Bennu heeft pluimen en tijdelijke satellieten

NASA’s asteroïde orbiter OSIRIS-REx had een grote verrassing vandaag tijdens de Lunar and Planetary Science Conference. De asteroïde Bennu, waar OSIRIS-REx rond draait, spuwt pluimen met deeltjes. Sommige deeltjes bleven een tijd rond Bennu draaien als satellieten, voor ze terugvielen op het oppervlak. Volgens Dante Lauretta, hoofdonderzoeker van OSIRIS-REx, is het een van de grootste verrassing in zijn carrière.

Net als de asteroïde Ryugu, waar Hayabusa 2 rond draait, heeft Bennu veel meer rotsen dan verwacht. De originele schatting was gemaakt op basis van de manier waarop Bennu warmte vasthoudt en in het donker weer afkoelt. Als OSIRIS-REx volgend jaar gaat landen om een monster te nemen, zal deze landing heel precies uitgevoerd worden.

Bennus-Boulder-and-Limb-from-Detailed-Survey-20190307.png
Het oppervlak van Bennu, gefotografeerd van 5 km afstand met de PolyCam camera. De lichter gekleurde rots linksonder van het midden is 7,4 meter groot.

OSIRIS-REx heeft ook een verandering in rotatie die bekend staat als het Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) effect. De ongelijkmatige verwarming en afkoeling terwijl Bennu in het zonlicht roteert, zorgt voor een afwijking in rotatiesnelheid. Hierdoor neemt de rotatietijd van Bennu elke 100 jaar met ongeveer een seconde af.

2019-02-25_regolith_image_compilation.png
Veel succes met het vinden van een parkeerplaats op Bennu. De linkerfoto is 180 meter breed. De close-ups zijn 31 meter breed. De donkere rots in de foto rechtsonder is 15 meter breed.

 

Bronnen:

https://www.nasa.gov/press-release/nasa-mission-reveals-asteroid-has-big-surprises

https://www.asteroidmission.org/?attachment_id=15551#main

 

Team New Horizons bespreekt nieuwe resultaten Ultima Thule

Het is nog maar 80 dagen sinds dat New Horizons langs Ultima Thule vloog. Wat hebben we er al over weten te leren? Het team van New Horizons presenteerde gisteren haar eerste wetenschappelijke resultaten tijdens de vijftigste Lunar and Planetary Science Conference in The Woodlands, Texas. Met de nieuwe gegevens die New Horizons nog steeds door stuurt, weten we inmiddels dat het object vrij plat is en dat de twee lobes langzaam tegen elkaar aan gekomen zijn. “Met de snelheid van een stevige wandeling”.

ultimathule_Slide10.jpeg

Ook opmerkelijk is hoe de platte lobes aan elkaar “geplakt” zijn. De hoek tussen het vlak van beide objecten is niet groter dan 10 graden. Dat kan zijn omdat ze zo om elkaar heen draaiden, maar toeval is niet uit te sluiten. Het object heeft weinig kraters en het is niet zeker of de kraters die er zijn veroorzaakt zijn door een inslag. Op het oppervlak zijn methanol, waterijs en organische moleculen gevonden.

ultimathule_Slide25

Het team werd gevraagd wat New Horizon’s volgende doelwit is, vertelden ze dat de kans vrij klein is dat vanaf Aarde of met de Hubble op tijd een nieuw object gevonden wordt waar New Horizons langs kan. New Horizons heeft nog wel genoeg brandstof om een zelfde burn als voor Ultima Thule nog eens te doen. Het plan is om de camera van New Horizons zelf te gebruiken om op zoek te gaan naar nieuwe kandidaten.

De video van de bespreking is hier te zien:

https://livestream.com/viewnow/lpsc2019/videos/188859772

 

Bronnen:

http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/Press-Conferences/index.php?page=2019-03-18

Opportunity’s laatste foto was een panorama

Mars-rover Opportunity was bezig met een 360 graden panorama voordat een stofstorm vorig jaar het zonlicht begon te blokkeren en daarmee de energievoorziening. Het betekende het einde van de vijftien jaar oude rover. Het panorama werd gemaakt tussen 13 mei en 10 juni van 354 foto’s met de Panoramic Camera.

Opportunity stond in een vallei die Perseverance Valley genoemd werd. Dit was een plek waar waarschijnlijk water door gestroomd heeft, de Endeavour krater in. Opportunity was over de rand van deze krater gereden om dit te onderzoeken. Je ziet de ondiepe geulen lopen vanaf het punt waar Opportunity de krater in reed.

pia-22908-legacypan-annotated-nasa2.jpg

De bijna rechthoekige rotsen aan de linkerkant (“Tabular rocks”) waren de laatste rotsen die Opportunity onderzocht heeft.

Bronnen:

https://www.nasa.gov/feature/jpl/opportunitys-parting-shot-was-a-beautiful-panorama

https://mars.nasa.gov/resources/22341/opportunity-legacy-pan/

 

Gaat NASA’s Orion wel op NASA’s SLS raket gelanceerd worden?

Er is deze week een heleboel te doen geweest rond NASA en de Amerikaanse politiek. Begin deze week werd het door de regering Trump voorgestelde NASA budget gepresenteerd. NASA krijgt er geld bij, maar niet alles is even rooskleurig. Vice president Mike Pence is alle vertragingen rond de Space Launch System raket (SLS) zat. Het budget vraagt om een 17% reductie op de ontwikkeling ervan. Dit budget is verre van definitief. Het moet nog langs het Amerikaanse Congres, maar het is een slechte start.

