Katoenplantje op de maan is dood.

Het katoenplantje dat groeide in een kleine biosfeer op de Chinese Chang’e 4 maanlander, is inmiddels al weer dood. Maar dat was niet onverwacht. Het plan was dat het experiment zou stoppen, enkele uren voor de lange nacht op de maan in zou zetten. De temperatuur daalde naar -170 graden en dat hebben de katoenplant, de andere zaadjes en fruitvlieg eitjes niet overleefd. Zodra de maan-dag weer aanbreekt, zal het organische materiaal langzaam ontbinden.

Het experiment was bedacht als voorbereiding op een toekomstige maanbasis, waarbij die zichzelf kan voorzien in voedsel en kleding. We wisten dan planten konden groeien bij Aardse zwaartekracht. Er zijn experimenten gedaan bij microzwaartekracht. Maar over alles daartussen, zoals de 1/6 Aardse zwaartekracht op de maan, hadden we geen idee.

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-01-china-moon-cotton-lunar-night.html

https://thenextweb.com/science/2019/01/16/a-cotton-seed-sprouted-and-died-on-chinas-lunar-lander/

Luistertip: een interview met Elizabeth Turtle van Dragonfly en Europa Clipper

Dit jaar moet de knoop doorgehakt worden door NASA waar de volgende New Frontiers missie naartoe gaat. Wordt het CAESAR, een monstername missie naar komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, of wordt het Dragonfly, een dubbel-quadcopter naar Saturnus-maan Titan. In een poll op onze Facebook groep meer dan een jaar geleden was Dragonfly met afstand de favoriet.

Elizabeth “Zibi” Turtle van het Dragonfly project werd in een recente podcast aflevering van Planetary Radio geïnterviewd door presentator Mat Kaplan. Zo komen te weten dat Dragonfly voor een drone best groot is. Meer dan een meter hoog (maar de atmosfeer van Titan is dik genoeg om hem te laten vliegen). En we leren in wat voor gebied Dragonfly moet gaan landen (duinen van organisch materiaal) en waarom.

In het begin zal Dragonfly nog niet in de buurt van de methaanmeren van Titan komen. Die zijn op moment van aankomst in het noorden en daar schijnt de zon niet. Geen zon, dan ook geen signalen van Aarde (die vanaf Saturnus gezien vlakbij aan de hemel staat).

En Elizabeth Turtle werkt ook aan een camera op de Europa Clipper missie die naar de gelijknamige Jupiter-maan moet gaan. Je kunt de uitzending hier beluisteren:

http://www.planetary.org/multimedia/planetary-radio/show/2019/0116-2019-elizabeth-turtle-dragonfly-clipper.html

 

Hier is ook nog een presentatie van Elizabeth Turtle:

Belangrijke vondsten dankzij Cassini’s laatste banen rond Saturnus.

Eerder berichtten we al dat de ringen van Saturnus (geologisch gezien) nog niet zo oud zijn, zo’n 100 miljoen jaar. Dat was een belangrijke bevinding, want daar waren wetenschappers het niet over eens. Sommigen meenden dat de ringen ontstaan waren tijdens het ontstaan van het zonnestelsel. De ringen zouden dan overgebleven puin zijn. Maar anderen dachten dat de ringen veel jonger waren. Dat ze ontstaan waren uit een ingevangen Kuipergordel object of van een komeet.

Het blijkt dat Cassini’s gewaagde 22 banen tussen de planeet en de ringen niet voor niets is geweest. Radio telescopen op Aarde hebben Cassini met grote precisie kunnen volgen (tot een fractie van een millimeter per seconde!). Zo kon de zwaartekracht van Saturnus en de ringen bepaald worden en daarmee ook het gewicht van de ringen. Men komt uit op 40 procent van de massa van de maan Mimas, een 246 km grote maan. Die maan heeft een 2000 keer kleinere massa dan onze maan. Het gaat dus om relatief weinig. Het helpt wetenschappers om tot de conclusie te komen dat de ringen vrij nieuw zijn. Misschien zelfs slechts 10 miljoen jaar oud.

Maar dat was niet het enige. In de gegevens van Cassini’s positie zat afwijking ten opzichte van de modellen van de planeet en zijn ringen. Die konden ze niet verklaren. Tot ze zich bedachten dat de wolken in de atmosfeer van Saturnus niet zo licht en luchtig zijn als de Aardse wolken. Het bleek dat rond de evenaar wolken met grote massa “stromen” tot 9000 kilometer diep. De diepere laag van de atmosfeer doet er zelfs 4% langer over om om Saturnus’ as te draaien.

En ook dat was nog niet alles: men heeft ook kunnen achterhalen dat de kern van Saturnus bestaat uit een kern van 15 tot 18 keer de massa van de Aarde. Dit alles had men nooit kunnen achterhalen zonder die laatste banen van Cassini, zo dicht langs de planeet.

Bronnen:

https://phys.org/news/2019-01-saturn-hasnt.html

http://science.sciencemag.org/content/early/2019/01/16/science.aat2965

Hayabusa 2 gaat 18 februari een monster nemen van Ryugu

De Japanse ruimtesonde Hayabusa 2 gaat 18 februari een poging doen om een monster te nemen van de asteroïde Ryugu. Hayabusa 2 is in staat stof van het oppervlak op te pikken met een 1 meter lange hoorn, maar zoals eerder vermeld, is Ryugu net een rotsentuin. Het is erg lastig om stof tussen deze rotsen op te pikken. Toch hebben de missieplanners een plek gevonden van 20 meter breed, waar ze een poging gaan wagen.

ryugu_landingsplaats
Het rode gebied is de primaire landingsplaats. De groene is de reserve optie. De satelliet linksonder staat erbij voor schaal.

