Berichten

Seismometer op Mars InSight registreert eerste beving april 23, 2019

De seismometer op Mars InSight heeft op 6 april voor het eerst een heel lichte beving op Mars geregistreerd. De beving was zo licht, dat hij met Aardse seismometers niet gevonden zou zijn. Maar de wetenschappers van het Franse SEIS instrument weten zeker dat de gemeten trilling niet veroorzaakt is door wind of andere bewegingen. De seismometer heeft nog 3 andere potentiele bevingen gevonden.

 

De Duitse warmtesonde HP3 is nog altijd niet verder gegaan met boren. Met een kopie van dat instrument op Aarde zijn diverse scenario’s getest om te achterhalen waarom de boorsonde niet verder komt. Het zou kunnen dat de sonde niet om een steen in de bodem heen kan komen, maar een andere mogelijkheid is dat de eerste 20 cm in de bodem niet genoeg wrijving geven wordt waar de sonde zich tegenaf kan zetten.

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/insight-detects-marsquake.html

https://presse.cnes.fr/en/world-first-french-seis-instrument-detects-marsquake

https://www.dlr.de/blogs/en/all-blog-posts/The-InSight-mission-logbook.aspx

China wil asteroïde en komeet bezoeken april 23, 2019

Zoals ik afgelopen zaterdag in mijn presentatie “Het ontstaan van ons zonnestelsel” vertelde, interesseren astronomen zich de laatste jaren erg in kleine objecten zoals asteroïden en kometen. Het materiaal waaruit ze bestaan is vrijwel onveranderd sinds het zonnestelsel vormde. Niet voor niets zijn er op dit moment twee ruimtesondes bij asteroïden om er monsters van te nemen en die terug te brengen naar Aarde (Hayabusa 2 en OSIRIS-REx). Ook China wil in de toekomst een monster nemen van een asteroïde.

De Chinese ruimtevaartorganisatie (CNSA) wil in 2022 een missie sturen naar de asteroïde 469219 Kamoʻoalewa (of 2016HO3). Dit is een 41 meter grote “quasi-satelliet” van de Aarde: Kamoʻoalewa verblijft soms in een hoefijzervormige baan bij de Aarde. De Aarde heeft vijf van zulke begeleiders. Kamoʻoalewa zal de kleinste asteroïde zijn die ooit bezocht is. China heeft buitenlandse wetenschappelijke instituten gevraagd om instrumenten voor te stellen voor het onderzoek. Er zouden eventueel ook kleine landers mee kunnen.

De missie moet ook monsters gaan nemen die naar Aarde gebracht wordt in 2024. Daarna zal het doorgaan naar komeet 133P/Elst–Pizarro. Dit is een object in de asteroïdengordel die lijkt aan de ene kant op een asteroïde, maar het heeft ook een komeetachtige staart gehad. ESA had eerder een missie ontworpen om dit object te bezoeken, maar deze werd uiteindelijk niet geselecteerd.

 

Bronnen:

https://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=47991.0

https://www.space.com/china-asteroid-sample-return-comet-mission-2022.html

http://www.xinhuanet.com/english/2019-04/18/c_137988625.htm

Coverafbeelding: NASA/JPL

MESSENGER ruimtesonde vindt bewijs voor grote vaste ijzerkern van Mercurius april 21, 2019

Mercurius lijkt soms een van de saaiere planeten in ons zonnestelsel, maar astronomen hebben er veel vragen over. Niet voor niets werd vorig jaar een nieuwe Europees-Japanse missie (BepiColombo) gestuurd naar deze planeet. Een grote vraag is wat er aan de binnenkant van Mercurius zit. NASA’s MESSENGER ruimtesonde, die tussen 2011 en 2015 in een baan rond Mercurius draaide, heeft bewijs gevonden voor een vaste ijzerkern.

Astronomen gebruikten hiervoor een truc die onlangs ook bij andere hemellichamen is ingezet: ze bestudeerden radio observaties van de ruimtesonde. Daardoor konden ze heel precies de baan van MESSENGER bepalen en afwijkingen in de zwaartekracht van Mercurius detecteren. Vooral de gegevens van het laatste jaar, toen MESSENGER in zijn laagste baan kwam, bleken erg nuttig.

