Beresheet 2.0 en experiment heeft crash misschien overleefd

Teleurstelling alom toen de lander Beresheet vorige week neerstortte op Mare Serenitatis. Maar er is hoop. Morris Kahn, directeur van SpaceIL, heeft gezegd dat er een Beresheet 2.0 gebouwd gaat worden.

Een experiment van NASA op Beresheet heeft de crash mogelijk overleefd. Beresheet raakte op 149 meter boven het oppervlak uit controle. Mogelijk heeft het Laser Retro-reflector Array (LRA) instrument die val overleefd. LRA is feitelijk een bal met reflectoren. Wanneer NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter over het gebied van de crash heen komt, gaat het proberen met de laser hoogtemeter of LRA een reflectie te zien geeft.

Bron:

http://www.leonarddavid.com/did-nasa-experiment-survive-on-failed-israel-moon-lander/

 

TGO vindt weinig methaan in atmosfeer van Mars, wel een hoop waterijs onder het oppervlak.

Op de dag dat iedereen vol was van de eerste foto van de Event Horizon Telescope, was er ook nieuws over de wetenschappelijke resultaten van de Europees-Russische Trace Gas Orbiter (TGO). Het is niet gek als je het gemist hebt. Wat heeft TGO gevonden? Het wetenschappelijk team heeft veel geleerd tijdens de planeetwijde stofstorm van vorig jaar, die begon net toen TGO met metingen begon. Dit was de storm die de Opportunity rover de das om deed. TGO liet zien dat tijdens de stofstorm een proces het stof en ook water hoog de atmosfeer in blaast. Dit is misschien een manier waarop Mars water is kwijt geraakt.

TGO_watches_evolution_of_dust_storm_on_Mars.jpg
Door zonlicht door de atmosfeer van Mars te analyseren, kan TGO de samenstelling van de atmosfeer waarnemen. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: A-C Vandaele et al (2019))

Grote aandacht is er voor methaan. TGO heeft er heel weinig van gevonden. Veel minder dan Curiosity in de Gale krater vond bijvoorbeeld. TGO heeft hiervoor twee instrumenten en ze komen op dezelfde lage waarden uit. Het kan betekenen dat het methaan niet altijd aanwezig is. Maar ook zou kunnen dat methaan door een of ander proces heel snel afgebroken wordt, waardoor je het alleen op de grond kunt meten.

TGO_s_search_for_methane_on_Mars.jpg
Tussen 3 en 25 km hoogte kon TGO wel wat methaan vinden, maar het was heel weinig. (Credits: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: O. Korablev et al (2019))

Met het FREND instrument werd waterijs onder het oppervlak in kaart gebracht. FREND is een verbeterde versie van een soortgelijk instrument waarmee Mars Odyssey in 2008 waterijs in kaart bracht. De nieuwe kaart laat zien dat er een hoop waterijs te vinden is. Dankzij het detail van de nieuwe kaart kun je bijvoorbeeld zien dat onder het poolijs en onder de bodem van de Valles Marineris kloof een groot percentage waterijs ligt.

Bronnen:

http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/First_results_from_the_ExoMars_Trace_Gas_Orbiter

De persconferentie waarin de bevindingen van TGO werden medegedeeld, is hier te zien:

https://client.cntv.at/egu2019/pc7

 

Credits cover foto: ESA; spacecraft: ATG/medialab; data: I. Mitrofanov et al (2018)

De landing van Beresheet is mislukt

Zacht landen op de maan blijft moeilijk. Dat heeft SpaceIL helaas ook moeten ervaren met de poging tot landing van Beresheet. Tijdens de afdaling naar het maanoppervlak ging er iets fout. Het vluchtleidingscentrum moest de remraket herstarten tijdens de landing. Daarna raakte men het contact met de lander kwijt.

D35UOxTU0AAFbAA.jpg
Beresheet stuurde nog een selfie vanaf 22 km hoogte, terwijl de lander afdaalde. (Foto: SpaceIL)

Dit was de laatste foto die de lander doorstuurde:

D35X6eGWsAQWWba.jpg
De laatste foto die Beresheet door stuurde (Foto: SpaceIL)

 

[Update 11 april 2019 22:00] Peter Diamandis en Anoucheh Ansari van de XPrize loofden na de mislukte landing SpaceIL de Moonshot Award van 1 miljoen dollar uit voor het bereiken van de maan.

 

Bronnen:

Live video (nog hier te bekijken):

https://spaceflightnow.com/2019/04/11/beresheet-landing-mission-status-center/

Stem op de naam van Kuipergordel object 2007 OR10

Kuipergordel object 2007 OR10 is een beetje zielig. We weten al sinds 2007 van zijn bestaan af. Maar het heeft al die tijd geen naam gekregen. En dat terwijl zijn soortgenoten al lang van een naam zijn voorzien.

Aan zijn grootte licht het niet. 2007 OR10 is met 1200 tot 1500 km doorsnede niet bepaald een kleintje. We weten zelfs dat het ook een maan heeft.