Deze plek heeft wel allemaal rotsen van ongeveer 60 cm grootte, dus er is ook een reserve-landingsplaats bepaald. Die is op zijn nauwst 6 meter breed. Net zo breed als de satelliet zelf. Er omheen liggen grotere rotsen, dus het is bijna inparkeren geblazen. Maar dan met een satelliet 354 miljoen kilometer ver weg, waarvan het team op Aarde de positie op 1 meter nauwkeurig weet. Als ze een commando naar Hayabusa 2 sturen, duurt het 20 minuten met de lichtsnelheid voor dat aan komt, dus de satelliet moet deze actie volledig autonoom uitvoeren.

Inmiddels hebben rotsen en kraters op Ryugu officiële namen gekregen. Ze zijn genoemd naar kinderverhalen, vooral uit Japan. Het 130 meter grote rotsblok op de zuidpool heet nu Otohime Saxum, genoemd naar de princes in het verhaal van Ryugu (Saxum is Latijns voor rots). De naam Alice’s Wonderland is nog niet officieel bevestigd. Namen uit Peter Pan moesten geschrapt worden wegens copyright issues.

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-updates-sample-collection.html

http://www.hayabusa2.jaxa.jp/enjoy/material/press/Hayabusa2_Press20190108_ver4_en3.pdf

Animatie van aankomst New Horizons bij Ultima Thule binnen

We hebben inmiddels genoeg beelden van New Horizons binnen om een animatie te maken van de aankomst bij Kuipergordel object Ultima Thule. Je ziet Ultima Thule beginnend vanaf 500.000 km tot op 28.000 km afstand.

http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190115

Wetenschappers hebben zich lang afgevraagd hoe zo’n object als Ultima Thule er uit zou kunnen zien. Sommige wetenschappers hebben dit geschilderd. En als je dit vergelijkt met wat we nu gevonden hebben, dan zaten ze er niet ver naast!

scientistant.jpg
Ultima Thule naast een schilderij uit 1978 (rechtsboven), 1980 (rechtsboven) en 1996, nadat we geleerd hadden dat zulke objecten waarschijnlijk een rode tint hebben.

https://phys.org/news/2019-01-scientist-snowman-asteroid.html

Voor eerst groeit organisme op ander hemellichaam.

Tenslotte een bericht voor de land- en tuinbouw: er is katoenzaad ontproten op de achterkant van de maan. Het katoenzaad is een van de levende organismen die meegenomen zijn in een biosfeer van 3 kg op de Chinese Chang’e 4 lander. Dit is de eerste keer we een organisme hebben laten groeien op een ander hemellichaam dan de Aarde! In de biosfeer zijn ook koolzaad, aardappelzaad en zaad van een arabidopsis plantje meegenomen. Ook fruitvlieg-eitjes en gist zitten in deze ton.

De andere zaadjes zijn niet gaan groeien en ook van de fruitvliegjes is nog niets gezien. Het experiment gebruikt gefilterd licht, maar later in het experiment zou ook direct licht van de maan gebruikt kunnen worden.

changE4-mini-lunar-biosphere-container-chongqing-university-prototype--coffee-cup-cns-2.jpg

Het is niet de eerste keer dat er zaadjes naar de maan gebracht worden. Op Apollo 14 gingen 500 zaadjes van bomen mee. Die groeiden niet op de maan, maar werden naar Aarde terug gebracht. Deze zaadjes werden later als geschenken gegeven en her en der in de wereld geplant. Dit werden ook wel maan-bomen genoemd.

https://gbtimes.com/change-4-cotton-seeds-are-sprouting-on-the-far-side-of-the-moon

https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/moon_tree.html

Chang’e 4 gaat de nacht in en China blikt vooruit op toekomstige missies.

Als je vanavond naar boven kijkt, zie je dat het halve maan is. Die schaduwlijn loopt door op de achterkant van de maan. Op dit moment is de nacht net ingetreden op de Von Kármán krater waar Chang’e 4 (spreek uit: Chang Uh) en de Yutu 2 rover staan. Beiden moeten nu de 14 dagen durende nacht zien te overleven.

Voordat de zon onder ging wist NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter het landingsgebied te fotograferen. Dat deed de ruimtevaartorganisatie met hulp van China. Dat zei Wu Yanhua van het Chang’e 4 project. Het zal je verbazen, maar dat ligt gevoelig. NASA mag niet samenwerken met China zonder goedkeuring van het Amerikaanse congres.

content_CE4_Locator_Figure.png
Beelden van de camera bij de landing en rechtsboven een foto van de Lunar Reconnaissance Orbiter.

De Chinezen hebben overigens hun blik al op de toekomst gericht. Eind dit jaar moet de monstername missie Chang’e 5 gelanceerd worden. Daarna zal Chang’e 6 monsters van de achterkant van de maan verzamelen en naar Aarde brengen. Zulke monsters heeft niemand. Chang’e 7 moet grondig onderzoek gaan doen naar de zuidpool van de maan. En Chang’e 8 zal technologiën testen voor een maanbasis. Mogelijk gaan zij hiervoor samenwerken met andere landen en organisaties, zoals ESA.

Hier kun je nog wat berichtgeving over Chang’e 4 zien op de Engelstalige Chinese televisie:

 

Bronnen:

http://lroc.sese.asu.edu/posts/1087

http://www.xinhuanet.com/english/2019-01/14/c_137743306.htm