Dankzij MESSENGER weten we nu dat Mercurius een vaste ijzerkern heeft van 2000 km in doorsnede, de helft van de omvang van de planeet. En dat is erg groot als je dat vergelijkt met die van de Aarde: die is 2400 km in doorsnede, maar het is slechts een derde van onze planeet.

Bronnen:

https://news.agu.org/press-release/scientists-find-evidence-mercury-has-a-solid-inner-core/

Coverafbeelding: Antonio Genova

Beresheet 2.0 en experiment heeft crash misschien overleefd april 15, 2019

Teleurstelling alom toen de lander Beresheet vorige week neerstortte op Mare Serenitatis. Maar er is hoop. Morris Kahn, directeur van SpaceIL, heeft gezegd dat er een Beresheet 2.0 gebouwd gaat worden.

Een experiment van NASA op Beresheet heeft de crash mogelijk overleefd. Beresheet raakte op 149 meter boven het oppervlak uit controle. Mogelijk heeft het Laser Retro-reflector Array (LRA) instrument die val overleefd. LRA is feitelijk een bal met reflectoren. Wanneer NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter over het gebied van de crash heen komt, gaat het proberen met de laser hoogtemeter of LRA een reflectie te zien geeft.

Bron:

http://www.leonarddavid.com/did-nasa-experiment-survive-on-failed-israel-moon-lander/

 

TGO vindt weinig methaan in atmosfeer van Mars, wel een hoop waterijs onder het oppervlak. april 12, 2019

Op de dag dat iedereen vol was van de eerste foto van de Event Horizon Telescope, was er ook nieuws over de wetenschappelijke resultaten van de Europees-Russische Trace Gas Orbiter (TGO). Het is niet gek als je het gemist hebt. Wat heeft TGO gevonden? Het wetenschappelijk team heeft veel geleerd tijdens de planeetwijde stofstorm van vorig jaar, die begon net toen TGO met metingen begon. Dit was de storm die de Opportunity rover de das om deed. TGO liet zien dat tijdens de stofstorm een proces het stof en ook water hoog de atmosfeer in blaast. Dit is misschien een manier waarop Mars water is kwijt geraakt.

TGO_watches_evolution_of_dust_storm_on_Mars.jpg
Door zonlicht door de atmosfeer van Mars te analyseren, kan TGO de samenstelling van de atmosfeer waarnemen. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: A-C Vandaele et al (2019))

Grote aandacht is er voor methaan. TGO heeft er heel weinig van gevonden. Veel minder dan Curiosity in de Gale krater vond bijvoorbeeld. TGO heeft hiervoor twee instrumenten en ze komen op dezelfde lage waarden uit. Het kan betekenen dat het methaan niet altijd aanwezig is. Maar ook zou kunnen dat methaan door een of ander proces heel snel afgebroken wordt, waardoor je het alleen op de grond kunt meten.

TGO_s_search_for_methane_on_Mars.jpg
Tussen 3 en 25 km hoogte kon TGO wel wat methaan vinden, maar het was heel weinig. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: O. Korablev et al (2019))

Met het FREND instrument werd waterijs onder het oppervlak in kaart gebracht. FREND is een verbeterde versie van een soortgelijk instrument waarmee Mars Odyssey in 2008 waterijs in kaart bracht. De nieuwe kaart laat zien dat er een hoop waterijs te vinden is. Dankzij het detail van de nieuwe kaart kun je bijvoorbeeld zien dat onder het poolijs en onder de bodem van de Valles Marineris kloof een groot percentage waterijs ligt.

Bronnen:

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/First_results_from_the_ExoMars_Trace_Gas_Orbiter

De persconferentie waarin de bevindingen van TGO werden medegedeeld, is hier te zien:

https://client.cntv.at/egu2019/pc7

 

Credits cover foto: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: I. Mitrofanov et al (2018)

De landing van Beresheet is mislukt april 11, 2019

Zacht landen op de maan blijft moeilijk. Dat heeft SpaceIL helaas ook moeten ervaren met de poging tot landing van Beresheet. Tijdens de afdaling naar het maanoppervlak ging er iets fout. Het vluchtleidingscentrum moest de remraket herstarten tijdens de landing. Daarna raakte men het contact met de lander kwijt.

