.gov.in/ of https://www.youtube.com/user/DoordarshanNational.

 

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/guest-blogs/2019/chandrayaan-2-what-to-expect.html

http://www.planetary.org/explore/space-topics/space-missions/chandrayaan-2.html

https://www.isro.gov.in/chandrayaan2-home-0

Credit coverfoto: ISRO

Een zonsverduistering zien vanaf de maan

Gisteren werden Chili en Argentinië in vervoering gebracht door de zonsverduistering aldaar. De totaliteitszone liep onder andere over de sterrenwacht La Silla van de ESO (European Southern Observatory).

Maar er was ook een kleine Chinese satelliet die de schaduw van de maan over de Aarde zag trekken vanaf .. de maan. De 45kg wegende Longjiang-2 (ook wel DSLWP-B) heeft een Saoedische camera die de gebeurtenis in beeld bracht.

De beelden kwamen onder andere binnen met de Dwingeloo radiotelescoop. Je kunt nieuwe beelden van Longjiang-2 op deze Chinese site vinden (niet via Dwingeloo binnen gekomen overigens).

Jason Major maakte deze animatie van beelden van de weersatellieten GOES-16 en 17.

NASA’s prijskaartje voor het Artemis programma bekend

NASA heeft bekend gemaakt hoeveel het gaat kosten om astronauten in 2024 op de maan te brengen. In totaal gaat het om 20 tot 30 miljard dollar, maar het mag in termijnen betaald worden :). Dit komt neer op een extra budget van 4 tot 6 miljard dollar in de komende 5 jaar. Dit is trouwens minder duur, dan aanvankelijk geschat werd. De bedoeling is om niet slechts de prestatie van Apollo te herhalen, maar om een langere aanwezigheid op de maan te realiseren.

Of NASA het geld gaat krijgen, hangt niet alleen van Trump af, maar des te meer van het Amerikaanse congres. NASA moet de meerderheid van Democraten in het congres zien te overtuigen dat dit plan zo’n flinke verhoging van NASA’s budget waard is. Een verwarrende tweet van president Trump hielp daar ongetwijfeld niet bij.

Het was juist Trump die gezegd had dat NASA in 2024 astronauten op de maan moest gaan zetten.

Ter voorbereiding van het bemande Artemis programma koos NASA twee weken geleden ook drie commerciële partijen die onbemande maanmissies voor NASA moeten gaan doen. Ze moeten hiervoor NASA instrumenten op de maan laten landen. De keuze voor de drie bedrijven, is verrassend. Astrobotic, Intuitive Machines en OrbitBeyond zijn vrijwel onbekend, zelfs voor mensen die de Amerikaanse ruimtevaartindustrie beter kennen. En dat terwijl grote partijen zoals Lockheed Martin en Masten Space Systems buiten de prijzen vielen.

Volgens Jim Bridenstine zijn deze missies in dit Commercial Lunar Payload Services programma bedoeld als “schoten op doel”. Ze hoeven niet persee allemaal succesvol te zijn. Aantrekkelijk voor NASA is de lage prijs van deze missies. En OrbitBeyond zegt dat ze al in september 2020 hun eerste lander op de maan kunnen zetten. De andere twee bedrijven mikken op 2021.

Bronnen:

https://edition.cnn.com/2019/06/13/tech/nasa-budget-moon-mission-artemis/index.html

https://spaceflightnow.com/2019/06/04/nasa-picks-three-companies-to-send-commercial-landers-to-the-moon/

https://en.wikipedia.org/wiki/Commercial_Lunar_Payload_Services

Grote massa metaal onder zuidpool van de maan

Op de achterkant van de maan bevindt zich een zeer grote krater, het Zuidpool-Aitken Bekken. Dit is met 2500 km doorsnede een van de grootste kraters in ons zonnestelsel. Nieuw onderzoek zegt nu dat er zich een grote hoeveelheid metaal onder het oppervlak zou kunnen bevinden. Dat blijkt onder andere uit onderzoek naar afwijkingen in zwaartekracht.

Het vermoeden is dat dit metaal afkomstig is van restanten van een asteroïde die er ingeslagen is. Dit moet bepaald geen kleintje zijn geweeest. Denk aan een asteroïde ter grootte van Nederland. Deze massa strekt zich uit nu tot 300 km diepte. De astronomen zijn dit op het spoor gekomen door zwaartekrachtmetingen met NASA’s GRAIL satellieten.

Wanneer deze inslag plaats heeft gevonden, is niet bekend. De omstandigheden moeten zodanig geweest zijn dat het metaal niet naar de kern van de maan gezakt is.

De Chinese Chang’e 4 lander met de Yutu 2 rover is overigens geland in een krater in dit Zuidpool-Aitken Bekken en heeft sporen van de mantel van de maan gevonden.

Bronnen:

https://www.baylor.edu/mediacommunications/news.php?action=story&story=210457

https://www.universetoday.com/142481/that-explains-a-lot-the-moons-largest-crater-has-a-chunk-of-metal-embedded-in-it-thats-5-times-bigger-than-the-big-island-of-hawaii/

Link naar origineel wetenschappelijke artikel (paywall): https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2019GL082252

Coverafbeelding: NASA/Goddard Space Flight Center/University of Arizona

Plannen voor NASA’s Artemis programma uiteengezet

Nieuws over NASA’s geplande Artemis maanprogramma volgt elkaar snel op. Er is al een planning. De eerste onbemande vlucht van een Orion ruimteschip om de maan in 2020 gaat Artemis 1 heten. De eerste bemande vlucht op een SLS wordt Artemis 2 in 2022. En Artemis 3 al moet een crew van drie astronauten, waaronder een vrouw, op de zuidpool van de maan neerzetten in 2024.

