Hayabusa 2 laat vannacht explosief los boven Ryugu

Vannacht gaat Hayabusa 2 een projectiel met explosieven afwerpen naar de asteroïde Ryugu met als doel een krater erin te slaan. Hiervoor bevat de Small Carry-on Impactor, zoals het ding heet (coverfoto, links), explosieven die een koperen plaat van 2 kg naar het oppervlak lanceren. De inslag wordt om 4:45 Nederlandse tijd vannacht verwacht.

Zoals ik eerder vermeldde maakt Hayabusa 2 zich dan uit de voeten naar de andere kant van Ryugu om niet geraakt te worden door het puin dat deze inslag vrij maakt. Om toch de inslag in beeld te brengen, laat Hayabusa 2 een camera in een baan achter (DCAM3, coverfoto rechts), die de inslag gaat filmen. Hayabusa 2 blijft twee weken aan de andere kant van Ryugu, tot een en ander weer tot bedaren is gekomen. Daarna gaat het kijken naar het resultaat.

hayabusa2_sci.JPG
De Small Carry-on Impactor

Oorspronkelijk was het plan om later monsters te verzamelen die de inslagkrater bloot gelegd heeft. Dat is nu nog niet gepland. Maar mocht de Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA dit gaan proberen, dan is die landing pas in juni te verwachten.

Voor wie vannacht wakker is of niet kan slapen, de live stream wordt hier uitgezonden:

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/what-to-expect-hayabusa2-sci.html

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190403e_SCI_Schedule/

Credits coverfoto: JAXA

 

Israëlische maanlander Beresheet is in een baan rond de maan

Vandaag wist SpaceIL, het bedrijf dat de maanlander Beresheet bouwde, deze in een baan rond de maan te brengen. Er was een burn van 6 minuten nodig om door het zwaartekrachtveld van de maan ingevangen te worden. Beresheet draait nu in een baan van 500 bij 10.000 km. Er volgen volgende week nog drie manoevres die de lander in een cirkelvormige baan van 200 km brengen.

Daarna volgt het moeilijkste van de reis: de landing op de maan op 11 april in de Zee van Helderheid (Mare Serenitatis). Op Beresheet gaat een NASA instrument mee dat het magnetisch veld moet gaan meten. Studies van de maan vanuit een baan hebben gevonden dat dit gebied magnetische fluctuaties kent.

Vorige week werd het landingsgestel van Beresheet uitgeklapt. Dat is op deze video te zien:

[Update 5 april 2019] Beresheet maakte deze foto’s tijdens de burn:

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/beresheet-loi.html

https://www.nytimes.com/2019/04/04/science/beresheet-israel-moon-orbit.html

Mars Express bevestigt vondst methaan door Curiosity

In juni 2013 detecteerde de Mars rover Curiosity een piek in het methaan gehalte in de atmosfeer. ESA’s Mars Express heeft deze piek nu bevestigt. Hiervoor is oude data van Mars Express’ Planetary Fourier Spectrometer (PFS) met nieuwe methoden verwerkt, zodat het methaan signaal beter zichtbaar is. Een dag nadat Curiosity zijn meting deed, kwam Mars Express over hetzelfde gebied.

De hoeveelheid gemeten methaan is heel laag. Mars Express mat 15 deeltjes per miljard (qua volume). Maar dat zou betekenen dat er die dag 46 ton methaan aanwezig was in het geobserveerde gebied van 49.000 vierkante kilometer. Tien andere observaties van Curiosity konden niet door Mars Express gedetecteerd worden. Mogelijk omdat de hoeveelheid onder de detectiegrens lag.

Mars_Express_matches_methane_spike_measured_by_Curiosity.jpg

De wetenschappers van het PFS instrument denken dat de methaan vrij gekomen is door kleine scheuren in het permafrost. In het oosten van de Gale krater, waar Curiosity is, is een gebied waar waterijs niet ver onder de oppervlakte ligt. Tijdens de zomer zou het vrij kunnen komen. Dit methaan zou nog steeds geologisch van oorsprong kunnen zijn, of restanten van door leven gemaakt methaan dat lang in of onder het ijs opgeslagen lag. De hoop is dat ESA’s Trace Gas Orbiter (TGO) meer inzicht kan geven. Deze kan methaan veel gevoeliger waarnemen. Tot nu toe vond TGO echter nog niets.

http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express/Mars_Express_matches_methane_spike_measured_by_Curiosity

Mike Pence aan NASA: “Doe even snel een landing op de maan voor 2025”

Vice-president Mike Pence heeft vorige week in een toespraak NASA opdracht gegeven om binnen vijf jaar een bemande maanlanding uit te voeren. NASA mag daarbij desnoods commerciële raketten gebruiken. Wat zit er achter deze krappe deadline? Voornamelijk frustratie vanuit de Trump regering over het lange uitstel van de SLS raket. Dit is de NASA raket die astronauten naar de maan moet brengen.