D35UOxTU0AAFbAA.jpg
Beresheet stuurde nog een selfie vanaf 22 km hoogte, terwijl de lander afdaalde. (Foto: SpaceIL)

Dit was de laatste foto die de lander doorstuurde:

D35X6eGWsAQWWba.jpg
De laatste foto die Beresheet door stuurde (Foto: SpaceIL)

 

[Update 11 april 2019 22:00] Peter Diamandis en Anoucheh Ansari van de XPrize loofden na de mislukte landing SpaceIL de Moonshot Award van 1 miljoen dollar uit voor het bereiken van de maan.

 

Bronnen:

Live video (nog hier te bekijken):

https://spaceflightnow.com/2019/04/11/beresheet-landing-mission-status-center/

Stem op de naam van Kuipergordel object 2007 OR10 april 9, 2019

Kuipergordel object 2007 OR10 is een beetje zielig. We weten al sinds 2007 van zijn bestaan af. Maar het heeft al die tijd geen naam gekregen. En dat terwijl zijn soortgenoten al lang van een naam zijn voorzien.

Aan zijn grootte licht het niet. 2007 OR10 is met 1200 tot 1500 km doorsnede niet bepaald een kleintje. We weten zelfs dat het ook een maan heeft.

Drie astronomen die 2007 OR10 hebben ontdekt (Meg Schwamb, Mike Brown en David Rabinowitz), hebben nu een site opgezet waar je kunt stemmen op de naam. Je kunt uit drie namen kiezen. (Een ervan heb je wellicht gezien in de Efteling.) De drie astronomen gaan de winnende naam voorleggen bij de Internationale Astronomische Unie (IAU).

De drie namen zijn:

  • Gonggong, een Chinese watergod met rood haar en de staart van een slang. Hij veroorzaakt chaos, overstromingen en verdraaiing van de aardas.
  • Holle. Is dat.. jawel, Vrouw Holle. Als ze haar bed uitschudt, begint het te sneeuwen. (Op die afstand van de zon kan dat ook haast niet anders.)
  • Vili. Broer van de Noorse goden Odin en Vé. Hij versloeg de reus Ymir, waarna hij van zijn lichaam het universum maakte. Lees “Noorse Goden” van Neil Gaiman als je meer wilt lezen over de kleurrijke figuren die deze Noorse goden waren.

Je kunt tot 11 mei 8:59 Nederlandse tijd stemmen op:

https://2007or10.name/

Curiosity filmde zonsverduisteringen op Mars april 8, 2019

Zonsverduisteringen komen ook op Mars voor. Of misschien moet je het “maansovergangen” noemen. Want in tegenstelling tot een totale zonsverduistering door onze maan, zijn Phobos en Deimos niet groot genoeg om de zon te bedekken. Je zult er dan ook geen corona zien, zoals dat bij totale zonsverduisteringen op Aarde wel het geval is.

PIA23133
De zonsverduistering door Phobos.
PIA23134.gif
De verduistering door Deimos.

Hoe dan ook, vorige maand filmde de Curiosity rover de overgangen van Phobos op 26 maart (of sol 2359) en Deimos op 17 maart (of sol 2350). En dat leverde meer dan mooie plaatjes op. Op deze manier kunnen ook de banen van beide manen bepaald worden. Je zou denken dat die goed genoeg bekend zijn, maar door invloeden van de zwaartekracht van Mars, Jupiter en beide manen op elkaar veranderen die steeds een klein beetje.

Phobos is twee-en-half keer zo klein als Deimos, maar Deimos staat veel verder van Mars. Daarom

Ook filmde een van de navigatie camera’s de schaduw van Phobos. Je ziet wel dat het donkerder wordt.

