Hubble ziet stormen op Uranus en Neptunus

Af en toe wordt de Hubble Space Telescope gericht op Uranus en Neptunus om het weer in de gaten te houden. Niet voor Buienradar, maar om te leren hoe het klimaat op die planeten werkt. Zeker nu we weten dat er veel exoplaneten zijn zoals Uranus en Neptunus is dat interessant. Waarom juist die?

En hoe is dat weer nu daar? Op Neptunus is een nieuwe donkere storm opgestoken (rechter foto, linksboven). De lichtere vlekken links en rechts van de donkere vlek overigens geen onderdeel van deze storm. Het zijn ijle wolken die zonlicht reflecteren. We weten niet hoe deze stormen ontstaan. Wel dat ze om de 4 tot 6 jaar ontstaan en na ongeveer twee jaar verdwijnen.

Dan Uranus. Dat leek zo’n saaie planeet toen Voyager 2 er in 1986 langs vloog. Maar kijk nu eens (linker foto): de noordpool is omgeven met een enorm wolkendek. Uranus is anders dan alle andere planeten door zijn vreemde rotatiehoek, die bijna loodrecht op het vlak van zijn baan om de zon ligt. Op dit moment gaat het zomeren op de noordpool. Misschien dat dat iets te maken heeft met deze wolkenbedekking. Aan de rand van de wolkenkap, is een kleine methaanijs-wolk te zien. Er is ook nog een nauwe wolkenband, dicht bij de evenaar. Hoe die ontstaat, dat weten we niet.

Naast Hubble worden Uranus en Neptunus ook in de gaten gehouden door amateur astronomen. Zo werd waarneemmateriaal van twee leden van onze werkgroep vorig jaar zelfs in een wetenschappelijk artikel gebruikt.

Bron:

http://hubblesite.org/news_release/news/2019-06

ESA’s Mars rover gaat Rosalind Franklin heten.

De Europees-Russische ExoMars rover die in maart 2021 op de rode planeet moet landen, heeft een naam gekregen. “Rosalind Franklin” is de naam die gekozen werd door ESA uit een lijst van 36.000 inzendingen. Rosalind Franklin was een Britse scheikundige die met haar werk in röntgen kristallografie een belangrijke bijdrage leverde aan het achterhalen van de structuur van DNA. Toen de Nobelprijs hiervoor werd uitgereikt, was zij al zes jaar ervoor overleden en de prijs wordt niet postuum uitgereikt.

Rosalind_Franklin.jpg

Rosalind gaat landen in Oxia Planum. De Mars-rover gaat op zoek naar (voormalig) leven op Mars en onder het oppervlak. Hiervoor heeft het een laboratorium aan boord en een boor die twee meter diep kan.

Bron:

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/ESA_s_Mars_rover_has_a_name_Rosalind_Franklin

NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter fotografeert Chang’e 4 lander

De scherpe LROC camera aan boord van NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) heeft de Chinese Chang’e 4 lander op de foto gezet. LRO fotografeerde Chang’e 4 onder een hoek, omdat de satelliet er niet recht boven vloog. De lander is daarom slechts twee pixels groot.

content_M1303521387_LRmos.1100p_v2w.png
Chang’e 4 in de Von Kármán krater. Op de achtergrond is de kraterwand van de 180 kilometer grote krater te zien. De grotere krater linksboven Chang’e 4 is 3900 meter in doorsnede.

 

Bronnen:

https://www.lroc.asu.edu/posts/1090

 

De seismometer van Mars InSight heeft een beschermende kap.

De seismometer van de Mars InSight lander staat al weer anderhalve maand op de Mars-bodem. Nu is ook de beschermende kap erover gezet. Deze kap zorgt ervoor dat de seismometer niet te koud wordt in de nacht en niet te veel opwarmt overdag. Seismometers zijn namelijk gevoelig voor temperatuursschommelingen. De SEIS seismometer heeft daarom meerdere isolatielagen in het instrument en nu er ook omheen.

20190204_insight-wts-deploy-seis-anim.gif

Leuk feitje: onder de koepel die over SEIS geplaatst is, hangt een thermisch schort. Dit schort wordt omlaag getrokken door een maliënkolder met metalen schubben eraan. Dit beschermt tegen de invloed van wind.

