Yutu 2 rover vindt geelachtig glas

De Chinese Yutu 2 rover is nog steeds de Von Kármán aan het onderzoeken. En een tijd geleden meldden sociale media opeens dat Yutu 2 “geel gel-achtig materiaal” gevonden had. Maar je moet natuurlijk altijd oppassen met vertalingen uit het Chinees. Zeker als je daarbij computervertalingen gebruikt. Wat Yutu 2 werkelijk had gevonden, was geel glasachtig materiaal. Het is waarschijnlijk glas dat ontstaan is door een inslag.

Op foto’s van de wielsporen is te zien dat Yutu 2 de nodige manoevres uitgehaald heeft om de VNIS spectrometer zo dicht mogelijk bij het materiaal te brengen. Met die spectrometer kan de samenstelling van het glas worden bepaald.

Journalist Andrew Jones stuurde ook een paar animaties door van Yutu 2 en Chang’e 4.

Coverfoto: CNSA

De warmtesonde van Mars InSight boort eindelijk iets dieper

 

e HP3 warmtesonde van Mars InSight wist deze week eindelijk een klein beetje dieper te boren. De technici zijn al maanden bezig om deze sonde meters de bodem in te krijgen, maar de boor kwam niet verder dan 35 cm. Er waren twee mogelijkheden waarom de warmtesonde niet verder kwam: het was op een steen gestuit of de bodem gaf te weinig wrijving om zich tegen af te zetten. Na vele tests in het lab, gingen technici er steeds meer van uit dat het de tweede optie was.

Na bestudering van foto’s werd duidelijk dat de top 10 centimeter van het oppervlak vrij hard is. Daaronder is zit zacht zand dat de boor niet genoeg wrijving geeft.

Het was duidelijk dat de boor geholpen moest worden. In juni werd allereerst de support structure van de boor getild. Daarna werd de robotarm van Mars InSight gebruikt om de bodem rond de warmtesonde aan te drukken. Dat werkte niet goed genoeg. En dus was het tijd om een riskantere actie uit te voeren. De schep van robotarm moest tegen de zijkant van de boor duwen om extra wrijving te geven. De robotarm is niet op zwaar werk berekend. Het is alleen bedoeld om de instrumenten op hun plaats te zetten.

marsmolemoves2.gif

Maar vrijdag werd het scenario getest. En voor het eerst sinds februari heeft HP3 een paar millimeter progressie gemaakt. Hoe lang de robotarm hierna nog steun moet bieden is niet duidelijk. Voorkomen moet worden dat de robotarm tegen de kabel aan de HP3 sonde komt als de boor de bodem in schiet.

Wie op Twitter zit, kan trouwens nieuwe foto’s zien zodra ze beschikbaar zijn met de InSight Image Bot (@InSightImageBot). Foto’s van de Curiosity rover komen binnen op het kanaal @MarsMissionImgs.

 

[Update 15 oktober]

Het was meer dan een paar millimeter zelfs. De boor wist 3 cm dieper te gaan.

Bron:

https://www.dlr.de/content/en/articles/news/2019/04/20191003_fresh-attempt-for-the-first-Mole-on-Mars.html

Coverfoto: NASA/JPL-Caltech

Eerste hoge resolutie foto’s van Chandrayaan 2 gepubliceerd

De eerste foto’s van de hoge resolutie camera van de Indiase Chandrayaan 2 satelliet zijn gepubliceerd. Deze camera, de Orbiter High Resolution Camera (OHRC) kan de maan vanaf 100 km hoogte details tot 25 cm grootte in beeld brengen. Het zijn daarmee de scherpste foto’s vanaf een baan rond de maan ooit.

De foto’s werden gemaakt kort nadat Chandrayaan 2 in zijn lage baan rond de maan kwam. Het zijn foto’s van omgeving van de 14 kilometer grote krater Boguslawsky E, op de zuidpool van de maan. Je ziet de meters grote rotsblokken op het oppervlak liggen.

OHRCslide2_0.png

OHRCslide3_0.png

Dit is de camera zelf:

OHRCslide1_0.png

 

Foto’s van de Vikram lander hebben we nog altijd niet gezien, ondanks de melding dat de orbiter hem in beeld wist te brengen. NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter probeerde onlangs de lander te fotograferen, maar kreeg hem niet in beeld. Mogelijk was hij ergens in de schaduw.

 

Bron:

https://www.isro.gov.in/update/04-oct-2019/chandrayaan2-images-orbiter-high-resolution-camera

Foto’s (inclusief coverfoto): ISRO

Nieuwe foto’s en wetenschappelijk nieuws van MASCOT lander

Vorig jaar landde de Frans-Duitse Mobile Asteroid Surface Scout (MASCOT) op de asteroïde Ryugu. Wat heeft deze lander ter grootte van een schoenendoos ontdekt? Een recent wetenschappelijk artikel vertelt hierover en er werden nieuwe foto’s getoond van op het oppervlak.

MASCOT werd op 3 oktober vorig jaar afgeleverd boven Ryugu door de Japanse Hayabusa 2 missie. Hij deed er bijna 6 minuten over om de 41 meter naar het oppervlak te overbruggen en ketste daar op af een rotsblok. Na een tocht van nog eens 17 meter kwam de doos uiteindelijk op zijn kant tot stilstand. Automatisch draaide MASCOT zich recht.

Op de eerste foto’s die MASCOT nu naar Aarde stuurde, waren drie bewegende objecten te zien. Het bleek te gaan om Jupiter, Saturnus en een ster in het sterrenbeeld Boogschutter. MASCOT bleek op zijn kop te liggen. Dankzij de foto’s konden astronomen de rotatietijd van Ryugu wel heel nauwkeurig bepalen: eens per 7,6 uur.