De deadline van vijf jaar lijkt erop gericht dat Pence nog een maanlanding mee wil maken voor het einde van een eventuele tweede termijn. Pence benadrukte dat deze deadline urgent is. Hij is daarin ook gedreven door de recente Chinese onbemande landing op de achterkant van de maan met Chang’e 4.

NASA directeur Jim Bridenstein heeft gezegd deze uitdaging aan te gaan. Maar helaas is deze opdracht vrijwel niet uitvoerbaar. Er zijn geen grote commerciële raketten die geschikt zijn voor mensen en om ze naar de maan kunnen brengen. Bridenstein’s idee om andere raketten te gebruiken helpt wel om de leveranciers van SLS zoals Boeing wakker te schudden dat NASA niet alleen meer van hen afhankelijk hoeft te zijn.

msfc_011519_sls_lh2_lift-12.jpg
Een test versie van een deel van de eerste trap van SLS. (Foto: NASA)

De eerste bemande vlucht van NASA’s SLS raket staat gepland in 2022 en dat is de kleinere versie van SLS. Voor het lanceren van een maanlander is een zwaardere versie nodig. Trump heeft onlangs nog de budgetten daarvoor drastisch gereduceerd. Om maar even te zwijgen over het feit dat NASA nog niet eens een ontwerp voor een maanlander heeft.

Gemakkelijk gaat het voor NASA niet worden. Zodra Bridenstein zei dat NASA ook commerciële raketten zou kunnen gaan inzetten, werd hij teruggefloten door een senator die er op staat dat SLS wordt gebruikt. En de senaat is een van de instituten die moet gaan bepalen of NASA er überhaupt budget bij gaat krijgen.

Ik persoonlijk vraag me af wat dit gaat betekenen voor de veiligheid van SLS. In hoeverre gaan aanleverende bedrijven de kantjes eraf lopen om NASA’s deadline te halen, waarmee astronauten gevaar gaan lopen?

Bronnen:

https://spaceflightnow.com/2019/03/26/pence-calls-for-nasa-to-land-astronauts-on-the-moon-within-five-years/

 

Mars Pathfinder landde op vroeger overstroomde kust

In 1997 landde de Mars Pathfinder in de uitlopers van Tiu en Ares Valles. Het had een kleine rover bij zich, Sojourner, en de missie werd op het jonge World Wide Web een instant succes bij het grotere publiek. Miljoenen wilden de foto’s zien en de NASA websites konden dat toen niet aan.

Mars_Pathfinder_rover_after_landing_on_Mars.jpg

Toen wisten we heel weinig over de geschiedenis van Mars. Maar we weten nu dat Pathfinder lande aan de kust van lang geleden opgedroogde zee. Uit nieuw onderzoek blijkt dat op de landingsplaats lang geleden meerdere overstromingen plaats vonden. Water stroomde over dit gebied vanuit zee naar een zuidelijker gelegen inlandse zee. Aan de hand van de Pathfinder beelden leren we dat de overstromingen niet zo groot waren als ze op basis van satelliet foto’s aanvankelijk ingeschat waren.

41598_2019_39632_Fig1_HTML.png
Een kaart van het gebied waar Mars Pathfinder landde

Bronnen:

http://www.psi.edu/news/pathfinderlandingsite

https://www.nature.com/articles/s41598-019-39632-1

Moeten we een groot deel van de achterkant van de maan reserveren voor radio astronomie?

De komende jaren zullen we meer en meer missies naar de maan gaan zien. En de eerste landing op de achterkant van de maan is sinds begin dit jaar ook een feit. Dat is mooi, maar een aantal wetenschappers roept nu op een groot stuk van de achterkant van de maan niet te gebruiken. Ze gaan dit zelfs bepleiten bij de Verenigde Naties. De reden is dat de achterkant van de maan ideaal is voor radio astronomie in golflengten die op Aarde te vervuild zijn om te gebruiken.