JPL InSight Testbed

Nu volgt de plaatsing van de hittesonde (HP3) op de bodem. Het duurt nog even voor die de bodem in gaat boren.

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/insight-wts-placed.html

https://www.nasa.gov/feature/jpl/insights-seismometer-now-has-a-cozy-shelter-on-mars

Charon gladde oppervlak ontstaan door overstroming ondergrondse oceaan

Wetenschappers vroegen zich af waarom Pluto-maan Charon relatief gladde vlakten heeft. Eerder al viel op dat de maan uit zijn mantel gegroeid was. Wetenschappers denken nu dat een ondergrondse oceaan van water en ammoniak naar boven gevloeid is en over het oppervlak is gestroomd.

Wat er met de lithosfeer, de oorspronkelijk buitenste laag van gesteente van Charon, is gebeurd, is nog niet duidelijk. Het artikel voorziet twee scenario’s (zoals hieronder te zien in de tekening van James Tuttle Keane). Een waarbij het water tussen scheuren naar de oppervlak gerezen is en een waarbij de litosfeer overhoop gegooid is. Merk ook de walvis in de ondergrondse oceaan op, die Keane in zijn tekening in het wetenschappelijk artikel meegesmokkeld heeft.

1-s2.0-S0019103518303385-gr18_lrg.jpg

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0019103518303385

Curiosity meet op slimme wijze de dichtheid van het gesteente waarover het rijdt

Af en toe lees je artikelen waaruit weer eens blijkt hoe vindingrijk sommige wetenschappers zijn. Neem nou dit onderzoek naar de dichtheid van gesteente in de Gale krater. Curiosity heeft een scala aan instrumenten aan boord, maar je kunt er niet de dichtheid mee meten van het gesteente waarover de rover rijdt. Of toch wel? Want Curiosity heeft ook een aantal accelerometers aan boord. Accelerometers heb je ook in je mobiel, maar die van Curiosity zijn veel nauwkeuriger. Ze zijn nodig om te weten onder welke hoek de rover rijdt, zodat de software kan ingrijpen als het voertuig gevaarlijk begint te hellen.

Technici krijgen die accelerometer gegevens doorgezonden, ook als de rover stil staat. En dan wordt het interessant. Want de accelerometers zijn zo gevoelig dat ze kleine afwijkingen als gevolg van de plaatselijke zwaartekracht kunnen meten. Een team van wetenschappers besloot daarom 5 jaar aan accelerometer gegevens te onderzoeken.

curiosity-gravity-figure-2.jpg
Als Curiosity verder van het centrum van Mars raakt (bijv. door een heuvel te bestijgen), wordt de zwaartekracht iets minder. De grijze lijn laat zien dat deze minder afnam dan verwacht werd (de stippellijn).

Wat blijkt: de dichtheid van het gesteente blijkt veel minder te zijn dan gedacht: 1680 kilogram per kubieke meter in plaats van 2810. Dit wijst erop dat het gesteente poreuzer is dan gedacht. Dit leert ons iets over de geschiedenis van de Gale krater. Men dacht dat er, toen er water in de krater stond (4 miljard jaar geleden), veel meer sediment opgestapeld was. Misschien is de krater toen niet volledig met water gevuld.

https://asunow.asu.edu/20190131-discoveries-mars-rover-curiosity-makes-first-gravity-measuring-traverse-red-planet

Chang’e 4 en Yutu 2 gaan weer aan de slag na een koude nacht op de maan

De ochtend is inmiddels al weer aangebroken voor de Chinese maanlander Chang’e 4 en de rover Yutu 2. Er schijnt weer licht op de zonnepanelen en dus kan er weer wetenschap bedreven worden in de Von Kármán krater.

De nacht is wel kouder geweest dan men gedacht had: -190 graden. Dit lager dan de gegevens die verkregen werden door de Apollo missies aan de voorkant van de maan. Mogelijk heeft het iets te maken met het verschil in samenstelling tussen voor- en achterkant. Daar gaat zeker onderzoek naar gedaan worden.

https://gbtimes.com/change-4-lander-and-yutu-2-awaken-on-the-lunar-side-after-enduring-1900c