Maar de astronomen wilden natuurlijk foto’s zien van het oppervlak. Dus MASCOT moest omgekeerd worden. Hiervoor had het een slingerarm aan boord, waarmee de zeer geringe zwaartekracht van Ryugu (66.500 keer minder dan de Aardse zwaartekracht) overwonnen kon worden en MASCOT zich kon verplaatsen. Op MASCOT’s tweede lokatie stond de camera gericht op het oppervlak.

smcsja42qynuizhsrimz.png
Twee soorten gesteente bij elkaar. Middenonder en rechtsonder zijn voorbeelden te zien van de hoekigere rotsen. Rechtsboven en linksonder is ruiger en donker materiaal te zien. Foto: DLR

Nu konden voor het eerst foto’s gemaakt worden van het rotsgesteente en wel van heel nabij. Er bleken twee typen rotsen te zien zijn: donkere en ruige rotsen en rotsen met een lichter en gladder en hoekiger oppervlak. Dit bevestigt het vermoeden dat Ryugu een samenraapsel is van puin van een botsing tussen twee objecten.

Die rotsen kunnen zich onder invloed van de cyclus van hitte en koude gaan opbreken. Dat verklaart de gladdere rotsen. Astronomen hadden gedacht dat de donkere en ruigere (“bloemkool-achtige”) rotsen uiteen zouden vallen tot stof. Maar MASCOT heeft vrijwel geen stof gevonden. Alleen rotsen van 10 centimeter of groter.

ECm3Vg-UIAAJpbj.jpg
Een foto van Ryugu’s gesteente in de nacht. Foto: DLR

In Ryugu’s nacht verlichtte een LED lamp van de lander het gesteente. Kleine insluitingen in het rotsgesteente reflecteerden het licht. Dat is iets wat astronomen hoopten tegen te komen. Het zouden koolstof-chondrieten kunnen zijn, materiaal van het begin van ons zonnestelsel. Gehoopt wordt dat Hayabusa 2 ook zulk materiaal heeft weten op te pikken bij zijn twee monsternames. Dat zullen we te weten komen in december 2020, als de capsule met monsters in Australië landt.

De MASCOT lander was 17 uur actief, tot de batterij leeg was. Hayabusa 2 maakte gebruik van MASCOT’s verkenningswerk bij zijn latere landingen. Het werk van Hayabusa 2 bij Ryugu is trouwens nog niet helemaal over. Het heeft nog een kleine rover bij zich die het nog niet afgeworpen heeft. Mogelijk gaat dat nog in september gebeuren. In december zet Hayabusa 2 de terugweg in.

 

Bronnen:

https://arstechnica.com/science/2019/08/asteroid-hopping-robot-gives-us-a-close-look-at-ryugus-surface/

https://phys.org/news/2019-08-images-asteroid-probe-clues-planet.html

https://gizmodo.com/unprecedented-close-up-view-of-asteroid-shows-rocks-tha-1837475851

Coverfoto: DLR

Hubble schiet nieuwe foto van Jupiter

Op 27 juni maakte Hubble Space Telescope een nieuwe foto van de grootste planeet in ons zonnestelsel, Jupiter. Er was een goede reden om Jupiter weer eens te bekijken: de Grote Rode Vlek, de storm die al honderden jaren is waargenomen, wordt kleiner. En amateur astronomen namen waar dat de rode storm af leek te breken. De Grote Rode Vlek is nog echter altijd niet verdwenen. Je kunt hem met een redelijke telescoop nog altijd zien.

stsci-h-p1936a-m-1999x2000.png

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/hubble-new-portrait-of-jupiter

 

Ook tweede landing van Hayabusa 2 een succes

Ook Hayabusa 2’s tweede landing op de asteroïde Ryugu is een succes. De satelliet daalde in de nacht van woensdag op donderdag af naar het oppervlak en schoot nog eens een kogel van tantaal af, om het opschietende materiaal vervolgens op te vangen. Waarschijnlijk heeft de Japanse missie hiermee nog meer monsters weten te verzamelen. Daarmee is Hayabusa 2 de eerste onbemande missie ooit dat monsters verzamelde van onder het oppervlak van een ander hemellichaam.

Hayabusa 2 is inmiddels terug in zijn baan van 20 km om Ryugu. De missieplanners zijn uiterst tevreden over het resultaat. Wat nu rest is de weg terug naar Aarde met de monsters, die in december dit jaar ingezet gaat worden.

Bronnen:

https://www.japantimes.co.jp/news/2019/07/11/national/science-health/japans-hayabusa2-probe-makes-second-touchdown-distant-asteroid/

 

Een zonsverduistering zien vanaf de maan

Gisteren werden Chili en Argentinië in vervoering gebracht door de zonsverduistering aldaar. De totaliteitszone liep onder andere over de sterrenwacht La Silla van de ESO (European Southern Observatory).

Maar er was ook een kleine Chinese satelliet die de schaduw van de maan over de Aarde zag trekken vanaf .. de maan. De 45kg wegende Longjiang-2 (ook wel DSLWP-B) heeft een Saoedische camera die de gebeurtenis in beeld bracht.

De beelden kwamen onder andere binnen met de Dwingeloo radiotelescoop. Je kunt nieuwe beelden van Longjiang-2 op deze Chinese site vinden (niet via Dwingeloo binnen gekomen overigens).

Jason Major maakte deze animatie van beelden van de weersatellieten GOES-16 en 17.