PIA23135.gif

Dit was overigens niet de eerste keer dat een verduistering van de zon op Mars gezien werd. In 2004 fotografeerde Opportunity een overgang van Phobos en in 2013 zag Curiosity Phobos eveneens voor de zon gaan.

 

Bronnen:

https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=7366

Indiase maanmissie uitgesteld naar mei april 5, 2019

Hoe zit het eigenlijk met de Chandrayaan-2 maanlander en -orbiter die de Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO begin dit jaar ging lanceren? Die gaat nog steeds door, al is de lancering uitgesteld naar mei.

Chandrayaan-2 moet gelanceerd gaan worden op een GSLV Mk III, India’s zwaarste raket. De missie bestaat uit een orbiter, die in een baan van 100 km gebracht gaat worden, en een lander.

20171127_Annadurai2017UNCOPUOSfutureexplorationmissionsofISRO_Page_06_Image_0002.png
De combinatie van orbiter (onder) en lander (boven). (Tekening getoond in een presentatie door M. Annadurai op een congres)

De lander heet Vikram, genaamd naar Vikram Sarabhai, de vader van het Indiase ruimtevaartprogramma. De lander moet terecht gaan komen op het zuidelijk halfrond van de maan, tussen de kraters Manzinus C en Simpelius N. De orbiter gaat het landingsgebied voor de landing in hoge resolutie in beeld brengen.

Een kleine rover, Pragyan (“wijsheid” in het Sanskriet) gaat mee op de lander. Hij weegt 27 kg en rijdt op zes wielen. Pragyan kan de samenstelling van de bodem meten.

1280px-Chandrayaan-2_Rover_Engineering_Model_3.jpg
Een testmodel van de rover (Foto: Dean Sumith, Wikimedia Commons)

Bronnen:

https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-2-mission-deferred-again-scheduled-for-may-launch/articleshow/68675904.cms

https://en.wikipedia.org/wiki/Chandrayaan-2

 

Inslag op Ryugu gelukt en waargenomen april 5, 2019

Vannacht heeft Hayabusa 2 met succes een impactor laten inslaan op de asteroïde Ryugu. Ook heeft een kleine camera, genaamd DCAM3, de beelden hiervan doorgegeven.

Deze camera werd door Hayabasa 2 achter gelaten zodat het de inslag kon fotograferen, terwijl het moederschip zelf veilig aan de andere kant van van Ryugu zat.

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-safe-after-sci.html

Hayabusa 2 laat vannacht explosief los boven Ryugu april 4, 2019

Vannacht gaat Hayabusa 2 een projectiel met explosieven afwerpen naar de asteroïde Ryugu met als doel een krater erin te slaan. Hiervoor bevat de Small Carry-on Impactor, zoals het ding heet (coverfoto, links), explosieven die een koperen plaat van 2 kg naar het oppervlak lanceren. De inslag wordt om 4:45 Nederlandse tijd vannacht verwacht.

Zoals ik eerder vermeldde maakt Hayabusa 2 zich dan uit de voeten naar de andere kant van Ryugu om niet geraakt te worden door het puin dat deze inslag vrij maakt. Om toch de inslag in beeld te brengen, laat Hayabusa 2 een camera in een baan achter (DCAM3, coverfoto rechts), die de inslag gaat filmen. Hayabusa 2 blijft twee weken aan de andere kant van Ryugu, tot een en ander weer tot bedaren is gekomen. Daarna gaat het kijken naar het resultaat.

hayabusa2_sci.JPG
De Small Carry-on Impactor

Oorspronkelijk was het plan om later monsters te verzamelen die de inslagkrater bloot gelegd heeft. Dat is nu nog niet gepland. Maar mocht de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA dit gaan proberen, dan is die landing pas in juni te verwachten.