Zodra er ruimtemissies landen, begint de vervuiling door communicatie over radio. Op Aarde zijn grote delen van het radiospectrum al zodanig overstemd door communicatiesatellieten en Aardse bronnen, dat radioastronomie daarin niet mogelijk meer is. De wetenschappers stellen daarom voor een cirkel aan de achterkant van de maan ter grootte van 1820 km alleen te gebruiken voor dit onderzoek.

1-s2.0-S0094576517316478-gr1_lrg.jpg
De Protected Antipode Circle waar een zone zou moeten komen, vrij van radioverkeer.

Deze zogenaamde antipode cirkel ligt precies aan de andere kant ten opzichte van de Aarde. Daar zijn ze onbereikbaar voor radiocommunicatie van Aarde, van missies op de maan en van satellieten rond de L4 en L5 Lagrange punten. (Verstoring van het L2 Lagrange punt achter de maan is echter onvermijdelijk.)

In de Daedelus krater, nabij het centrum van de achterkant van de maan, kan dan een radio observatorium opgezet worden. Zo zou daar weer ongestoord radio astronomie bedreven kunnen worden. Frequenties van molekulen zoals waterdamp, waterstof, methanol en formaldehyde kunnen dan weer bestudeerd worden. Ook de zoektocht naar buitenaardse beschavingen (SETI) is daar beter mogelijk.

http://www.leonarddavid.com/moons-farside-call-for-radio-noise-free-environment/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0094576517316478

 

Ryugu krijgt op 5 april een inslag te voorduren (en ander nieuws).

Er was een hoop nieuws over asteroïden deze week dankzij presentaties van onder andere het Hayabusa 2 team tijdens de Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Een verrassing was de dichtheid van het 900 meter grote object: 1,2 g/cm3. Dat is vreemd. Ga maar na: water heeft een dichtheid van 1 g/cm3, rotsgesteente zit rond de 2 a 4 g/cm3. Hayabusa 2 heeft gevonden dat Ryugu bijna geen water bevat. Dus hoe kom je dan tot zo’n lage dichtheid? Het antwoord is dat Ryugu heel poreus moet zijn, meer dan 50%.

Misschien komen we meer over die porositeit te weten als Hayabusa 2 haar impactor gaat afwerpen. Dit is een 2 kg zwaar object dat op 5 april een krater moet gaan slaan in het oppervlak. De Japanse ruimtemissie gaat dit doen om oudere lagen van Ryugu te kunnen onderzoeken die nooit zijn bloot gesteld aan de zon of andere straling. Zodra het projectiel afgeworpen is, maakt de ruimtesonde zich uit de voeten. Terwijl het zich uit de voeten maakt naar de andere kant van Ryugu, maakt het wel videobeelden van de inslag.

Hoe groot de krater wordt, hangt af van hoe sterk of zacht de bodem is. Als de bodem zacht is, kan de krater 10 meter breed en 1 meter diep zijn. Hayabusa 2 blijft een paar weken aan de andere kant van de asteroïde, om niet geraakt te worden door rondvliegend puin. Het oorspronkelijke plan was om daarna af te dalen naar de krater en een tweede monster te nemen. Maar voorlopig zijn die plannen geschrapt. Hayabusa 2 moet eind 2019 vertrekken om monsters van Ryugu op Aarde te brengen.

De Hayabusa 2 wetenschappers vertelden verder dat ze vermoeden dat Ryugu opgebouwd is uit puin van een van twee mogelijke asteroïden: 142 Polana of 495 Eulalia. De monsters die Hayabusa 2 afgelopen februari verkregen heeft, gaan helpen om uit te wijzen welke van de twee het is.

Tijdens een van de presentaties werd ook deze landingvideo getoond. De verstoring op het oppervlak is vrij groot. Te zien is hoe grote stenen (50 cm – 1 meter!) opzij geschoven worden.

 

Nog een video waarin te zien is hoe Hayabusa 2 navigeerde voor de landing.

 

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-03-hayabusa2-ingredients-life-early-solar.html

https://phys.org/news/2019-03-japan-crater-asteroid-underground-samples.html

http://science.sciencemag.org/content/early/2019/03/18/science.aav8032