Drie astronomen die 2007 OR10 hebben ontdekt (Meg Schwamb, Mike Brown en David Rabinowitz), hebben nu een site opgezet waar je kunt stemmen op de naam. Je kunt uit drie namen kiezen. (Een ervan heb je wellicht gezien in de Efteling.) De drie astronomen gaan de winnende naam voorleggen bij de Internationale Astronomische Unie (IAU).

De drie namen zijn:

  • Gonggong, een Chinese watergod met rood haar en de staart van een slang. Hij veroorzaakt chaos, overstromingen en verdraaiing van de aardas.
  • Holle. Is dat.. jawel, Vrouw Holle. Als ze haar bed uitschudt, begint het te sneeuwen. (Op die afstand van de zon kan dat ook haast niet anders.)
  • Vili. Broer van de Noorse goden Odin en Vé. Hij versloeg de reus Ymir, waarna hij van zijn lichaam het universum maakte. Lees “Noorse Goden” van Neil Gaiman als je meer wilt lezen over de kleurrijke figuren die deze Noorse goden waren.

Je kunt tot 11 mei 8:59 Nederlandse tijd stemmen op:

https://2007or10.name/

Curiosity filmde zonsverduisteringen op Mars

Zonsverduisteringen komen ook op Mars voor. Of misschien moet je het “maansovergangen” noemen. Want in tegenstelling tot een totale zonsverduistering door onze maan, zijn Phobos en Deimos niet groot genoeg om de zon te bedekken. Je zult er dan ook geen corona zien, zoals dat bij totale zonsverduisteringen op Aarde wel het geval is.

PIA23133
De zonsverduistering door Phobos.
PIA23134.gif
De verduistering door Deimos.

Hoe dan ook, vorige maand filmde de Curiosity rover de overgangen van Phobos op 26 maart (of sol 2359) en Deimos op 17 maart (of sol 2350). En dat leverde meer dan mooie plaatjes op. Op deze manier kunnen ook de banen van beide manen bepaald worden. Je zou denken dat die goed genoeg bekend zijn, maar door invloeden van de zwaartekracht van Mars, Jupiter en beide manen op elkaar veranderen die steeds een klein beetje.

Phobos is twee-en-half keer zo klein als Deimos, maar Deimos staat veel verder van Mars. Daarom

Ook filmde een van de navigatie camera’s de schaduw van Phobos. Je ziet wel dat het donkerder wordt.

PIA23135.gif

Dit was overigens niet de eerste keer dat een verduistering van de zon op Mars gezien werd. In 2004 fotografeerde Opportunity een overgang van Phobos en in 2013 zag Curiosity Phobos eveneens voor de zon gaan.

 

Bronnen:

https://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=7366

Indiase maanmissie uitgesteld naar mei

Hoe zit het eigenlijk met de Chandrayaan-2 maanlander en -orbiter die de Indiase ruimtevaartorganisatie ISRO begin dit jaar ging lanceren? Die gaat nog steeds door, al is de lancering uitgesteld naar mei.

Chandrayaan-2 moet gelanceerd gaan worden op een GSLV Mk III, India’s zwaarste raket. De missie bestaat uit een orbiter, die in een baan van 100 km gebracht gaat worden, en een lander.

20171127_Annadurai2017UNCOPUOSfutureexplorationmissionsofISRO_Page_06_Image_0002.png
De combinatie van orbiter (onder) en lander (boven). (Tekening getoond in een presentatie door M. Annadurai op een congres)

De lander heet Vikram, genaamd naar Vikram Sarabhai, de vader van het Indiase ruimtevaartprogramma. De lander moet terecht gaan komen op het zuidelijk halfrond van de maan, tussen de kraters Manzinus C en Simpelius N. De orbiter gaat het landingsgebied voor de landing in hoge resolutie in beeld brengen.

Een kleine rover, Pragyan (“wijsheid” in het Sanskriet) gaat mee op de lander. Hij weegt 27 kg en rijdt op zes wielen. Pragyan kan de samenstelling van de bodem meten.

1280px-Chandrayaan-2_Rover_Engineering_Model_3.jpg
Een testmodel van de rover (Foto: Dean Sumith, Wikimedia Commons)

Bronnen:

https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-2-mission-deferred-again-scheduled-for-may-launch/articleshow/68675904.cms

https://en.wikipedia.org/wiki/Chandrayaan-2

 

Inslag op Ryugu gelukt en waargenomen

Vannacht heeft Hayabusa 2 met succes een impactor laten inslaan op de asteroïde Ryugu. Ook heeft een kleine camera, genaamd DCAM3, de beelden hiervan doorgegeven.

Deze camera werd door Hayabasa 2 achter gelaten zodat het de inslag kon fotograferen, terwijl het moederschip zelf veilig aan de andere kant van van Ryugu zat.

 

Bronnen:

http://www.planetary.org/blogs/jason-davis/hayabusa2-safe-after-sci.html