Vijf commerciële lanceringen moeten de Lunar Gateway tot stand brengen. En dat ruimtestation moet er op tijd zijn, want de astronauten van Artemis 3 moeten er over kunnen stappen van hun Orion ruimteschip naar een commerciële bemanbare maanlander.

NASA heeft 11 bedrijven geselecteerd die onderdelen kunnen leveren voor de Lunar Gateway, voor de lancering van modules en voor een bemanbare maanlander. Onder deze bedrijven zijn Boeing, Lockheed Martin, Blue Origin en SpaceX. Het bedrijf Maxar Technologies heeft deze week het contract gewonnen om de module voor aandrijving en energievoorziening te leveren. De module zal ionenmotoren hebben voor de aandrijving.

 

Maar het is niet allemaal positief nieuws. De Division for Planetary Sciences (DPS) van de American Astronomical Society (AAS), noemde het Artemis programma “vaag gedefinieerd en ongetest”. Ze maken zich zorgen dat NASA te weinig budget krijgt en dat NASA, om de deadline dan toch te halen, zal snijden in haar wetenschappelijke programma’s. Ook heeft deze week NASA’s speciale assistent voor het maanprogramma de organisatie verlaten. Deze topfunctionaris, Mark Sirangelo, was nog maar zes weken geleden begonnen aan zijn functie.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-awards-artemis-contract-for-lunar-gateway-power-propulsion

https://www.reuters.com/article/us-space-exploration-nasa/nasa-executive-quits-weeks-after-being-named-to-lead-moon-initiative-idUSKCN1SU0A5

http://www.leonarddavid.com/space-science-groups-at-odds-with-nasa-artemis-moon-plan/

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-taps-11-american-companies-to-advance-human-lunar-landers/

https://phys.org/news/2019-05-nasa-unveils-artemis-moon-mission.html

 

NASA’s bemande maanprogramma gaat Artemis heten

NASA’s missie om mensen terug op de maan te brengen, gaat Artemis heten. De plannen om dit te verwezelijken beginnen enigszins te materialiseren. De gigantische SLS raket zal nog steeds nodig zijn. Die is nodig om de Lunar Gateway, een ruimtestation in een baan achter de maan, te leveren. De hoop is dat commerciele partijen vrachten naar de Lunar Gateway kunnen leveren en ook een bemanbare maanlander. In 2028 wil NASA dan een permanente maanbasis gaan bouwen.

NASA directeur Jim Bridenstine heeft wel 1,6 miljard dollar extra gevraagd voor het budget van 2020 en mogelijk moet er in de jaren daarna elk jaar zo’n 6 tot 8 miljard bij. Dat wordt echter nog niet hardop uitgesproken. NASA heeft sinds het Apollo project er niet meer zoveel bij gehad. Het is maar de vraag of de Democraten mee willen werken aan het plan.

Verder moet de flink vertraagde SLS raket op tijd door Boeing en andere leveranciers geleverd worden. Dat geldt niet alleen voor de eerste SLS raket. De SLS raketten in de jaren daarna moeten ook op tijd geleverd worden, anders haalt NASA de eerste bemande landing op de maan in 2024 zeker niet.

artemis_plan_2019.jpg
Een planning van NASA om in 2024 opnieuw mensen op de maan te laten landen en om in 2028 een maanbasis te bouwen.

De Planetary Radio podcast interviewde deze week NASA directeur Jim Bridenstine, waarin hij de plannen voor Artemis ontvouwd.

 

Bronnen:

https://arstechnica.com/science/2019/05/nasas-full-artemis-plan-revealed-37-launches-and-a-lunar-outpost/

http://www.planetary.org/multimedia/planetary-radio/show/2019/0522-2019-2019-jim-bridenstine.html

De maan krimpt en maanbevingen vinden vermoedelijk nog plaats

De maan krimpt en daarom vinden er nu nog steeds maanbevingen plaats, mogelijk tot 5 op de schaal van Richter. Dat blijkt uit onderzoek naar metingen van seisometers die door de Apollo missies geplaatst zijn. Dat er seismische activiteit is geweest, dat wisten we al. Maar men ging er van uit dat de bevingen vrij gering waren.

Hoe komt het dat we nu pas geleerd hebben dat die maanbevingen krachtiger zijn en dat de maan krimpt? Dat komt omdat wetenschappers nu een algoritme gebruikt hebben om met een seismisch netwerk van weinig instrumenten, zoals die van Apollo, toch de lokatie van een beving te kunnen vinden. En ze vonden dat 8 van 28 ondiepe bevingen binnen 30 km afstand van op foto’s gevonden breuklijnen voorkwamen.

Zes van de 8 bevingen bij die breuklijnen vonden plaats toen de maan zich op haar verste punt in haar baan om de Aarde bevond. Op dat moment is de spanning als gevolg van getijdewerking op de maan het hoogst. Dat de maan krimpt blijkt uit het soort seismische activiteit.

Seismometers werden geplaatst op de Apollo 11, 12, 14, 15 en 16 missies. Die van Apollo 11 viel na 3 weken uit. De metingen geplaatst op de andere Apollo missies werden gevolgd tot in 1977, toen ze uitgezet werden. Apollo 17 astronauten Gene Cernan en Harrison Schmitt reden bovendien met hun Lunar Rover langs een klif (“Lee-Lincoln fault scarp”) die vermoedelijk ontstaan is als gevolg van het krimpen van de maan.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/goddard/2019/moonquakes