Voor wie vannacht wakker is of niet kan slapen, de live stream wordt hier uitgezonden:

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/what-to-expect-hayabusa2-sci.html

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190403e_SCI_Schedule/

Credits coverfoto: JAXA

 

Israëlische maanlander Beresheet is in een baan rond de maan april 4, 2019

Vandaag wist SpaceIL, het bedrijf dat de maanlander Beresheet bouwde, deze in een baan rond de maan te brengen. Er was een burn van 6 minuten nodig om door het zwaartekrachtveld van de maan ingevangen te worden. Beresheet draait nu in een baan van 500 bij 10.000 km. Er volgen volgende week nog drie manoevres die de lander in een cirkelvormige baan van 200 km brengen.

Daarna volgt het moeilijkste van de reis: de landing op de maan op 11 april in de Zee van Helderheid (Mare Serenitatis). Op Beresheet gaat een NASA instrument mee dat het magnetisch veld moet gaan meten. Studies van de maan vanuit een baan hebben gevonden dat dit gebied magnetische fluctuaties kent.

Vorige week werd het landingsgestel van Beresheet uitgeklapt. Dat is op deze video te zien:

[Update 5 april 2019] Beresheet maakte deze foto’s tijdens de burn:

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/beresheet-loi.html

https://www.nytimes.com/2019/04/04/science/beresheet-israel-moon-orbit.html

Mars Express bevestigt vondst methaan door Curiosity april 2, 2019

In juni 2013 detecteerde de Mars rover Curiosity een piek in het methaan gehalte in de atmosfeer. ESA’s Mars Express heeft deze piek nu bevestigt. Hiervoor is oude data van Mars Express’ Planetary Fourier Spectrometer (PFS) met nieuwe methoden verwerkt, zodat het methaan signaal beter zichtbaar is. Een dag nadat Curiosity zijn meting deed, kwam Mars Express over hetzelfde gebied.

De hoeveelheid gemeten methaan is heel laag. Mars Express mat 15 deeltjes per miljard (qua volume). Maar dat zou betekenen dat er die dag 46 ton methaan aanwezig was in het geobserveerde gebied van 49.000 vierkante kilometer. Tien andere observaties van Curiosity konden niet door Mars Express gedetecteerd worden. Mogelijk omdat de hoeveelheid onder de detectiegrens lag.

Mars_Express_matches_methane_spike_measured_by_Curiosity.jpg

De wetenschappers van het PFS instrument denken dat de methaan vrij gekomen is door kleine scheuren in het permafrost. In het oosten van de Gale krater, waar Curiosity is, is een gebied waar waterijs niet ver onder de oppervlakte ligt. Tijdens de zomer zou het vrij kunnen komen. Dit methaan zou nog steeds geologisch van oorsprong kunnen zijn, of restanten van door leven gemaakt methaan dat lang in of onder het ijs opgeslagen lag. De hoop is dat ESA’s Trace Gas Orbiter (TGO) meer inzicht kan geven. Deze kan methaan veel gevoeliger waarnemen. Tot nu toe vond TGO echter nog niets.

http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express/Mars_Express_matches_methane_spike_measured_by_Curiosity

Mike Pence aan NASA: “Doe even snel een landing op de maan voor 2025” april 2, 2019

Vice-president Mike Pence heeft vorige week in een toespraak NASA opdracht gegeven om binnen vijf jaar een bemande maanlanding uit te voeren. NASA mag daarbij desnoods commerciële raketten gebruiken. Wat zit er achter deze krappe deadline? Voornamelijk frustratie vanuit de Trump regering over het lange uitstel van de SLS raket. Dit is de NASA raket die astronauten naar de maan moet brengen.

De deadline van vijf jaar lijkt erop gericht dat Pence nog een maanlanding mee wil maken voor het einde van een eventuele tweede termijn. Pence benadrukte dat deze deadline urgent is. Hij is daarin ook gedreven door de recente Chinese onbemande landing op de achterkant van de maan met Chang’e 4.