Woensdag moest NASA directeur Jim Bridenstine uitleg geven over het uitstel van SLS. De raket had al in 2017 zijn eerste vlucht moeten maken. De laatste deadline voor de eerste vlucht van Orion met de Europese Service Module stond op juni 2020. Nu lijkt de raket pas in 2021 gelanceerd te worden. Maar Bridenstine had een verrassing: wat als we de Orion nu eens op een andere raket lanceren? NASA is aan het onderzoeken of dat mogelijk is.

Makkelijk zal dat niet worden. Deze Exploration Mission 1 zou namelijk een vlucht achter de maan maken. Geen enkele raket op dit moment is krachtig genoeg om de Orion met Service Module daar te brengen, ook de Falcon Heavy niet. De oplossing is om de opduwraket apart te lanceren en die aan de Service Module te laten koppelen. En daar hebben we meteen een probleem. Dit moet allemaal nog ontworpen en gebouwd worden. De kans is groot dat zo’n oplossing net zo goed niet voor juni 2020 klaar is.

sls_rocket_evolution.jpg

In de toekomst zou SLS ook een krachtigere tweede trap krijgen, de Exploration Upper Stage, die grote vrachten naar de maan of verder zou kunnen brengen. Daar ziet het ook niet goed voor uit. En ook niet voor de upgrade daarna, de Block 2. Dit alles is op de langere baan gezet om ervoor te zorgen dat de eerste vlucht in ieder geval niet té veel uitstel krijgt.

We zullen moeten afwachten hoever het totale SLS project straks gaat komen. Zeker als commerciële partijen straks vergelijkbare grote vrachten goedkoper kunnen lanceren.

Bronnen:

https://arstechnica.com/science/2019/03/nasas-new-budget-raises-questions-about-the-future-of-its-sls-rocket/

https://spacepolicyonline.com/news/nasa-studying-launching-em-1-on-commercial-rockets-not-sls/

https://blogs.nasa.gov/bridenstine/2019/03/14/a-message-to-the-workforce-on-sls-and-orion/

https://www.nasaspaceflight.com/2019/03/nasa-boeing-sls-core-stage-structural-tests-marshall/

 

Waar in het zonnestelsel bevinden zich onze ruimtesondes?

De mensheid heeft overal in het zonnestelsel haar verkenners naartoe gestuurd. Waar zijn nu de actieve ruimtesondes, landers en rovers? De Planetary Society heeft haar overzicht hiervan weer geüpdatet. Haar diagram laat zien wat er allemaal rond de maan en Mars draait, maar ook hoe ver de Voyagers en New Horizons nu zijn.

whereweare_20190401.png
Credits: Loren Roberts voor The Planetary Society gebaseerd op een concept door Olaf Frohn.

 

http://www.planetary.org/explore/the-planetary-report/where-we-are-spacecraft-locator-march-2019.html

ESA’s Mars orbiter fotografeers de Mars InSight lander.

Ook ESA’s Trace Gas Orbiter (TGO) heeft de Mars InSight lander weten te fotograferen. Soms lijkt het erop alsof alleen NASA een zeer krachtige camera in een baan om Mars heeft (de HiRISE camera van de Mars Reconnaissance Orbiter), maar er is ook nog de CaSSIS (kleuren-)camera op TGO. (We zouden het niet zo gauw vergeten, als ESA wat vaker beeldmateriaal ervan zou vrijgeven.)

Maar goed. Vandaag is er een nieuwe set foto’s gepubliceerd, waaronder 3D stereobeelden. En ook deze foto van de Terra Sabaea regio, waar vele sporen van stofhozen te zien zijn.

Dust_devil_frenzy.png

De sporen van deze wervelwinden zijn in werkelijkheid overigens niet blauw. Er worden vaak valse kleuren gebruikt om het contract van het overwegend rode oppervlak van Mars te vergroten.

De foto hieronder toont een deel van een kraterrand die geërodeerd is, waardoor het lichtere gesteente eronder zichtbaar is. We weten al van NASA metingen dat het gaat om sulfaatzouten.

Salty_sulphates.png

 

Bronnen:

https://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/InSight_lander_among_latest_ExoMars_image_bounty

https://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/Highlights/Mars_image_bounty

Goedkopere telescoop brengt vulkanische activiteit van Io in beeld

Om het vulkanisme van Jupiter-maan Io te onderzoeken heb je een flink grote telescoop nodig, zoals de Europese Very Large Telescope in Chili of het Keck Observatory in Hawaii. Maar die telescopen zijn meestal helemaal volgeboekt met ander belangrijk astronomisch onderzoek. Ze zijn zeker niet makkelijk in te zetten om een maan van Jupiter voortdurend in de gaten te houden.

Dus bedacht astronoom Jeff Morgenthaler van de Planetary Science Instutute een andere manier. Op Aarde gaat vulkanische activiteit vaak gepaard met een hoop gas en stof. Dus hij liet een speciaal filter bouwen dat specifiek het licht van heldere objecten, zoals Jupiter, 1000 keer dimt om dat stof en gas te zien. Dit filter gebruikt hij op een telescoop met een spiegel van 35 cm, die wij amateur astronomen kennen als een C14 (Celestron met een spiegel van 14 inch). En voila: nu kan hij Io zo vaak volgen als de waarnemingscondities in Arizona het toelaten. (Een video ervan (MP4, 64 Mb) is te zien op de site van de Planetary Science Institute.)

fp_IoIO_heroic_shot

Op deze manier ontdekte hij vulkanische activiteit van Io tussen midden december 2017 en begin januari 2018. Het gas van Io’s vulkanisme vulde Jupiter’s magnetosfeer (de grootste rond een planeet bestaande structuur in ons zonnestelsel) tot begin juni.

Jeff Morgenthaler vertelde hierover op de Weekly Space Hangout van vorige week:

 

Bronnen:

http://psi.edu/news/iosodium

https://github.com/jpmorgen/IoIO (broncode voor het observatorium)