NASA directeur Jim Bridenstein heeft gezegd deze uitdaging aan te gaan. Maar helaas is deze opdracht vrijwel niet uitvoerbaar. Er zijn geen grote commerciële raketten die geschikt zijn voor mensen en om ze naar de maan kunnen brengen. Bridenstein’s idee om andere raketten te gebruiken helpt wel om de leveranciers van SLS zoals Boeing wakker te schudden dat NASA niet alleen meer van hen afhankelijk hoeft te zijn.

msfc_011519_sls_lh2_lift-12.jpg
Een test versie van een deel van de eerste trap van SLS. (Foto: NASA)

De eerste bemande vlucht van NASA’s SLS raket staat gepland in 2022 en dat is de kleinere versie van SLS. Voor het lanceren van een maanlander is een zwaardere versie nodig. Trump heeft onlangs nog de budgetten daarvoor drastisch gereduceerd. Om maar even te zwijgen over het feit dat NASA nog niet eens een ontwerp voor een maanlander heeft.

Gemakkelijk gaat het voor NASA niet worden. Zodra Bridenstein zei dat NASA ook commerciële raketten zou kunnen gaan inzetten, werd hij teruggefloten door een senator die er op staat dat SLS wordt gebruikt. En de senaat is een van de instituten die moet gaan bepalen of NASA er überhaupt budget bij gaat krijgen.

Ik persoonlijk vraag me af wat dit gaat betekenen voor de veiligheid van SLS. In hoeverre gaan aanleverende bedrijven de kantjes eraf lopen om NASA’s deadline te halen, waarmee astronauten gevaar gaan lopen?

Bronnen:

https://spaceflightnow.com/2019/03/26/pence-calls-for-nasa-to-land-astronauts-on-the-moon-within-five-years/

 

Mars Pathfinder landde op vroeger overstroomde kust april 1, 2019

In 1997 landde de Mars Pathfinder in de uitlopers van Tiu en Ares Valles. Het had een kleine rover bij zich, Sojourner, en de missie werd op het jonge World Wide Web een instant succes bij het grotere publiek. Miljoenen wilden de foto’s zien en de NASA websites konden dat toen niet aan.

Mars_Pathfinder_rover_after_landing_on_Mars.jpg

Toen wisten we heel weinig over de geschiedenis van Mars. Maar we weten nu dat Pathfinder lande aan de kust van lang geleden opgedroogde zee. Uit nieuw onderzoek blijkt dat op de landingsplaats lang geleden meerdere overstromingen plaats vonden. Water stroomde over dit gebied vanuit zee naar een zuidelijker gelegen inlandse zee. Aan de hand van de Pathfinder beelden leren we dat de overstromingen niet zo groot waren als ze op basis van satelliet foto’s aanvankelijk ingeschat waren.

41598_2019_39632_Fig1_HTML.png
Een kaart van het gebied waar Mars Pathfinder landde

Bronnen:

http://www.psi.edu/news/pathfinderlandingsite

https://www.nature.com/articles/s41598-019-39632-1

Moeten we een groot deel van de achterkant van de maan reserveren voor radio astronomie? maart 26, 2019

De komende jaren zullen we meer en meer missies naar de maan gaan zien. En de eerste landing op de achterkant van de maan is sinds begin dit jaar ook een feit. Dat is mooi, maar een aantal wetenschappers roept nu op een groot stuk van de achterkant van de maan niet te gebruiken. Ze gaan dit zelfs bepleiten bij de Verenigde Naties. De reden is dat de achterkant van de maan ideaal is voor radio astronomie in golflengten die op Aarde te vervuild zijn om te gebruiken.

Zodra er ruimtemissies landen, begint de vervuiling door communicatie over radio. Op Aarde zijn grote delen van het radiospectrum al zodanig overstemd door communicatiesatellieten en Aardse bronnen, dat radioastronomie daarin niet mogelijk meer is. De wetenschappers stellen daarom voor een cirkel aan de achterkant van de maan ter grootte van 1820 km alleen te gebruiken voor dit onderzoek.

1-s2.0-S0094576517316478-gr1_lrg.jpg
De Protected Antipode Circle waar een zone zou moeten komen, vrij van radioverkeer.

Deze zogenaamde antipode cirkel ligt precies aan de andere kant ten opzichte van de Aarde. Daar zijn ze onbereikbaar voor radiocommunicatie van Aarde, van missies op de maan en van satellieten rond de L4 en L5 Lagrange punten. (Verstoring van het L2 Lagrange punt achter de maan is echter onvermijdelijk.)

In de Daedelus krater, nabij het centrum van de achterkant van de maan, kan dan een radio observatorium opgezet worden. Zo zou daar weer ongestoord radio astronomie bedreven kunnen worden. Frequenties van molekulen zoals waterdamp, waterstof, methanol en formaldehyde kunnen dan weer bestudeerd worden. Ook de zoektocht naar buitenaardse beschavingen (SETI) is daar beter mogelijk.

http://www.leonarddavid.com/moons-farside-call-for-radio-noise-free-environment/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0094576517316478

 

Ryugu krijgt op 5 april een inslag te voorduren (en ander nieuws). maart 23, 2019

Er was een hoop nieuws over asteroïden deze week dankzij presentaties van onder andere het Hayabusa 2 team tijdens de Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Een verrassing was de dichtheid van het 900 meter grote object: 1,2 g/cm3. Dat is vreemd. Ga maar na: water heeft een dichtheid van 1 g/cm3, rotsgesteente zit rond de 2 a 4 g/cm3. Hayabusa 2 heeft gevonden dat Ryugu bijna geen water bevat. Dus hoe kom je dan tot zo’n lage dichtheid? Het antwoord is dat Ryugu heel poreus moet zijn, meer dan 50%.

Misschien komen we meer over die porositeit te weten als Hayabusa 2 haar impactor gaat afwerpen. Dit is een 2 kg zwaar object dat op 5 april een krater moet gaan slaan in het oppervlak. De Japanse ruimtemissie gaat dit doen om oudere lagen van Ryugu te kunnen onderzoeken die nooit zijn bloot gesteld aan de zon of andere straling. Zodra het projectiel afgeworpen is, maakt de ruimtesonde zich uit de voeten. Terwijl het zich uit de voeten maakt naar de andere kant van Ryugu, maakt het wel videobeelden van de inslag.

Hoe groot de krater wordt, hangt af van hoe sterk of zacht de bodem is. Als de bodem zacht is, kan de krater 10 meter breed en 1 meter diep zijn. Hayabusa 2 blijft een paar weken aan de andere kant van de asteroïde, om niet geraakt te worden door rondvliegend puin. Het oorspronkelijke plan was om daarna af te dalen naar de krater en een tweede monster te nemen. Maar voorlopig zijn die plannen geschrapt. Hayabusa 2 moet eind 2019 vertrekken om monsters van Ryugu op Aarde te brengen.

De Hayabusa 2 wetenschappers vertelden verder dat ze vermoeden dat Ryugu opgebouwd is uit puin van een van twee mogelijke asteroïden: 142 Polana of 495 Eulalia. De monsters die Hayabusa 2 afgelopen februari verkregen heeft, gaan helpen om uit te wijzen welke van de twee het is.

Tijdens een van de presentaties werd ook deze landingvideo getoond. De verstoring op het oppervlak is vrij groot. Te zien is hoe grote stenen (50 cm – 1 meter!) opzij geschoven worden.

 

Nog een video waarin te zien is hoe Hayabusa 2 navigeerde voor de landing.

 

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-03-hayabusa2-ingredients-life-early-solar.html

https://phys.org/news/2019-03-japan-crater-asteroid-underground-samples.html

http://science.sciencemag.org/content/early/2019/03/18/science.aav8032

Hoe maken ruimtesondes foto’s van de planeten? maart 23, 2019

Ruimtemissies stuurden in de afgelopen decennia prachtige foto’s van de maan, planeten en andere objecten in ons zonnestelsel. Hoe doen ze dat eigenlijk? Paul Shillito van het Youtube kanaal Curious Droid vertelt hoe camera’s in de ruimte werken. Want dat je foto’s uit de ruimte kon ontvangen was, zeker in het begin, niet vanzelfsprekend.

Voor het CCD tijdperk gebruikte men fotorollen, die in het ruimteschip ontwikkeld werden. Voor de eerste foto’s van de achterkant van de maan, door de Luna 3 van de Sovjet Unie, werd zelfs film gebruikt van een Amerikaanse spionageballon (kwamen we jaren later te weten). De video legt ook goed uit waarom men ruimteschepen niet de allernieuwste CCD camera’s met tientallen megapixels de ruimte in stuurt.

 

Cover foto credits: Marcel-Jan Krijgsman (gemaakt in het Smithsonian Air & Space Museum in Washington D.C.)

Bennu heeft pluimen en tijdelijke satellieten maart 19, 2019

NASA’s asteroïde orbiter OSIRIS-REx had een grote verrassing vandaag tijdens de Lunar and Planetary Science Conference. De asteroïde Bennu, waar OSIRIS-REx rond draait, spuwt pluimen met deeltjes. Sommige deeltjes bleven een tijd rond Bennu draaien als satellieten, voor ze terugvielen op het oppervlak. Volgens Dante Lauretta, hoofdonderzoeker van OSIRIS-REx, is het een van de grootste verrassing in zijn carrière.

Net als de asteroïde Ryugu, waar Hayabusa 2 rond draait, heeft Bennu veel meer rotsen dan verwacht. De originele schatting was gemaakt op basis van de manier waarop Bennu warmte vasthoudt en in het donker weer afkoelt. Als OSIRIS-REx volgend jaar gaat landen om een monster te nemen, zal deze landing heel precies uitgevoerd worden.

Bennus-Boulder-and-Limb-from-Detailed-Survey-20190307.png
Het oppervlak van Bennu, gefotografeerd van 5 km afstand met de PolyCam camera. De lichter gekleurde rots linksonder van het midden is 7,4 meter groot.

OSIRIS-REx heeft ook een verandering in rotatie die bekend staat als het Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) effect. De ongelijkmatige verwarming en afkoeling terwijl Bennu in het zonlicht roteert, zorgt voor een afwijking in rotatiesnelheid. Hierdoor neemt de rotatietijd van Bennu elke 100 jaar met ongeveer een seconde af.

2019-02-25_regolith_image_compilation.png
Veel succes met het vinden van een parkeerplaats op Bennu. De linkerfoto is 180 meter breed. De close-ups zijn 31 meter breed. De donkere rots in de foto rechtsonder is 15 meter breed.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-mission-reveals-asteroid-has-big-surprises

https://www.asteroidmission.org/?attachment_id=15551#main

 

Team New Horizons bespreekt nieuwe resultaten Ultima Thule maart 19, 2019

Het is nog maar 80 dagen sinds dat New Horizons langs Ultima Thule vloog. Wat hebben we er al over weten te leren? Het team van New Horizons presenteerde gisteren haar eerste wetenschappelijke resultaten tijdens de vijftigste Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Met de nieuwe gegevens die New Horizons nog steeds door stuurt, weten we inmiddels dat het object vrij plat is en dat de twee lobes langzaam tegen elkaar aan gekomen zijn. “Met de snelheid van een stevige wandeling”.

ultimathule_Slide10.jpeg

Ook opmerkelijk is hoe de platte lobes aan elkaar “geplakt” zijn. De hoek tussen het vlak van beide objecten is niet groter dan 10 graden. Dat kan zijn omdat ze zo om elkaar heen draaiden, maar toeval is niet uit te sluiten. Het object heeft weinig kraters en het is niet zeker of de kraters die er zijn veroorzaakt zijn door een inslag. Op het oppervlak zijn methanol, waterijs en organische moleculen gevonden.

ultimathule_Slide25

Het team werd gevraagd wat New Horizon’s volgende doelwit is, vertelden ze dat de kans vrij klein is dat vanaf Aarde of met de Hubble op tijd een nieuw object gevonden wordt waar New Horizons langs kan. New Horizons heeft nog wel genoeg brandstof om een zelfde burn als voor Ultima Thule nog eens te doen. Het plan is om de camera van New Horizons zelf te gebruiken om op zoek te gaan naar nieuwe kandidaten.

De video van de bespreking is hier te zien:

https://livestream.com/viewnow/lpsc2019/videos/188859772

 

Bronnen:

http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/Press-Conferences/index.php?page=2019-03-18